Campuchia đối mặt hệ lụy mới sau chiến dịch trấn áp lừa đảo

2 giờ trướcBài gốc

Việc đột kích các trung tâm lừa đảo đã khiến hàng nghìn người nước ngoài mất việc làm và chỗ ở. Ảnh: Straits Times

Theo The Straits Times, các nhà phân tích cảnh báo những người này có thể bị tuyển dụng trở lại vào các trung tâm lừa đảo mới, trở thành nguồn cơn của bất ổn xã hội hoặc thậm chí dẫn tới một cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Trong hai tháng qua, hầu như tuần nào cũng xuất hiện thông tin về việc chính quyền Campuchia triệt phá các hoạt động lừa đảo. Đầu tháng 3, Thủ tướng Hun Manet cam kết sẽ đóng cửa tất cả các trung tâm lừa đảo trong nước trước cuối tháng 4 nhằm khôi phục niềm tin của khách du lịch và các nhà đầu tư.

Ngoài thủ đô Phnom Penh, các điểm nóng lừa đảo khác gồm những khu vực biên giới với Thái Lan như thị trấn O’Smach và thành phố Poipet ở Tây Bắc Campuchia, cũng như các thành phố giáp biên giới Việt Nam như Bavet và Kampot ở phía Nam.

Trong một ngày của tháng 4, khoảng 70 người đàn ông tụ tập tại công viên đối diện Đại sứ quán Indonesia ở Phnom Penh. Ban đêm, nhiều người ngủ trên chiếu trải ở vỉa hè gần đó, bên ngoài các cửa hàng đã đóng cửa.

Một trong số đó là Marco Lem, 28 tuổi. Anh cho biết đã ngủ trên đường phố gần Đại sứ quán Indonesia suốt hai tháng qua trong lúc tìm kiếm sự hỗ trợ để có hộ chiếu và trở về Jakarta. Người cha của hai con này nói rằng anh bị dụ dỗ làm việc trong một sòng bạc, nhưng sau đó bị đưa tới Sihanoukville và bị ép tham gia các hoạt động lừa đảo.

Sihanoukville, thành phố cảng ven biển ở Tây Nam Campuchia, từ lâu được xem là điểm nóng về cờ bạc, tội phạm mạng và các vụ buôn người liên quan tới hoạt động lừa đảo trực tuyến.

“Tôi không biết liệu mình có bị bắt khi trở về Indonesia hay không. Nhưng tôi thấy một số bạn bè đã trở về mà không bị bắt”, Marco nói.

Một ngày sau cuộc trò chuyện với phóng viên, Marco nhắn tin cầu cứu: “Bạn có thể giúp tôi 10 USD để mua thức ăn không? Tôi đã ba ngày chưa có gì để ăn”.

Một người Indonesia khác là David Butar, 23 tuổi, cũng phải sống lang thang trên đường phố và tự xoay xở để sinh tồn. Người cha của một bé gái hai tuổi cho biết anh bị lừa tới làm việc tại một khu ổ chuột ở Bavet, tỉnh Svay Rieng. Sau hai tháng sống vạ vật ngoài đường, anh hiện chờ sự hỗ trợ từ Đại sứ quán Indonesia để được hồi hương.

David cho biết anh cần giấy tờ hợp pháp để trở về nước vì đã ở lại Campuchia quá hạn trong thời gian bị giữ tại khu nhà ổ chuột.

The Straits Times cho biết chưa thể xác minh độc lập lời kể của hai người đàn ông về việc bị lừa vào các khu lừa đảo. Đại sứ quán Indonesia cũng chưa phản hồi các câu hỏi liên quan.

Tiềm ẩn nguy cơ khủng hoảng nhân đạo

Ngày 24/4, Campuchia thông báo chính quyền đã triệt phá hơn 250 địa điểm lừa đảo trực tuyến và đóng cửa 91 sòng bạc trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến giữa tháng 4/2026.

Chiến dịch trấn áp quy mô lớn này làm dấy lên lo ngại rằng một lượng lớn lao động trong ngành lừa đảo, bao gồm cả những người tự nguyện tham gia và các nạn nhân bị ép buộc, có thể bị bỏ lại phía sau mà không có hỗ trợ cần thiết.

Hiện rất khó xác định chính xác số người tham gia vào các hoạt động lừa đảo tại Campuchia, do các trung tâm này hoạt động theo kiểu liên tục luân chuyển nhân sự giữa nhiều địa điểm khác nhau.

Trong khi một số người tham gia tự nguyện vì thu nhập cao, nhiều người khác bị lừa bằng các lời mời làm việc hấp dẫn và cuối cùng bị mắc kẹt sau khi hộ chiếu bị những kẻ điều hành tịch thu.

Theo cập nhật ngày 24/4 của chính phủ Campuchia, có 241.888 người đến từ các quốc gia như Trung Quốc, Pakistan và Indonesia đã tự nguyện rời khỏi Campuchia trong khoảng thời gian từ giữa tháng 1 đến ngày 19/4.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người từng làm việc tại các trung tâm lừa đảo ở lại Campuchia. Một số được các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ chỗ ở, số khác sống tại các cơ sở tạm trú gần sân bay cũ ở Phnom Penh.

