Thiết bị đo thời gian nắng đặt tại Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Nhựt An - TTXVN
Sập, tốc mái hàng trăm căn nhà
Sống ở ấp Phú Lợi A, xã Long Phú Thuận mấy chục năm qua, đối với bà Lê Thị Mỹ Lệ, trận dông lốc vào chiều ngày 10/5 là mạnh nhất, khủng khiếp nhất mà bà từng thấy. Bà Lệ cho biết, khoảng 3 giờ 30 phút chiều 10/5, cơn mưa kèm theo dông lốc quét qua khu vực bà sống. Gió mạnh khiến ngôi nhà sàn (sàn nhà làm bằng gỗ, vách tôn, mái tôn) bị nghiêng. Nhận thấy ngôi nhà không thể chống chịu với gió mạnh nên bà chạy ra khỏi nhà. Ngay lập tức, cơn gió cực mạnh quét qua, khiến cả ngôi nhà của bà đổ sập.
Trận dông lốc quét qua khu vực thuộc các ấp: Phú Hòa A, Phú Lợi A và Phú Lợi B của xã Long Phú Thuận. Gió mạnh, hất tung những mái nhà tiền chế (làm bằng khung sắt, lợp mái tôn) ra giữa tuyến đường nhựa Long Phú Thuận; làm gãy, ngã nhiều trụ điện và mất điện cục bộ; nhiều căn nhà bị gió cuốn bay mái nhà. Rất may mắn, người dân đã tìm nơi trú ẩn an toàn nên không bị thương vong do trận dông lốc. Bà Nguyễn Ngọc Hằng ở ấp Phú Lợi A cho biết ngôi nhà tường kiên cố của bà bị gió mạnh làm tốc mái, cửa nhà bị vỡ cả kính cường lực.
Cán bộ Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp kiểm tra thiết bị đo nhiệt độ và độ ẩm được đặt trong lều khí tượng. Ảnh: Nhựt An - TTXVN
Theo ông Hồ Hoàng Khôn, Chủ tịch UBND xã Long Phú Thuận, trận mưa kèm theo dông lốc xảy ra gần 10 ngày trước trên địa bàn xã đã làm sập hoàn toàn 5 căn nhà, 45 căn tốc mái; ước tính thiệt hại hơn 1 tỷ đồng. Ngay sau khi dông lốc xảy ra, UBND xã chỉ đạo ngành chuyên môn phối hợp lực lượng ở ấp, lực lượng dân quân, công an xã và tổ bảo vệ an ninh trật tự hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả nhằm góp phần giúp bà con sớm ổn định cuộc sống; xem xét hỗ trợ hộ dân bị ảnh hưởng do thiên tai nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định. Trước mắt, hỗ trợ nhà bị tốc mái là 2 triệu đồng/hộ; nhà bị sập hoàn toàn là 4 triệu đồng/hộ.
Trước đó, tối 5/5, cơn mưa lớn kèm theo dông lốc quét qua địa bàn xã Thanh Bình, làm sập 1 căn nhà, tốc mái 36 căn (trong đó, 25 căn tốc mái hoàn toàn). Cùng đó, trận dông lốc làm gãy, ngã 7 trụ điện; nhiều cây xanh trên các tuyến đường giao thông bị đổ ngã, gây cản trở giao thông cục bộ. Ước tính tổng giá trị thiệt hại khoảng hơn 600 triệu đồng; không ghi nhận thương vong về người do trận dông lốc gây ra.
Năm 2025, Đồng Tháp ghi nhận 26 trận mưa lớn kèm dông lốc, sét, làm 2 người tử vong, 23 người bị thương, sập và tốc mái 819 căn nhà; đồng thời, làm hư hại nhiều tài sản, cây ăn quả và hoa màu, ước tính thiệt hại do dông lốc, sét trị giá gần 35 tỷ đồng. Từ đầu năm 2026 đến nay (cụ thể là từ giữa tháng 4/2026 đến nay), Đồng Tháp ghi nhận 3 vụ dông lốc, làm sập 6 căn nhà, tốc mái hơn 130 căn nhà (trong đó, 74 căn tốc mái hoàn toàn); tốc mái 5 phòng học…; ước tính giá trị thiệt hại hơn 2,3 tỷ đồng.
