Tại Hội nghị thông tin báo chí về tình hình, kết quả công tác bảo đảm an ninh trật tự trong quý I/2026, liên quan chuyên án triệt phá đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học và bếp ăn tập thể, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc CATP Hà Nội, đã nhấn mạnh hành vi kinh doanh thịt lợn bệnh không chỉ vi phạm pháp luật mà còn là "tội ác đầu độc thế hệ tương lai".
Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc CATP Hà Nội, đã nhấn mạnh hành vi kinh doanh thịt lợn bệnh là "tội ác đầu độc thế hệ tương lai".
Nếu không có chế tài đủ mạnh, những đối tượng vì lợi nhuận bất chấp đạo đức sẽ tiếp tục tái phạm
Bên cạnh đó, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng còn đề nghị Quốc hội tăng hình phạt đối với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn này lên mức cao nhất, bởi các sai phạm này liên quan đến việc hủy hoại giống nòi.
Được biết, trước khi đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học và bếp ăn tập thể bị phát hiện, triệt phá, CATP Hà Nội đã phát hiện, xử lý khá nhiều vụ kinh doanh, buôn bán thực phẩm bẩn.
Tháng 5/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra điểm tập kết, kinh doanh thực phẩm có địa chỉ tại Km12, đường Ngọc Hồi, xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, do Lê Hồng Phong làm chủ.
Tại thời điểm kiểm tra, đoàn kiểm tra phát hiện hơn 7 tấn thực phẩm đông lạnh gồm trứng non, nầm, tràng lợn chưa qua sử dụng không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm.
Trước đó, khám xét bất ngờ 3 kho đông lạnh tại thôn Bái Đô, xã Tri Thủy, huyện Phú Xuyên, lực lượng chức năng cũng phát hiện gần 11 tấn nội tạng trâu, bò đang có dấu hiệu hư hỏng, bốc mùi.
Ngoài ra, quá trình kiểm tra đột xuất kho lạnh gần chợ đầu mối gia cầm Hà Vỹ (huyện Thường Tín), lực lượng chức năng thu giữ gần 20 tấn thịt gà đông lạnh, thịt gà ủ muối và nội tạng gia cầm không rõ nguồn gốc đang chuẩn bị xuất ra thị trường. Nghiêm trọng hơn, nhiều sản phẩm bốc mùi, có thể gây ngộ độc nếu lọt ra thị trường….
Các vụ việc trên bị phát hiện, phanh phui khiến nhiều người dân phẫn nộ. Ông Nguyễn Đình Sáng, cán bộ hưu trí phường Bạch Mai, Thành phố Hà Nội, cho rằng việc các đối tượng tuồn hàng trăm tấn thịt lợn bẩn vào trường học, nơi lẽ ra phải được bảo vệ nghiêm ngặt nhất về an toàn thực phẩm không chỉ là hành vi gian dối trong kinh doanh mà còn thể hiện sự coi thường sức khỏe và tính mạng của trẻ em, là hành vi đầu độc, hủy hoại giống nòi, gây tổn hại lâu dài đến thể chất của trẻ.
Các đối tượng trong vụ tuồn hơn 300 tấn thịt lợn bẩn vào bếp ăn trường học.
"Tôi được biết, liên quan đến vụ án trên, nhóm cán bộ kiểm dịch đã gây khó dễ để thu tiền trái quy định tới 4 triệu đồng/chuyến xe và yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 5-10 triệu đồng/tháng. Nhóm này đã thu lợi bất chính 2,5 tỷ đồng. Do vậy, cùng với những kẻ buôn bán thịt lợn bệnh, những đối tượng này cũng phải bị trừng trị thích đáng để răn đe, bởi hậu quả mà chúng gây ra là không thể đo đếm hết", ông Sáng kiến nghị.
Với quan điểm tương tự, chị Phạm Phương Hạnh, phụ huynh có 2 con đang học tiểu học ở phường Định Công, Thành phố Hà Nội, chia sẻ từ khi đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học bị phát hiện, chị như ngồi trên đống lửa. Ngày nào chị cũng đọc báo, lên mạng cập nhật thông tin xem số thịt này đã bị đưa vào những trường học nào, con mình đã ăn phải hay chưa.
"Thật xót xa cho những đứa trẻ đang tuổi ăn, tuổi lớn bị đầu độc bởi thực phẩm bẩn, thịt lợn nhiễm bệnh. Tôi tha thiết mong lực lượng công an các các cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, làm rõ trách nhiệm, xử lý đến cùng các cá nhân, tổ chức liên quan.