“Nếu hàng nghìn lao động bị mất nơi ở hoặc bị bỏ mặc mà không có kế hoạch hồi hương và bảo vệ rõ ràng, Campuchia có nguy cơ đối mặt với một cuộc khủng hoảng an ninh thứ cấp”, nhà phân tích độc lập Vanly Seng tại Phnom Penh nhận định, ám chỉ nguy cơ những người này có thể sa vào tội phạm vì hoàn cảnh.

Trên mạng xã hội cũng xuất hiện thông tin về việc một số phụ nữ là nạn nhân của các đường dây lừa đảo cho biết họ bị xâm hại tình dục sau khi bị bỏ mặc và phải tự xoay xở trên đường phố.

“Tình hình đang nhanh chóng biến thành một thảm họa nhân đạo, trong khi cả chính quyền địa phương và các tổ chức quốc tế đều chật vật để ứng phó”, ông John Wojcik, nhà nghiên cứu về các mối đe dọa cấp cao tại công ty an ninh mạng Infoblox của Mỹ, cho biết.

Thái Lan tăng cường cảnh giác

Vấn nạn lừa đảo trực tuyến không chỉ là vấn đề của riêng Campuchia. Liên minh Chống lừa đảo Toàn cầu ước tính các vụ lừa đảo đã khiến thế giới thiệt hại khoảng 442 tỷ USD trong năm 2025. Báo cáo của Liên hợp quốc năm 2026 cho biết riêng ngành công nghiệp lừa đảo tại khu vực sông Mekong có giá trị hơn 43,8 tỷ USD mỗi năm.

Bộ Ngoại giao Thái Lan cảnh báo các trung tâm lừa đảo có thể dịch chuyển sang những nước láng giềng khi Campuchia tăng cường chiến dịch truy quét.

Theo bộ này, Bangkok đã siết chặt kiểm soát biên giới và tăng cường giám sát, trong khi các cơ quan an ninh được đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ.

Mặc dù quan hệ hai nước vẫn còn căng thẳng sau các vụ đụng độ biên giới năm 2025, Thái Lan cho biết vẫn cam kết phối hợp với Campuchia trong cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến và mong đợi “phản hồi chân thành, nghiêm túc” từ Phnom Penh.

Chính phủ Campuchia xác định chống lừa đảo trực tuyến là ưu tiên quốc gia, cho rằng các hoạt động phi pháp này đã ảnh hưởng tiêu cực tới nền kinh tế và hình ảnh đất nước. Phnom Penh khẳng định mục tiêu là triệt phá toàn bộ các mạng lưới tội phạm và cắt đứt nguồn tài chính của các băng nhóm lừa đảo nhằm tạo ra giải pháp lâu dài.

“Trấn áp mới chỉ là một nửa chặng đường”

Dù phần lớn giới phân tích đánh giá cao nỗ lực của Campuchia, nhiều ý kiến cho rằng các biện pháp hiện nay vẫn chưa đủ để xử lý tận gốc vấn đề.

“Việc đột kích các tòa nhà chỉ mới là một nửa cuộc chiến”, ông Vanly Seng nhận định.

“Nếu không có những nỗ lực bền vững nhằm phá vỡ các mạng lưới tài chính và hệ thống liên lạc mã hóa mà các nhóm này sử dụng, tôi cho rằng chúng ta chỉ đang chứng kiến sự dịch chuyển của vấn đề chứ chưa thể xóa bỏ hoàn toàn”, ông nói thêm.

Trong khuôn khổ chiến dịch thực thi pháp luật, chính phủ Campuchia đã chuyển 112 vụ án ra tòa, liên quan tới 1.089 cá nhân bị cáo buộc tham gia hoạt động lừa đảo.

Tuy nhiên, ông Bunna Vann, người đứng đầu chương trình nghiên cứu và vận động của Hiệp hội Mạng lưới Thanh niên Campuchia, cho rằng chính quyền chủ yếu mới xử lý những đối tượng cấp thấp, trong khi nhiều nhân vật có ảnh hưởng đứng sau các đường dây lừa đảo vẫn chưa bị xử lý.

Ông John Wojcik của Infoblox nhận định các băng nhóm tội phạm hiện hoạt động tinh vi và linh hoạt như những tập đoàn xuyên quốc gia, khiến việc triệt phá hoàn toàn trở nên rất khó khăn.

Theo ông, các quốc gia cần tìm ra những biện pháp hiệu quả hơn để đối phó với các hoạt động lừa đảo trực tuyến ngày càng phát triển nhanh và tinh vi. Một trong những giải pháp được đề xuất là triển khai các chương trình Dịch vụ Tên miền Bảo vệ Quốc gia nhằm tăng cường an ninh mạng và ngăn chặn truy cập vào các phần mềm độc hại hoặc các cuộc tấn công lừa đảo ngay từ nguồn.

Ông Wojcik cho rằng nếu các cơ quan chức năng vẫn tiếp tục áp dụng các phương thức truyền thống, các hoạt động lừa đảo có thể sẽ nhanh chóng quay trở lại sau khi chiến dịch truy quét kết thúc.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/campuchia-doi-mat-he-luy-moi-sau-chien-dich-tran-ap-lua-dao-20260507105121036.htm