Bệnh cảm lạnh thường mắc trong mùa lạnh, đặc biệt là dịp Tết
Những ngày cuối năm và trong dịp Tết Nguyên đán, thời tiết miền Bắc và Bắc Trung Bộ thường rét đậm, rét hại, kèm mưa phùn, độ ẩm cao. Đây là điều kiện thuận lợi khiến các bệnh lý đường hô hấp, đặc biệt là cảm lạnh, gia tăng nhanh chóng. Dù được xem là bệnh phổ biến và thường lành tính, cảm lạnh vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu người dân chủ quan, nhất là trong thời điểm Tết khi sinh hoạt, ăn uống và nghỉ ngơi bị xáo trộn.
Theo các chuyên gia y tế, trong mùa lạnh, cộng đồng thường gặp nhiều bệnh lý phổ biến như cảm lạnh, hen suyễn, viêm họng, viêm phổi, cúm, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Một số trường hợp có thể diễn tiến nặng, gây biến chứng nguy hiểm như đột quỵ - vốn có liên quan đến sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, co mạch, tăng huyết áp. Ngoài ra, đáng chú ý mỗi năm đều ghi nhận các ca ngộ độc khí than do sưởi ấm hoặc đun nấu trong phòng kín, tiềm ẩn nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện sớm.
Cảm lạnh là bệnh nhiễm virus đường hô hấp trên, thường do rhinovirus gây ra. Bệnh dễ lây lan qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc trực tiếp với tay, đồ vật có chứa virus. Các triệu chứng điển hình gồm hắt hơi liên tục, sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng, ho nhẹ, ớn lạnh và mệt mỏi. Một số trường hợp có thể sốt nhẹ, đau đầu, đau nhức cơ thể.
Trong mùa lạnh, đặc biệt là dịp Tết, nguy cơ mắc cảm lạnh tăng cao do nhiều yếu tố cộng hưởng. Thời tiết lạnh làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể, niêm mạc mũi họng khô hơn, tạo điều kiện cho virus xâm nhập. Bên cạnh đó, việc tụ tập đông người, thăm hỏi, chúc Tết, tham gia lễ hội khiến nguy cơ lây nhiễm chéo gia tăng. Không ít người thức khuya, sử dụng rượu bia, ăn uống thất thường, khiến cơ thể mệt mỏi và dễ mắc bệnh hơn.
Phòng ngừa bệnh cảm lạnh và những biến chứng kéo dài
Nhiều người vẫn cho rằng cảm lạnh chỉ là bệnh “vặt”, không cần điều trị hay phòng ngừa nghiêm túc. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, nếu không được chăm sóc đúng cách, cảm lạnh có thể kéo dài, gây biến chứng như viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc tự ý dùng kháng sinh khi bị cảm lạnh cũng là một sai lầm phổ biến, bởi kháng sinh không có tác dụng với virus và còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
Trong dịp Tết, việc chủ quan với cảm lạnh còn dễ dẫn đến những hệ lụy khác. Người bệnh vẫn tham gia tiệc tùng, di chuyển nhiều, tiếp xúc đông người, không chỉ khiến bệnh lâu khỏi mà còn vô tình lây nhiễm cho người thân, đặc biệt là trẻ em và người già. Không ít trường hợp đến sau Tết mới nhập viện trong tình trạng bệnh nặng hơn do biến chứng.
Để phòng tránh cảm lạnh trong mùa lạnh và dịp Tết Nguyên đán, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ. Trước hết, cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực, bàn tay, bàn chân khi trời lạnh. Khi ra ngoài vào sáng sớm hoặc đêm muộn, nên mặc đủ ấm, tránh để cơ thể nhiễm lạnh đột ngột.
Việc giữ vệ sinh cá nhân đóng vai trò quan trọng trong phòng bệnh. Người dân nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, nhất là sau khi đi ra ngoài, trước khi ăn và sau khi ho, hắt hơi. Khi có biểu hiện cảm lạnh, cần che miệng khi ho, hắt hơi, hạn chế tiếp xúc gần với người khác để tránh lây lan.
Hướng dẫn chăm sóc sức khỏe cho người lao động trong trời lạnh. Ảnh minh họa: TTXVN.
Bên cạnh đó, chế độ sinh hoạt hợp lý trong dịp Tết cũng giúp tăng sức đề kháng. Người dân nên ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya kéo dài nhiều ngày. Việc sử dụng rượu bia cần được kiểm soát, tránh lạm dụng khiến cơ thể suy nhược. Chế độ ăn uống nên đảm bảo đủ chất, tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C, uống đủ nước ấm để giữ ẩm đường hô hấp.
Đối với những người đã có triệu chứng cảm lạnh, cần nghỉ ngơi, giữ ấm, uống nhiều nước và có thể rửa mũi bằng nước muối sinh lý để làm sạch niêm mạc mũi. Nếu có sốt cao, đau đầu nhiều, ho kéo dài, dịch mũi đặc màu vàng hoặc xanh, người bệnh nên đi khám để được tư vấn và điều trị kịp thời, tránh biến chứng.
Các chuyên gia cũng lưu ý, trẻ nhỏ và người cao tuổi là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nặng bởi cảm lạnh. Gia đình cần chú ý giữ ấm cho trẻ, hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người khi thời tiết rét đậm. Với người cao tuổi, cần theo dõi sát các triệu chứng hô hấp, đặc biệt nếu có tiền sử bệnh tim mạch, phổi hoặc đái tháo đường.
Tết Nguyên đán là thời điểm sum họp, đoàn viên, nhưng cũng là giai đoạn thời tiết khắc nghiệt và nguy cơ bệnh tật gia tăng. Việc chủ động phòng tránh cảm lạnh không chỉ giúp mỗi cá nhân bảo vệ sức khỏe của mình mà còn góp phần giữ gìn sức khỏe cho cả gia đình và cộng đồng. Đừng để sự chủ quan với một căn bệnh tưởng chừng đơn giản làm ảnh hưởng đến niềm vui trọn vẹn của những ngày đầu năm mới.
Quang Minh