Từ thành công tại SEA Games 33 đến thành tích tại ASIAD 2026 đòi hỏi một quá trình chuẩn bị, đầu tư kỹ lưỡng. Ảnh: QUÝ LƯỢNG
Động lực mới từ chính sách
Sau một kỳ SEA Games với sự thành công vượt bậc của các môn Olympic và Asian Games (ASIAD), thể thao Việt Nam đã có thêm cơ sở để nuôi dưỡng niềm tin cho hành trình phía trước.
Tuy nhiên, con đường đến vinh quang ở đấu trường châu lục chưa bao giờ dễ dàng. Khoảng cách về trình độ, chiều sâu lực lượng, khoa học huấn luyện và tính chuyên nghiệp vẫn hiện hữu, đòi hỏi một sự chuẩn bị bài bản, dài hơi. Đặc biệt, thể thao Việt Nam cần một “cú hích” đủ tầm để tạo đà bứt phá tại kỳ Á vận hội trên đất Nhật Bản sắp tới.
Trong quá trình chuẩn bị cho ASIAD 2026, một trong những tín hiệu tích cực nhất đối với thể thao Việt Nam là việc Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính ký ban hành Nghị định số 349/2025/NĐ-CP, thay thế Nghị định số 152/2018/NĐ-CP, quy định chế độ, chính sách đối với huấn luyện viên, vận động viên và các thành viên đội thể thao trong thời gian tập trung tập huấn, thi đấu. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15.2.2026, đúng vào giai đoạn bản lề của chu kỳ chuẩn bị cho Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20.
Điểm nổi bật của Nghị định là cách tiếp cận toàn diện, bao trùm các nội dung cốt lõi gắn trực tiếp với đời sống và quá trình cống hiến của huấn luyện viên, vận động viên, từ tiền lương, chế độ dinh dưỡng, đãi ngộ đặc thù, chăm sóc sức khỏe, điều trị chấn thương đến đào tạo văn hóa, học nghề, giải quyết việc làm, bảo hiểm và tiền thưởng theo thành tích thi đấu. Đây là những vấn đề đã được đặt ra từ nhiều năm qua nhưng chưa có một khung chính sách đủ đồng bộ để giải quyết.
Đáng chú ý, Nghị định quy định chế độ dinh dưỡng đặc thù đối với huấn luyện viên, vận động viên được triệu tập vào đội tuyển thể thao quốc gia chuẩn bị tham dự các đại hội, giải đấu lớn như SEA Games, ASIAD, Olympic, Asian Para Games và Paralympic.
Theo đó, mức dinh dưỡng áp dụng là 600.000 đồng/người/ngày trong thời gian tập trung tập huấn không quá 90 ngày. Đối với các đội tuyển trọng điểm có khả năng giành huy chương vàng tại ASIAD, đạt chuẩn tham dự Olympic hoặc Paralympic, mức dinh dưỡng được nâng lên 800.000 đồng/ người/ngày.
Đây là chế độ mang tính đặc thù, tập trung cho các nhiệm vụ đỉnh cao, thể hiện sự thay đổi rõ rệt trong tư duy đầu tư, coi dinh dưỡng là yếu tố then chốt của thành tích.
Song song với đó, Nghị định cũng hoàn thiện chính sách đãi ngộ dài hạn thông qua cơ chế trợ cấp hằng tháng đối với vận động viên đạt thành tích xuất sắc.
Theo quy định, vận động viên giành huy chương vàng Olympic được hưởng 40 triệu đồng/người/tháng; huy chương bạc Olympic hưởng 30 triệu đồng/người/tháng; huy chương đồng Olympic, huy chương vàng ASIAD và huy chương vàng Paralympic hưởng 20 triệu đồng/người/tháng; huy chương bạc Paralympic hưởng 15 triệu đồng/người/tháng; vận động viên vượt qua vòng loại tham dự Olympic và huy chương đồng Paralympic hưởng 10 triệu đồng/người/ tháng. Thời gian các đối tượng được hưởng chính sách này, tính từ thời điểm đạt được thành tích tại Đại hội đến kỳ Đại hội tiếp theo.
