Cần giải quyết dứt điểm tình trạng công trình nước sạch xuống cấp, dở dang

2 giờ trướcBài gốc

Nguồn nước bơm lên tại Nhà máy nước Thái Thủy bị nhiễm phèn nặng, có màu vàng quánh và đóng váng đậm - Ảnh: Phan Khiêm

Gian nan nguồn nước sinh hoạt mùa khô hạn

Cũng như nhiều hộ dân khác ở thôn Tân Lỵ, xã Tân Mỹ, nhiều năm nay, gia đình anh Dương Công Trí phải sử dụng nguồn nước từ giếng khoan để sinh hoạt hằng ngày. Anh Trí cho biết, nước giếng khoan sau khi bơm lên chỉ vài phút là chuyển sang màu vàng quánh, chạm tay vào có cảm giác trơn nhớt. Để có nước dùng, gia đình anh phải cho qua bể lọc thô nhưng cũng chỉ dám dùng để tắm giặt. Riêng nước phục vụ ăn uống, gia đình buộc phải mua nước bình với chi phí khoảng 600 nghìn đồng/tháng.

Anh Trí chia sẻ: “Nguồn nước ngầm ở đây không bảo đảm nên chúng tôi chỉ có thể dùng để tắm giặt, còn ăn uống thì bắt buộc phải mua nước bình. Việc này phát sinh một khoản chi phí không nhỏ hằng tháng, rất tốn kém cho người dân”.

Tân Mỹ là địa bàn bán sơn địa có 5.800 hộ dân với gần 30.000 nhân khẩu, nhưng hiện mới chỉ có khoảng 30% số hộ được tiếp cận nước sạch theo quy chuẩn. Hơn 70% số hộ còn lại vẫn hằng ngày phải dùng các nguồn nước tự nhiên chưa qua xử lý.

Đáng lo ngại, tình trạng thiếu nước sạch đang ảnh hưởng trực tiếp đến cả các cơ sở giáo dục mầm non. Trường mầm non Tân Thủy hiện có 287 học sinh. Để có nước sinh hoạt, nhà trường phải khai thác giếng khoan rồi lọc thô để vệ sinh, tắm rửa cho các cháu.

Cô giáo Trương Thị Thơm, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Xung quanh khu vực trường, nguồn nước hầu như đều bị nhiễm phèn và nhiễm mặn. Để bảo đảm sinh hoạt tối thiểu cho các cháu, nhà trường không còn cách nào khác là phải sử dụng nguồn nước giếng khoan đã qua lọc thô”.

Không chỉ khu vực miền núi hay bán sơn địa, tại các xã vùng ven biển, hàng nghìn hộ dân cũng đang phải dùng nguồn nước nhiễm phèn nặng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây bệnh tật. Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có hơn 64% dân số được sử dụng nước sạch đạt chuẩn. Như vậy, còn hơn 1/3 dân số trên địa bàn chưa tiếp cận được nguồn nước bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật.

Trạm bơm tại Nhà máy nước Thái Thủy (xã Tân Mỹ) đã xuống cấp chỉ hoạt động từ 30-40% công suất thiết kế - Ảnh: Phan Khiêm

Nhiều công trình nước sạch chưa phát huy hiệu quả

Để giải quyết nhu cầu nước sạch của Nhân dân, những năm qua, tỉnh Quảng Trị đã huy động nhiều nguồn vốn để xây dựng các công trình cấp nước tập trung. Tuy nhiên, không ít công trình đã xuống cấp, hoạt động kém hiệu quả, trong khi nhiều dự án khác lại rơi vào cảnh thi công dở dang, kéo dài.

Xã Tân Mỹ hiện có 3 nhà máy nước sạch, trong đó 1 nhà máy hoạt động từ năm 2000 và 2 nhà máy còn lại hoạt động từ năm 2013. Sau nhiều năm vận hành liên tục, máy móc và đường ống của cả 3 nhà máy đều đã xuống cấp, không đủ năng lực xử lý để cấp nước đạt chuẩn cho các hộ dân. Như công trình cấp nước sạch Thái Thủy hiện chỉ đáp ứng được khoảng 30-40% công suất thiết kế. Tại khu vực giếng bơm có độ sâu từ 70-80m, nước bơm lên có màu vàng quánh, đóng váng đậm và bốc mùi tanh.