Tôi cũng hoàn toàn đồng tình với đồng chí Giám đốc Công an Hà Nội về đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định theo hướng tăng mức xử phạt, thậm chí áp dụng khung hình phạt cao nhất với hành vi cố tình đưa thực phẩm bẩn vào tiêu thụ, đặc biệt là trong môi trường học đường. Bởi, nếu không có chế tài đủ mạnh, những kẻ vì lợi nhuận bất chấp đạo đức sẽ còn tiếp tục tái phạm, gây hậu quả nghiêm trọng hơn cho xã hội.
Việc xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, làm rõ trách nhiệm của tất cả các bên liên quan, kể cả những cá nhân có dấu hiệu bao che, tiếp tay, được xem là bước đi cần thiết để lập lại kỷ cương và củng cố niềm tin của xã hội", chị Hạnh bày tỏ quan điểm.
Cần nâng mức hình phạt tù cao nhất, tăng mạnh mức phạt tiền
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Thị Thu (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng pháp luật hình sự hiện hành đã có quy định tương đối nghiêm khắc đối với hành vi kinh doanh, buôn bán thực phẩm bẩn. Cụ thể, Điều 317 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi về Tội vi phạm quy định an toàn thực phẩm đã cho phép áp dụng mức hình phạt cao nhất lên tới 20 năm tù.
Còn với Mỹ hay các nước Liên minh châu Âu, ngoài việc áp dụng hình phạt tù, họ còn tập trung vào cơ chế phạt tiền rất lớn và buộc bồi thường thiệt hại, đủ để khiến doanh nghiệp vi phạm đứng trước nguy cơ phá sản và bị thị trường tẩy chay. Đặc biệt ở Trung Quốc hiện vẫn duy trì quan điểm trừng trị bằng hình phạt tử hình liên quan đến tội danh về thực phẩm độc hại.
Vụ việc hơn 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn vào bếp ăn trường học không chỉ gây rúng động dư luận mà còn đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại toàn diện về chế tài xử lý đối với hành vi kinh doanh thực phẩm bẩn.
Để ngăn chặn tình trạng này, cần tăng nặng chế tài theo hướng thực chất hơn như xem xét nâng mức hình phạt tù cao nhất lên tù chung thân đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng, gây hậu quả lớn. Đồng thời, tăng mạnh mức xử phạt hành chính, kéo dài thời gian đình chỉ hoạt động, tước giấy phép kinh doanh để triệt tiêu động cơ tái phạm, luật sư Nguyễn Thị Thu đề xuất.
Cũng theo luật sư Thu, việc kinh danh thực phẩm bẩn tràn lan không chỉ do chế tài xử lý còn nhẹ mà còn xuất phát sự kém hiệu quả trong quản lý nhà nước.
Cơ sở giết mổ.
Thực tế, để hàng trăm tấn thịt bệnh lọt qua kiểm dịch, đi vào trường học, không thể không có những lỗ hổng trong quản lý, thậm chí là dấu hiệu tiêu cực. Nếu hệ thống giám sát còn lỏng lẻo, cán bộ thiếu trách nhiệm hoặc bị mua chuộc, thì dù hình phạt có nặng đến đâu, vi phạm vẫn có thể xảy ra.
Vì vậy, bên cạnh việc tăng nặng hình phạt cần tăng cường kiểm tra đột xuất, giám sát chặt chẽ chuỗi cung ứng, áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc thực phẩmm đồng thời siết chặt trách nhiệm của lực lượng kiểm dịch và quản lý địa phương.
Đặc biệt, cần xử lý nghiêm cả người kinh doanh thực phẩm bẩn với các chế tài hình sự tương xứng và cả các cán bộ quản lý vi phạm với các tội danh như thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng hoặc nhận hối lộ.
Một vấn đề đáng chú ý nữa là lợi nhuận từ kinh doanh thực phẩm bẩn hiện nay cao hơn rất nhiều so với mức xử phạt, dẫn đến tâm lý "chấp nhận rủi ro". Khi đó, chế tài nếu không đủ mạnh về kinh tế sẽ khó phát huy hiệu quả răn đe. Tuy nhiên, việc tăng nặng hình phạt có thể đáp ứng yêu cầu xử lý trước mắt, nhưng nếu không đi kèm với cải cách hệ thống giám sát và phòng ngừa, nguy cơ tái diễn các vụ việc tương tự vẫn còn, luật sư Thu nhấn mạnh.
