Gánh nặng hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm
Sáng 27/2, Bộ Y tế phối hợp Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức hội thảo truyền thông chính sách Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: Cần luật hóa các quy định cấm trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá
Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết sau 13 năm triển khai, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã góp phần làm giảm tỷ lệ hút thuốc ở cả thanh thiếu niên và người trưởng thành. Nhưng, thực tiễn đang đặt ra nhiều thách thức mới, đòi hỏi phải có những điều chỉnh mạnh mẽ và kịp thời.
Hiện Việt Nam có khoảng 15,8 triệu người hút thuốc. Tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành là 20,8%, trong đó nam giới chiếm 41,1%. Mỗi năm, thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá ước tính khoảng 108.700 tỷ đồng năm 2022, tương đương 1,14% GDP; nếu tính cả tổn thất môi trường, con số này vượt quá 2% GDP mỗi năm.
Theo lãnh đạo Bộ Y tế, đây không chỉ là vấn đề y tế mà là thách thức đối với phát triển bền vững, tác động trực tiếp tới nguồn nhân lực và an sinh xã hội.
Đáng lo ngại, sự gia tăng nhanh của thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN) và các sản phẩm thuốc lá mới đang tạo ra nguy cơ nghiêm trọng cho thế hệ trẻ.
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 173 cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển và sử dụng TLĐT, TLNN; Luật Đầu tư năm 2025 cũng đã đưa các sản phẩm này vào danh mục cấm kinh doanh. Tuy nhiên, để bảo đảm tính thống nhất và hiệu lực pháp luật, việc luật hóa các quy định cấm trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá là yêu cầu tất yếu.
Siết sản phẩm thuốc lá mới, chặn nguy cơ với giới trẻ
Thứ trưởng Thuấn cho biết tại các đô thị lớn có khoảng 13 điểm bán thuốc lá quanh mỗi trường học. Trong khi kinh nghiệm quốc tế cho thấy 59 quốc gia đã cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán, nhờ đó, tỷ lệ hút thuốc ở người lớn thấp hơn khoảng 7% so với những nước không áp dụng.
Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh dự án luật lần này tập trung vào hai nhóm chính sách trọng tâm. Thứ nhất, cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác. Thứ hai, cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.
Theo lãnh đạo Bộ Y tế, quan điểm xuyên suốt là đặt sức khỏe nhân dân ở vị trí ưu tiên cao nhất; bảo vệ trẻ em, phụ nữ và các nhóm dễ bị tổn thương là trách nhiệm không thể trì hoãn.
Bà Đỗ Thị Lan đồng tình với ý kiến của Bộ Y tế
Phát biểu tại hội thảo, bà Đỗ Thị Lan, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt quan trọng của hội thảo trong bối cảnh Quốc hội chuẩn bị xem xét hồ sơ dự án luật.
Theo bà, đến nay hồ sơ chính sách vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền thẩm tra đúng quy định. Vì vậy, việc tổ chức hội thảo nhằm bổ sung các luận cứ khoa học, thực tiễn trong nước và quốc tế là rất cần thiết, góp phần xây dựng dự án luật có chất lượng, bảo đảm mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Tại hội thảo, các chuyên gia và nhà quản lý đã trình bày nhiều bằng chứng khoa học về tác hại của thuốc lá.
Ông Nguyễn Trung Nguyên đưa ra các bằng chứng về tác hại của thuốc lá với sức khỏe
Ông Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai phân tích thực trạng sử dụng thuốc lá và những hệ lụy nặng nề đối với sức khỏe từ thực tế điều trị ở Trung tâm.
Ông Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện WHO tại Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, khuyến cáo về sản phẩm thuốc lá mới và các điều kiện bảo đảm thực thi hiệu quả.
Các tổ chức xã hội cũng cung cấp tổng quan kinh nghiệm quốc tế về cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán, tăng diện tích in cảnh báo sức khỏe trên bao bì.
Thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh tại hội thảo là: Sửa đổi luật không chỉ để hoàn thiện hệ thống pháp luật, mà để ngăn chặn sớm nguy cơ bệnh tật, tử vong và gánh nặng kinh tế do thuốc lá gây ra. Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá mới đang nhắm tới giới trẻ, mỗi chậm trễ trong hoàn thiện khung pháp lý có thể đồng nghĩa với thêm nhiều tổn thất về sức khỏe và tương lai của thế hệ trẻ.
Thanh Hằng