Được khởi công vào năm 1808 dưới thời vua Gia Long, Văn Miếu Huế là công trình sử dụng nhiều gỗ quý và vật liệu đắt giá, được lập ra để thờ cúng Khổng Tử cùng các bậc tiên thánh, tiên hiền Nho học.
Từ thời vua Minh Mạng, nơi đây bắt đầu trở thành điểm dựng bia tiến sĩ nhằm vinh danh các bậc hiền tài đỗ đạt cao trong những kỳ thi quốc gia của triều đình, qua đó đề cao tinh thần tôn sư trọng đạo.
Clip: Cận cảnh đại công trường tu bổ di sản thế giới Văn Miếu Huế.
Dù trải qua nhiều biến thiên lịch sử đã làm công trình xuống cấp nghiêm trọng, tuy nhiên di tích vẫn lưu giữ trọn vẹn 34 tấm bia tiến sĩ. Đợt đại trùng tu hiện nay được kỳ vọng sẽ làm sống lại dáng vẻ uy nghi, bề thế vốn có của một di sản văn hóa tầm cỡ.
Nhằm bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị di tích, dự án tu bổ, tôn tạo và phục hồi thích nghi di tích Văn Miếu được đầu tư hơn 132 tỉ đồng.
Đại Thành Môn có diện tích 48m2. Tu bổ phần bờ mái đã bị gãy, vệ sinh bề mặt toàn bộ công trình, phục hồi hệ cửa gỗ thượng song hạ bản đã mất, sơn quang hoàn thiện. Sửa chữa trám vá một số vết nứt thân tường.
Văn Miếu Môn là hạng mục được phục hồi toàn bộ từ hệ mái gỗ nhóm II đến mái lợp ngói âm dương tráng men vàng.
Nhiều hạng mục sau khi hạ giải được đặt ngay ngắn, nhằm đánh giá để đưa vào sử dụng khi tu bổ.
Khu vực bến thuyền hình bán nguyệt bên dòng sông Hương được phục hồi thích nghi với nền lát gỗ lim và bậc cấp lát đá.
Những tấm bia tiến sĩ được bảo vệ tránh tác động trong quá trình thi công dự án.
Hạng mục Kim Thanh Môn và Ngọc Chấn Môn được tu bổ các vết nứt, vệ sinh bề mặt và sơn quang lại các cánh cửa gỗ.
Đại Thành Điện với diện tích 830m2 là hạng mục quan trọng nhất được phục hồi thích nghi toàn bộ kết cấu gỗ và tường xây bao che.
Hệ thống cột gỗ sau hạ giải sẽ được đánh giá và tái sử dụng.
Hiện nay, nhà thầu đang triển khai thi công các hạng mục Đại Thành Điện và hoàn thành hạ giải Văn Miếu Môn với khối lượng thực hiện đạt trên 15%. Theo tiến độ đề ra, đến hết năm 2026, đơn vị thi công sẽ hoàn thành hệ khung, mái Đại Thành Điện cùng các hạng mục Văn Miếu Môn, Ngọc Chấn Môn...