Cận cảnh Công viên Lê Thị Riêng - nơi nghi có mộ liệt sĩ hy sinh năm Mậu Thân 1968

3 giờ trướcBài gốc

Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TPHCM) là một nơi đặc biệt, khi từng là Nghĩa địa Chí Hòa (còn có tên gọi khác là Chợ Quán, Đô Thành). Trước năm 1975, đây là nơi chôn cất nhiều cư dân Sài Gòn và các chiến sĩ cách mạng đã hy sinh trong khu vực nội đô. Ảnh: Lê Tiến

Cuối tháng 5 vừa qua, Bộ Tư lệnh TPHCM cho biết đang tổ chức tìm kiếm, quy tập các liệt sĩ hy sinh ngày 12/2/1968 và được chôn cất tại Nghĩa địa Chí Hòa. Quá trình rà soát tư liệu, hình ảnh lịch sử, đơn vị chức năng có thấy một số nhân chứng. Ảnh: Bộ Tư lệnh TPHCM

Ở thời điểm năm 1968, các em nhỏ trong bức ảnh có tuổi đời từ 10-14, sinh sống quanh khu vực Nghĩa địa Chợ Quán và Nghĩa địa Chí Hòa. Ước đoán, nếu hiện nay còn sống, các nhân chứng này đang có độ tuổi khoảng từ 68-72.

Một chi tiết đáng chú ý là hình ảnh tháp nước (hay bồn nước) xuất hiện trong ảnh tư liệu năm 1968. Dựa vào dấu mốc này, các nhà nghiên cứu và người dân đã đưa ra nhiều giả thuyết nhằm xác định vị trí hố chôn tập thể trong khu vực công viên hiện nay. Ảnh: Lê Tiến

Tháp nước (bồn nước) này vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay, nằm cạnh Nhà thờ Thánh Bường (Giáo xứ Tống Viết Bường) trên đường Hương Giang, cách Công viên Lê Thị Riêng khoảng 300m. Ảnh: Ngô Tùng

Ngày 31/5 vừa qua, đoàn công tác Bộ Tư lệnh TPHCM đã tổ chức khảo sát thực địa tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng nhằm xác minh các thông tin liên quan đến khu vực nghi có hố chôn tập thể liệt sĩ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Buổi khảo sát có sự tham gia trực tiếp của các nhân chứng từng sinh sống, chứng kiến những biến động của khu vực Nghĩa địa Đô Thành trước đây. Ảnh: Bộ Tư lệnh TPHCM

Theo các nhân chứng, khu vực đoàn đến khảo sát hiện nay từng thuộc Nghĩa địa Đô Thành, sau này thường được gọi là Nghĩa địa Chí Hòa, nơi được cho là đã diễn ra hoạt động chôn cất tập thể trong giai đoạn chiến tranh, đặc biệt là sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Ảnh: Bộ Tư lệnh TPHCM

Tiếp đó, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên địa bàn TPHCM (Ban Chỉ đạo 515 TPHCM) đã đến Công viên Lê Thị Riêng khảo sát thực địa và nghe báo cáo kết quả bước đầu trong quá trình tìm kiếm, xác minh vị trí nghi mộ tập thể các liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Ảnh: Bộ Tư lệnh TPHCM

Theo Bộ Tư lệnh TPHCM, từ những tư liệu, hình ảnh được cung cấp, kết hợp với kết quả khảo sát thực địa, bám nắm địa bàn, phân tích đối chiếu mô phỏng và thông tin từ các nhân chứng, cơ quan này bước đầu xác định một số khu vực có dấu hiệu liên quan đến vị trí chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Ảnh: Lê Tiến

Nhằm tập hợp trí tuệ, chứng cứ và tạo cơ sở pháp lý cao nhất, ngày 8/6/2026 sẽ diễn ra Hội thảo xác minh kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực Nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán (nay là Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TPHCM). Hội thảo có sự tham dự và chủ trì của bà Phạm Thị Thanh Trà - Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia.

Công viên Lê Thị Riêng ngày nay được xây dựng trên phần đất cũ của Nghĩa địa Đô Thành, vốn là một nghĩa địa lớn trước năm 1975. Công viên có diện tích khoảng 8 ha, được bao quanh bởi các tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám, Bắc Hải và Trường Sơn. Ảnh: Lê Tiến

Khu vực cổng chính công viên - đường Cách Mạng Tháng Tám - là nơi đang được các đơn vị chức năng tiến hành thi công các hạng mục thuộc công trình tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương). Ảnh: Ngô Tùng

Bên trong công viên, các hoạt động sinh hoạt, vui chơi vẫn diễn ra bình thường.

Hằng ngày, nhờ không gian xanh mát, trong lành của "lá phổi xanh" giữa lòng đô thị này, người dân tề tựu về đây tập thể dục, chơi thể thao.

Công viên cũng có điểm nhấn khác biệt so với nhiều nơi khác khi có nhiều hồ nước bên trong.

Đặc biệt, công viên có bia tưởng niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú gắn với câu nói bất hủ "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu". Cũng nơi này, hài cốt Anh hùng Lý Tự Trọng - người thanh niên cộng sản đầu tiên của Việt Nam - đã được tìm thấy vào năm 2011. Sau đó, hài cốt anh Trọng được đưa về an táng tại quê nhà Hà Tĩnh.

Ở gần đó là Bia tưởng niệm, do Đảng bộ và nhân dân quận 10, TPHCM trước đây thực hiện, nhằm tưởng nhớ, tri ân sự hy sinh xương máu của các Anh hùng liệt sĩ, trong đó có các chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Nơi đây cũng tưởng niệm liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng và liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Kiểu. Ảnh: Ngô Tùng

Theo kế hoạch về tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ để giám định ADN, Ban Chỉ đạo 515 TPHCM đặt mục tiêu từ giữa tháng 5/2026 đến tháng 7/2027 sẽ hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với 9.869 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố.

Từ tháng 7/2027 đến tháng 12/2030, tiếp tục lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với mộ liệt sĩ có một số thông tin nhưng chưa xác định được danh tính liệt sĩ sau khi đã thực hiện xác định bằng phương pháp thực chứng và số hài cốt liệt sĩ tiếp tục tìm kiếm, quy tập được.

Đồng thời tiến hành số hóa, cập nhật dữ liệu liên quan quá trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ vào phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ và cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công.

Ngô Tùng

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/can-canh-cong-vien-le-thi-rieng-noi-nghi-co-mo-liet-si-hy-sinh-nam-mau-than-1968-post1849422.tpo