Hệ thống đo gió tự động tại Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Nhựt An - TTXVN
Ông Khương Lê Bình, Giám đốc Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp cho biết, trong khoảng 2 tuần đầu của tháng 5/2026, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện những cơn mưa, nhưng lượng mưa còn nhỏ và rải rác. Tuy nhiên, trong số những cơn mưa này đã kèm theo dông lốc, gây thiệt hại khá nhiều về tài sản của người dân. Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp xác định những cơn mưa này là mưa chuyển mùa, chưa bước vào mùa mưa. Bởi nếu xác định theo tiêu chí là mùa mưa thì phụ thuộc nhiều yếu tố khác nhau, trong đó có lượng mưa trong 10 ngày liên tục phải hơn 50mm.
Cảnh giác với thiên tai đầu mùa mưa
Cũng theo ông Khương Lê Bình, Giám đốc Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp, trong những ngày tới, thời tiết tại Đồng Tháp sẽ dần dần chuyển sang mùa mưa và mùa mưa năm nay đến trễ hơn hàng năm khoảng từ 5 đến 10 ngày. Trong thời kỳ chuyển mùa và bắt đầu vào mùa mưa (từ nay đến cuối tháng 5/2026), vào buổi chiều và buổi tối, có thể xuất hiện các cơn mưa kèm theo dông lốc, sấm sét hết sức nguy hiểm. Trước tình hình này, Đài khí tượng thủy văn tỉnh thường xuyên phát hành các bản tin cảnh báo mưa, dông trên địa bàn và gửi lên các nhóm chỉ đạo phòng, chống thiên tai và các kênh thông tin của tỉnh.
Cán bộ Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp kiểm tra thiết bị đo lượng mưa thủ công. Ảnh: Nhựt An - TTXVN
Ông Khương Lê Bình khuyến cáo, người dân cần chú ý theo dõi các bản tin cảnh báo mưa, dông và tự trang bị cho mình những kiến thức cơ bản phòng, chống dông lốc và sét. Bà con nên chủ động gia cố, chằng chéo nhà cửa, nhất là phần mái nhà; chặt mé những cây già cỗi, dễ gãy đổ khi có gió lớn. Khi đang sinh hoạt, lao động nhìn thấy những đám mây đen khổng lồ kéo đến gần thì tốt nhất là người dân tìm nơi trú ẩn an toàn, kiên cố; tránh xa những vật dẫn điện (nông cụ, máy móc bằng kim loại); không nên trú tránh dưới những tán cây cao.
Trong bối cảnh thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, có xu hướng gia tăng cả về tần suất và mức độ nguy hiểm; tình trạng lốc xoáy, sạt lở diễn ra ngày càng nghiêm trọng, UBND tỉnh Đồng Tháp đã yêu cầu tăng cường phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Theo đó, các sở, ban, ngành tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đồng Tháp và UBND cấp xã cần rà soát, kiện toàn Ban Chi huy phòng thủ dân sự; chủ động phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân có liên quan, bảo đảm công tác tham mưu, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn kịp thời, thống nhất, hiệu quả.
Khu vực lắp đặt các thiết bị thu thập dữ liệu, phục vụ công tác dự báo thời tiết của Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Nhựt An - TTXVN
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thành Diệu, các đơn vị, địa phương cần chủ động xây dựng, rà soát, cập nhật phương án phòng, chống thiên tai; đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng, chống thiên tai cho cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân; chú trọng các khu vực có nguy cơ cao như vùng ven biển, ven sông, vùng ngập sâu… Đặc biệt, các địa phương cần tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong công tác phòng, chống thiên tai; từng bước số hóa cơ sở dữ liệu, nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành và chia sẻ thông tin kịp thời, chính xác.
UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp tiếp nhận, phân tích thông tin dự báo, cảnh báo tình hình thiên tai; kịp thời cung cấp thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và hướng dẫn địa phương, nhân dân chủ động phòng ngừa, ứng phó. UBND cấp xã theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, thiên tai; cập nhật, xử lý, truyền tải kịp thời thông tin về diễn biến thời tiết, khí hậu, dự báo sớm các hiện tượng thời tiết cực đoan, nguy hiểm để chủ động triển khai hiệu quả các phương án ứng phó. Khi có thiên tai xảy ra, khẩn trương chỉ đạo công tác ứng phó; tổ chức thống kê, đánh giá chính xác mức độ thiệt hại theo quy định và kịp thời đề xuất nhu cầu hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai.
Nhựt An/vnanet.vn