Từ vụ 300 tấn lợn bệnh, cần điều chỉnh mạnh mẽ cả ở cấp luật và dưới luật
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng, nêu quan điểm, thực phẩm bẩn, đặc biệt là thịt lợn nhiễm bệnh, xâm nhập vào bữa ăn học đường là một vấn đề rất nghiêm trọng, cần nhìn nhận ở cả hai chiều. Đó là tác động trực tiếp đến sức khỏe và tác động lâu dài đến niềm tin xã hội.
"Không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, khi thực phẩm không an toàn có thể đi vào trường học, nơi lẽ ra phải được kiểm soát chặt chẽ nhất thì phụ huynh sẽ đặt câu hỏi còn nơi nào là an toàn", đại biểu Nga chia sẻ.
Ở góc độ pháp lý, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc CATP Hà Nội cho biết đã yêu cầu các đơn vị điều tra, làm rõ và chứng minh trách nhiệm của các đơn vị quản lý liên quan đến vụ việc. Đồng thời, ông cũng đề nghị Quốc hội tăng hình phạt đối với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn này lên mức cao nhất, bởi các sai phạm này là liên quan đến hủy hoại giống nòi.
Đồng quan điểm này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, dù đã có hành lang pháp lý, nhưng thời gian qua vẫn liên tiếp xuất hiện các vụ việc về mất an toàn thực phẩm. Điều này cho thấy hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm hiện nay vẫn có những kẽ hở.
ĐBQH đoàn Hải Phòng nêu rõ phần lớn các vụ việc chỉ được phát hiện khi đã xảy ra hậu quả hoặc khi có phản ánh, khi cơ quan Công an vào cuộc điều tra. Điều này cho thấy cơ chế giám sát chủ động còn hạn chế. Đồng thời, chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe, đặc biệt với các hành vi có tổ chức, thu lợi lớn từ việc đưa thực phẩm bẩn ra thị trường.
Nữ ĐBQH đề nghị, cần có những điều chỉnh mạnh mẽ cả ở cấp luật và dưới luật. Trước hết, cần bổ sung quy định riêng về an toàn thực phẩm trong bếp ăn học đường như một lĩnh vực có tính đặc thù. Theo nữ đại biểu Quốc hội, hiện nay, quy định còn phân tán trong nhiều văn bản, chưa tạo thành một khung pháp lý đủ mạnh. Cần xác định rõ bếp ăn học đường là khu vực "nhạy cảm cao" với yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt hơn so với thị trường thông thường. Cùng đó, cần siết chặt trách nhiệm truy xuất nguồn gốc đến tận cùng.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng đề cập đến việc rà soát lại sự chồng chéo trong quản lý giữa các ngành, bởi khi trách nhiệm chưa rõ ràng, việc phối hợp sẽ kém hiệu quả. Để ngăn chặn thực phẩm bẩn vào trường học, điều quan trọng nhất là phải xác định rõ trách nhiệm đến từng chủ thể, tránh tình trạng tập thể chịu trách nhiệm nhưng không ai chịu trách nhiệm. Bà Nga nhấn mạnh, nếu để xảy ra tình trạng thực phẩm nhiễm bệnh “lọt” qua, cần làm rõ trách nhiệm cá nhân.
Xử lý thật nghiêm minh mới có sức răn đe
Ủng hộ tuyệt đối ý kiến của Giám đốc CATP Hà Nội, chị Trần Thị Thúy Ngân (Đông Ngạc, Hà Nội), cho rằng việc 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị tuồn vào 26 trường học công lập, bếp ăn mầm non khiến dư luận rất hoang mang, đòi hỏi vụ việc phải được xử lý thật nghiêm khắc.
"Là một giáo viên cũng là phụ huynh có con đang ở lứa tuổi mầm non, tiểu học ngoài hoang mang, lo lắng, tôi thực sự bức xúc trước thông tin này. Dù trường học con mình không nằm trong danh sách sử dụng thực phẩm bẩn của Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát, nghĩ đến cảnh con trẻ nhai nuốt những miếng thịt ôi thiu mà lòng tôi như dao cứa. Nếu thực sự nguồn thịt lợn đó mang mầm bệnh, hệ lụy đến sức khỏe, thể chất và sự phát triển lâu dài của các cháu sẽ ra sao?
Mới đây, tại buổi họp báo thông tin về vụ việc, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội, nhấn mạnh ông đã yêu cầu các đơn vị điều tra, làm rõ và chứng minh trách nhiệm của các đơn vị, bếp ăn. Giám đốc Công an Hà Nội đề nghị Quốc hội tăng hình phạt đối với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn này lên mức cao nhất, bởi các sai phạm này là liên quan đến hủy hoại giống nòi. Đây là ý kiến xác đáng, không chỉ tôi mà hầu như tất cả các bậc phụ huynh, người dân đều nhất trí cao với ý kiến của Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội.
