Thông tư số 03 quy định về quy tắc ứng xử của nhà giáo vừa được Bộ GD&ĐT ban hành có hiệu lực thi hành từ ngày 30/1 thay thế quy định về đạo đức nhà giáo ban hành từ năm 2008 và bãi bỏ các quy định liên quan khác.
Điểm nhấn đáng chú ý trong Thông tư là Bộ ngăn ngừa tình trạng giáo viên sửa điểm thi của học sinh bằng một quy tắc ứng xử cụ thể, thay vì chung chung như quy định cũ.
Theo đó, trong quy tắc ứng xử với người học, giáo viên không được phân biệt đối xử; không xúc phạm, gây tổn thương, trù dập, định kiến, bạo hành, xâm hại học sinh; không ép buộc học sinh tham gia hoạt động mang tính chất tự nguyện; không công khai thông tin của học sinh trái quy định; không gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả trong các hoạt động tuyển sinh, đánh giá học sinh.
Đây là lần đầu tiên Bộ GD&ĐT đưa việc ứng xử trên không gian mạng thành quy tắc cho nhà giáo.
Giáo viên được yêu cầu phải có trách nhiệm trong việc sử dụng thông tin và ứng xử trên không gian mạng. Đồng thời, họ phải chủ động tham gia truyền thông, tuyên truyền về giáo dục, chống tin giả liên quan tới lĩnh vực giáo dục và nhà giáo trên các kênh mạng xã hội chính thống.
Trong ứng xử với đồng nghiệp, Thông tư yêu cầu nhà giáo trung thực, chân thành, đoàn kết, có tinh thần hợp tác, chia sẻ trách nhiệm, giúp đỡ lẫn nhau; tự phê bình và phê bình bảo đảm khách quan, nghiêm túc, thẳng thắn, mang tính xây dựng vì tiến bộ của đồng nghiệp. Tôn trọng và lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp, phối hợp, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi trong hoạt động nghề nghiệp. Không xúc phạm, chia rẽ, gây mất đoàn kết nội bộ; không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; không công khai thông tin của đồng nghiệp trái quy định.
Đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, Thông tư quy định nhà giáo có trách nhiệm chấp hành sự phân công, chỉ đạo, điều hành của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao; lắng nghe và cầu thị tiếp thu ý kiến đánh giá, góp ý của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục trong hoạt động nghề nghiệp; tích cực tham mưu và thể hiện rõ chính kiến với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục theo chức năng, nhiệm vụ được giao; không xúc phạm, gây mất đoàn kết nội bộ; không thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi sai phạm của cán bộ quản lý cơ sở giáo dục.
Trong ứng xử với cha mẹ hoặc người giám hộ của người học, Thông tư quy định nhà giáo chủ động, kịp thời cung cấp, trao đổi thông tin trung thực về người học, chương trình, kế hoạch giảng dạy, giáo dục khi được sự đồng ý của cấp quản lý theo thẩm quyền. Khuyến khích, tạo điều kiện để cha mẹ hoặc người giám hộ của người học tham gia vào hoạt động giáo dục vì sự tiến bộ của người học.
Thông tư cũng quy định nhà giáo không xúc phạm, áp đặt, vụ lợi, ép buộc cha mẹ hoặc người giám hộ của người học tham gia các hoạt động trái quy định của Nhà nước và các hoạt động mang tính chất tự nguyện.
Để đảm bảo các quy định mới không chỉ dừng lại ở mặt hình thức, Thông tư 03 yêu cầu rõ trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong việc thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ.
Theo đó, người đứng đầu mỗi nhà trường có trách nhiệm ban hành bộ quy tắc ứng xử chi tiết, phù hợp với đặc thù riêng của đơn vị mình nhưng phải dựa trên khung chuẩn mà Bộ đã đề ra.
Đáng chú ý, các trường buộc phải thiết lập kênh phản ánh hành vi ứng xử của nhà giáo nhằm tiếp nhận các thông tin về sai phạm, đồng thời phải bảo đảm tuyệt đối an toàn và bảo mật thông tin cho người phản ánh.
Duy Anh