Mô hình mới, cách làm khác
Nếu như trước đây, nhắc đến vùng gò đồi Cam Lộ, nhiều người vẫn nghĩ đến vùng đất dốc, khó canh tác, hiệu quả sản xuất thấp, thì nay cách nghĩ ấy đang dần thay đổi. Trong cơ cấu kinh tế của xã Cam Lộ, nông - lâm nghiệp không còn là “trụ cột đơn thuần” mà đã từng bước chuyển sang sản xuất hàng hóa, gắn với ứng dụng khoa học kỹ thuật và nâng cao giá trị.
Từ chỗ sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, người dân đã bắt đầu liên kết, tham gia hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác, hình thành chuỗi giá trị từ trồng trọt đến chế biến, tiêu thụ. Toàn xã duy trì hơn 70ha cây hồ tiêu, cây cao su phát triển quy mô lớn khoảng 2.700ha; bình quân hằng năm trồng mới hơn 1.000ha rừng sản xuất, duy trì độ che phủ rừng 51,13%.
Các loại cây dược liệu như chè vằng, cà gai leo, giảo cổ lam… cũng đang mở ra hướng đi mới trên vùng gò đồi. Đáng chú ý là đến nay, hầu hết các loại cây trồng chủ lực trên vùng gò đồi Cam Lộ đều gắn sản xuất với chế biến sâu, phát triển sản phẩm OCOP tạo chỗ đứng trên thị trường. Trên địa bàn xã hiện có 11 HTX, nhiều đơn vị hoạt động hiệu quả, tham gia chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ.
Tiêu biểu như HTX Dược liệu Trường Sơn, HTX Hồ tiêu Cùa, Công ty TNHH MTV An Xuân, Công ty TNHH Từ Phong, Cơ sở sản xuất dược liệu Mai Thị Thủy… không chỉ đứng ra thu mua, liên kết sản xuất mà còn hỗ trợ kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, chế biến, giải quyết “bài toán” đầu ra cho vùng gò đồi, giúp người dân yên tâm đầu tư lâu dài.
Cây ăn quả mở ra hướng phát triển mới trên vùng gò đồi Cam Lộ - Ảnh: N.T.H
Cùng với sản xuất nông nghiệp, kinh tế trang trại, gia trại trên vùng gò đồi cũng phát triển mạnh. Một số mô hình chăn nuôi công nghệ cao đã được triển khai, góp phần nâng cao năng suất và hạn chế rủi ro dịch bệnh. Toàn xã có 38 trang trại chăn nuôi đạt tiêu chí, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động.
Thời gian qua, địa phương chủ trương đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, chuyển đổi diện tích đất rừng có độ dốc thấp, sản xuất kém hiệu quả sang phát triển vành đai trang trại, gia trại, trồng cây ăn quả, cây dược liệu và chăn nuôi tổng hợp mang lại giá trị cao hơn.
Sau sáp nhập và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, không gian phát triển mở rộng, xã Cam Lộ định hướng tập trung phát triển vùng chuyên canh cây trồng, vật nuôi chủ lực; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất; thu hút đầu tư vào nông nghiệp, dịch vụ để đa dạng hóa sinh kế; xây dựng sản phẩm OCOP gắn với thương hiệu địa phương.
Từ lợi thế tự nhiên đến chiến lược dài hạn
Điểm sáng trong phát triển kinh tế gò đồi ở Cam Lộ chính là sự xuất hiện của các mô hình sản xuất mới, phù hợp với điều kiện tự nhiên và xu hướng thị trường. Trên những triền đồi từng bỏ hoang, nhiều diện tích đã được chuyển đổi sang trồng cây dược liệu, cây ăn quả có giá trị cao. Một số mô hình ứng dụng công nghệ cao bước đầu cho hiệu quả, mở ra hướng nhân rộng. Xã Cam Lộ hiện có 39 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, nhiều sản phẩm gắn với vùng nguyên liệu gò đồi như tinh bột nghệ, cao dược liệu, hồ tiêu…
Nhìn rộng hơn, kinh tế gò đồi Cam Lộ không chỉ là câu chuyện sản xuất, mà đang dần trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển tổng thể của địa phương. Theo định hướng giai đoạn 2026 - 2030, xã Cam Lộ sẽ tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, hữu cơ, gắn với kinh tế tuần hoàn; đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng rừng, phát triển tín chỉ carbon, nâng cao giá trị kinh tế lâm nghiệp.
Song song đó, việc kết hợp phát triển nông nghiệp với du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái cũng đang được đặt ra. Những vùng gò đồi không chỉ là nơi sản xuất, mà có thể trở thành điểm đến, nơi du khách trải nghiệm đời sống nông thôn, góp phần đa dạng hóa sinh kế cho người dân.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Cam Lộ Lê Anh Chương, phát triển kinh tế gò đồi là một trong những hướng đi trọng tâm của xã Cam Lộ. Địa phương xác định chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy hiệu quả và giá trị làm thước đo.
“Thời gian tới, xã sẽ tập trung quy hoạch vùng chuyên canh cây trồng chủ lực, thu hút doanh nghiệp liên kết với người dân, ứng dụng khoa học công nghệ, đồng thời phát triển du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp để nâng cao giá trị trên cùng một đơn vị diện tích. Làm nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn muốn đi xa, phải giải được “bài toán” liên kết: Liên kết giữa nông dân với HTX, doanh nghiệp; liên kết giữa sản xuất với thị trường và liên kết giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường. Khi người dân đã tin, đã đồng hành, thì những triền đồi tưởng chừng khô cằn ấy lại chính là nơi khởi đầu cho những câu chuyện làm ăn mới. Kinh tế gò đồi ở Cam Lộ, vì thế, không chỉ là câu chuyện của hôm nay, mà còn là lời giải cho “bài toán” phát triển bền vững ở một vùng đất từng nhiều khó khăn”, ông Chương khẳng định.
Thanh Hải