Trong nhiều năm qua, không ít vận động viên đã phải đối mặt với những khó khăn về điều kiện tập luyện, thi đấu cũng như áp lực ổn định cuộc sống sau đỉnh cao sự nghiệp.
Việc ban hành Nghị định 349/2025/ NĐ-CP vào thời điểm này vì thế không chỉ mang ý nghĩa tháo gỡ về cơ chế, mà còn được xem là lực đẩy quan trọng về tinh thần, tạo thêm niềm tin và động lực để huấn luyện viên, vận động viên yên tâm tập trung cho mục tiêu ASIAD 2026 và các đấu trường lớn hơn trong tương lai.
Mục tiêu top 20 tại ASIAD 20
Tuy nhiên, chính sách dù đúng và trúng đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trong một chiến lược tổng thể, đồng bộ và nhất quán. ASIAD 2026 là đấu trường mà ở đó sự chênh lệch không chỉ được đo bằng năng khiếu hay tinh thần thi đấu, mà còn bằng chiều sâu lực lượng, trình độ khoa học huấn luyện, khả năng tổ chức và quản trị thể thao hiện đại.
Thể thao Việt Nam đã xác định rõ mục tiêu phát triển thể thao thành tích cao theo hướng đầu tư trọng điểm cho các môn Olympic và ASIAD, nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo và thi đấu; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ trong huấn luyện, y học thể thao; phấn đấu đạt thành tích cao tại các giải khu vực và quốc tế, trong đó mục tiêu cụ thể là lọt vào top 20 tại ASIAD 20 ở Nhật Bản.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, việc tập trung lực lượng tham dự ASIAD cần được tiến hành trên cơ sở lựa chọn đúng môn, đúng vận động viên, đúng chu kỳ phát triển. Những tín hiệu tích cực từ SEA Games 33 cho thấy khi được đầu tư bài bản, các môn Olympic hoàn toàn có thể tạo ra sự khác biệt. Song SEA Games vẫn chỉ là thước đo khu vực, ASIAD đòi hỏi một đẳng cấp cao hơn, nơi mọi sai số nhỏ trong huấn luyện, chuẩn bị tâm lý hay phục hồi thể lực đều có thể phải trả giá.
Cùng với con người, cơ sở vật chất và điều kiện tập luyện tiếp tục là yếu tố then chốt. Việc quan tâm bố trí và đầu tư kinh phí cho cải tạo, nâng cấp hệ thống công trình, trang thiết bị phục vụ tập luyện và thi đấu tại các trung tâm huấn luyện quốc gia, địa phương trọng điểm cần được thực hiện quyết liệt, tránh dàn trải, hình thức. Đây chính là nền tảng để các chính sách mới đi vào thực chất, tạo ra hiệu quả bền vững.
ASIAD 2026 không chỉ là một kỳ Đại hội thể thao, mà còn là phép thử quan trọng cho hướng đi của thể thao Việt Nam trên hành trình vươn ra châu lục và thế giới. Đòn bẩy từ Nghị định về chế độ, chính sách dành cho huấn luyện viên, vận động viên đã mở ra một cơ hội quý giá, song cơ hội chỉ trở thành thành tích khi đi cùng quyết tâm đổi mới, tổ chức thực hiện nghiêm túc và tầm nhìn dài hạn.
Giữa niềm tin và thách thức, thể thao Việt Nam cần sự tỉnh táo để không tự hài lòng với thành công khu vực, đồng thời đủ bản lĩnh để bước vào đấu trường ASIAD với tâm thế của một nền thể thao đang chuyển mình. Nếu biết tận dụng tốt cú hích chính sách, kiên định với chiến lược đầu tư trọng điểm và nuôi dưỡng khát vọng bứt phá, ASIAD 2026 hoàn toàn có thể trở thành dấu mốc quan trọng trên con đường nâng tầm thể thao Việt Nam.
THU SÂM