Theo ĐBQH Triệu Thế Hùng, việc sửa đổi Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo là cần thiết trong bối cảnh luật hiện hành đã được ban hành 10 năm và có hiệu lực 8 năm. Qua thực tiễn triển khai, nhiều biến động mới đã phát sinh, đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và phù hợp với tình hình mới.
ĐBQH Triệu Thế Hùng (Thanh Hóa) phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: Phạm Thắng
Theo đại biểu, luật hiện hành đã cơ bản thể chế hóa được các quan điểm, chủ trương lớn của Đảng về công tác tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời phù hợp với yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Luật cũng góp phần phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp và thu hút các nguồn lực xã hội, trong đó có nguồn thu từ hoạt động tín ngưỡng như công đức. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề thực tiễn đặt ra cần tiếp tục điều chỉnh, đặc biệt là việc quản lý các nguồn lực này theo hướng minh bạch, hiệu quả.
Toàn cảnh thảo luận tổ 3. Ảnh: Phạm Thắng
Đại biểu Triệu Thế Hùng nhấn mạnh, một trong những vấn đề nổi lên hiện nay là hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng. Đây là lĩnh vực mới, phức tạp, với phạm vi ảnh hưởng rộng, thậm chí mang tính xuyên biên giới. Các hình thức như “chùa online”, “tu tập trực tuyến” ngày càng phổ biến, kéo theo nhiều biểu hiện biến tướng, tiêu cực. Trong khi đó, luật hiện hành chưa có quy định đầy đủ về nội dung này.
Đại biểu cho rằng dự thảo luật đã bước đầu đề cập, song cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng quy định rõ hơn về các chủ thể tham gia như: người sử dụng, đơn vị triển khai, nhà cung cấp nền tảng; đồng thời, bảo đảm thống nhất với các quy định của Luật An ninh mạng. Trên cơ sở đó, cần xây dựng các chế tài cụ thể để xử lý vi phạm, ngăn chặn và tháo gỡ các vấn đề phát sinh. Đặc biệt, cần có cơ chế định danh rõ ràng đối với các tài khoản thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng nhằm bảo đảm tính xác thực và hiệu lực quản lý.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng lưu ý không nên lặp lại các khái niệm đã được quy định trong Luật An ninh mạng mà chỉ nên dẫn chiếu và quy định các nội dung mang tính đặc thù.
Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tại tổ thảo luận. Ảnh: Phạm Thắng
Về phân cấp, phân quyền, đại biểu Triệu Thế Hùng cho biết trong bối cảnh không còn cấp quận, huyện, nhiều nhiệm vụ quản lý cần được phân định lại giữa cấp tỉnh và cấp xã. Dự thảo luật đề xuất chuyển một phần thẩm quyền từ cấp huyện về cấp xã là phù hợp với chủ trương chung, tuy nhiên cần xem xét điều kiện thực tế. Theo đại biểu, hiện nay đội ngũ cán bộ cấp xã còn hạn chế cả về số lượng và chuyên môn, đặc biệt ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa.
Do đó, đại biểu đề nghị cần có lộ trình phù hợp, giao quyền chủ động cho cấp tỉnh căn cứ vào điều kiện cụ thể để từng bước phân cấp xuống cấp xã. Nếu quy định cứng trong luật sẽ gây khó khăn trong tổ chức thực hiện, nhất là khi đặc thù giữa các địa phương là khác nhau. Đồng thời, cần chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng và bổ sung đội ngũ cán bộ trước khi giao thêm nhiệm vụ.
Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tại tổ thảo luận. Ảnh: Phạm Thắng
Liên quan đến hoạt động tín ngưỡng ngoài các cơ sở đã đăng ký, đại biểu Triệu Thế Hùng nhận định đây là vấn đề phức tạp trong bối cảnh đời sống tín ngưỡng đa dạng của người dân. Bên cạnh những giá trị văn hóa tích cực, đã xuất hiện các biểu hiện biến tướng gây hệ lụy xã hội. Vì vậy, đại biểu đề nghị cần có quy định rõ ràng về việc đăng ký đối với các hoạt động tín ngưỡng có quy mô lớn hoặc có dấu hiệu phức tạp, nhằm tăng cường quản lý ngay từ đầu.
Đối với các nội dung khác như đất đai, đại biểu cơ bản thống nhất với quy định hiện hành. Trong lĩnh vực giáo dục và y tế, đại biểu ghi nhận sự tham gia tích cực của các tổ chức tôn giáo, song nhấn mạnh cần xác định rõ phạm vi tham gia, bảo đảm không ảnh hưởng đến hệ thống giáo dục quốc dân, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực như dạy nghề, giáo dục mầm non hoặc đào tạo giáo lý nội bộ.
ĐBQH Triệu Thế Hùng đánh giá, dự thảo Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo (sửa đổi) đã tiếp cận và giải quyết nhiều vấn đề lớn từ thực tiễn. Tuy nhiên, một số nội dung vẫn cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi triển khai.
Thảo luận về Dự án Luật Tôn giáo, Tín ngưỡng tại tổ 3, ĐBQH Đỗ Hoàng Việt (Tây Ninh) cho rằng, quy định tại Điều 5 của Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo về hợp tác quốc tế đã thể hiện rõ chủ trương đúng đắn của Nhà nước trong việc mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Đồng thời, quy định cũng bảo đảm nguyên tắc giữ vững độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, các quy định hiện hành vẫn mang tính nguyên tắc, chưa làm rõ các tiêu chí cụ thể, chẳng hạn như thế nào là hành vi “lợi dụng tôn giáo” hoặc mức độ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội ra sao.
Thực tế này dẫn đến việc triển khai chưa thống nhất giữa các địa phương, có nơi còn lúng túng trong áp dụng, trong khi có nơi lại thận trọng quá mức khi thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế về tôn giáo, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Từ đó, đại biểu đề xuất cần tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng làm rõ hơn nội dung của các hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Đồng thời, cần phân định rõ ràng giữa các hoạt động hợp tác mang tính bình thường với những hoạt động có yếu tố nhạy cảm, tạo cơ sở thống nhất trong quản lý và tổ chức thực hiện.
Đào Cảnh