Ông Nguyễn Việt Hà, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Mỹ cho biết: “Trước mắt, xã đang tập trung tu sửa, khắc phục tạm thời các sự cố để duy trì nguồn nước. Về lâu dài, địa phương đã làm tờ trình đề xuất UBND tỉnh và các cơ quan chuyên môn hỗ trợ kinh phí để nâng cấp toàn diện hệ thống”.

Tại xã Trường Ninh, dự án cấp nước sinh hoạt có tổng mức đầu tư 18 tỉ đồng với hơn 25km đường ống dẫn nước đã hoàn thành từ hơn ba năm qua. Tuy nhiên đến nay, hệ thống đường ống này vẫn chưa thể cấp nước về cho người dân.

Ông Phan Thanh Đặng, một người dân ở thôn Long Đại phản ánh: “Nguồn nước ở đây bị nhiễm phèn, nhiễm mặn rất nặng, bà con rất thiếu nước sạch. Cách đây hơn 3 năm, khi thấy Nhà nước đầu tư đường ống nước chạy qua trước nhà, dân làng ai cũng phấn khởi. Thế nhưng từ khi lắp đặt xong đến nay, công trình vẫn bỏ không, chưa thấy hoạt động”.

Được biết, trước đây dự án này do huyện Quảng Ninh thuộc tỉnh Quảng Bình (cũ) đầu tư nhằm cấp nước cho hai xã Hiền Ninh và Hàm Ninh cũ. Sau quá trình điều chỉnh địa giới hành chính và sáp nhập, công trình này vẫn chưa có đơn vị tiếp quản và vận hành chính thức.

Ông Trần Ngọc Hiển, Trưởng thôn Long Đại xác nhận, người dân đã nhiều lần kiến nghị qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND các cấp, nhưng đến nay vướng mắc vẫn chưa được giải quyết.

Nhà máy nước Thái Thủy được xây dựng từ năm 2013, đến nay đã xuống cấp - Ảnh: Phan Khiêm

Cần những giải pháp tích cực và quyết liệt hơn

Toàn tỉnh có gần 300 công trình cấp nước tập trung được đầu tư ở các vùng nông thôn, nhưng đến nay chỉ có khoảng 30 công trình (chiếm tỉ lệ 10%) hoạt động ổn định, phát huy đúng công suất thiết kế. Phần lớn các trạm cấp nước còn lại đều đã xuống cấp hoặc hư hỏng do chịu ảnh hưởng từ thiên tai, biến đổi khí hậu, cùng với những hạn chế trong khâu quản lý, vận hành tại cơ sở.

Theo ông Nguyễn Trường Giang, Phó Giám đốc Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn, sắp tới Ban Thường vụ Tỉnh ủy sẽ ban hành nghị quyết về phát triển hệ thống cấp nước sinh hoạt giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Mục tiêu hướng tới là đến năm 2030, có 80% người dân trên địa bàn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn. Để hiện thực hóa mục tiêu này, trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh cần nguồn kinh phí đầu tư khoảng hơn 900 tỉ đồng.

Trước mắt, khi nguồn lực đầu tư lớn còn phải chờ phân bổ, hàng nghìn gia đình vẫn đang phải xoay xở từng ngày để có nước sinh hoạt qua mùa nắng nóng. Để khắc phục tình trạng này, các xã cần chủ động bố trí một phần kinh phí để sớm hoàn thiện các hạng mục còn dở dang. Đồng thời quan tâm cân đối ngân sách duy tu, sửa chữa hằng năm đối với các công trình hư hỏng nhằm kịp thời khôi phục lại việc cấp nước cho người dân.

Rõ ràng, sự chậm trễ trong thi công, nghiệm thu, quản lý sau đầu tư và vận hành hạ tầng nước sạch đang gây lãng phí tài sản công, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân sinh và sức khỏe cộng đồng. Thực tế này đòi hỏi các cấp chính quyền cần sớm rà soát, tháo gỡ dứt điểm những vướng mắc cụ thể tại từng dự án, công trình. Sự chủ động, trách nhiệm và đồng bộ từ cấp tỉnh đến cấp cơ sở lúc này là yếu tố quyết định để sớm giải tỏa tình trạng “khát” nước sạch, giúp người dân ổn định cuộc sống trong những mùa khô hạn.

Phan Khiêm

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/xa-hoi/202606/can-giai-quyet-dut-diem-tinh-trang-cong-trinh-nuoc-sach-xuong-cap-do-dang-0275111/