Tôi cũng ủng hộ quan điểm của Giám đốc Công an Hà Nội rằng phải truy lùng gốc, rễ vụ việc, phải tăng hình phạt đối với tội làm thực phẩm bẩn vì tình hình hiện tại là nghiêm trọng, vi phạm nhiều, hậu quả quá tai hại cho sức khỏe người dân đặc biệt là trẻ nhỏ. Cùng đó, cần tịch thu toàn bộ tài sản của những kẻ phạm tội sung vào quỹ chăm sóc sức khỏe toàn dân. Các bé mầm non, tiểu học đã bị đầu độc bằng các mầm bệnh này thì tương lai sẽ là một thế hệ èo uột, ốm yếu, ung thư...
Để giải quyết tận gốc tình trạng thực phẩm bẩn hiện nay, bên cạnh việc xử lý nghiêm vi phạm cần phải tăng cường hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát. Khi hàng trăm tấn thịt lợn bệnh có thể vượt qua các chốt kiểm dịch, có giấy tờ chứng nhận giả hoặc thậm chí là thật nhưng được cấp sai quy trình để vào trường học, đó là sự thất bại của hệ thống giám sát.
Nếu bộ máy quản lý còn nhiều kẽ hở, tham nhũng trong lĩnh vực quản lý an toàn thực phẩm còn tồn tại phổ biến và ý thức trách nhiệm của cán bộ thực thi còn thấp, thì dù hình phạt có là tử hình, các đối tượng vẫn sẽ tìm cách thực hiện hành vi phạm tội vì lợi nhuận quá lớn" - chị Trần Thị Thúy Ngân chia sẻ.
Đồng tình với đề nghị tăng hình phạt lên mức cao nhất
Chị Hoàng Lan (phường Cầu Giấy, Hà Nội) cũng rất tâm đắc với ý kiến của Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội về đề nghị Quốc hội tăng hình phạt đối với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn này lên mức cao nhất.
"Đúng như Giám đốc CATP Hà Nội nói, vi phạm dạng này là hành vi hủy hoại giống nòi. Chỉ có hình phạt ở mức cao nhất mới đủ sức răn đe các hành vi vi phạm tương tự. Với các vụ việc đã bị phát hiện, cần xử lý nghiêm minh, tránh qua loa, chiếu lệ. Cần xử lý thật nghiêm khắc với các tổ chức, cá nhân có liên quan hoặc tiếp tay cho hành vi. Chỉ như vậy mới bảo đảm môi trường phát triển an toàn cho trẻ em - những mầm non tương lai của đất nước. Tôi tin rằng 100% người dân Việt Nam ủng hộ quan điểm của Giám đốc Công an Thành phố về tăng mức phạt đối với hành vi đặc biệt nguy hiểm này.
Các bếp ăn tập thể như trường học, khu công nghiệp tiêu thụ lượng thực phẩm rất lớn mỗi ngày, nếu thực phẩm bẩn được tuồn vào đây, tác hại lớn. Có con nhỏ đang theo học bán trú tại các trường, tôi rất lo lắng về an toàn vệ sinh thực phẩm. Hiện nay, vi phạm trong lĩnh vực này diễn ra khá phổ biến nên lực lượng chức năng cần kiểm tra trên diện rộng hơn.
Ngoài ra, gần đây rất nhiều vụ việc ngộ độc thực phẩm gây chết nhiều người liên quan đến an toàn thực phẩm như: ngộ độc bánh mì, ngộ độc nước uống… được bán gần các trường học. Do vậy, lực lượng chức năng cũng nên mở rộng điều tra vi phạm trong sản xuất, kinh doanh tất cả các loại thực phẩm này. Nếu phát hiện vi phạm, cần xử lý nghiêm minh để không tái phạm", chị Hoàng Lan nói.
Trên các diễn đàn mạng xã hội và các cơ quan báo chí, người dân để lại rất nhiều ý kiến đồng tình cao với kiến nghị của Giám đốc Công an TP Hà Nội. Đa số bày tỏ bức xúc với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn và đồng thuận phải tăng mức xử phạt với dạng vi phạm này lên mức cao nhất nhằm tăng tính răn đe, bảo vệ người dân và thế hệ trẻ trong tương lai.
Ngọc Bích