Cận Tết, đổi tiền mới lì xì: Coi chừng 'tiền mất, tật mang'

4 giờ trướcBài gốc

Dịch vụ đổi tiền thu phí tràn lan trên mạng xã hội

Tết Nguyên đán đang đến gần, khi không khí xuân bắt đầu lan tỏa, việc chuẩn bị những phong bao lì xì với các tờ tiền mới, phẳng phiu được nhiều gia đình xem là một phần không thể thiếu trong phong tục đầu năm. Những tờ tiền mới không chỉ mang giá trị vật chất mà còn gửi gắm mong ước về một năm mới may mắn, hanh thông.

Theo ghi nhận, từ đầu tháng Chạp, nhiều người đã bắt đầu tìm kiếm các kênh đổi tiền mới, đặc biệt là các mệnh giá nhỏ như 5.000 đồng, 10.000 đồng, 20.000 đồng, 50.000 đồng… để phục vụ nhu cầu lì xì con cháu, người thân, đồng nghiệp. Với không ít gia đình, việc chuẩn bị sẵn tiền mới không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn thể hiện sự chu đáo, mong cầu một năm mới suôn sẻ.

Trên Facebook, TikTok, chỉ với các từ khóa “đổi tiền mới Tết 2026”, “đổi tiền lì xì”, người dùng dễ dàng bắt gặp nhiều trang mạng xã hội công khai chào mời dịch vụ đổi tiền thu phí.

Chị Đỗ Ngọc Anh Thư (phường Long An, tỉnh Tây Ninh) chia sẻ: "Năm nào tôi cũng cố gắng đổi tiền mới để lì xì cho các cháu. Nhưng năm nay công việc bận rộn, không sắp xếp được thời gian ra ngân hàng, nên nhiều lúc phải lên mạng tìm chỗ đổi cho tiện."

Không chỉ các hộ gia đình, nhiều tiểu thương, cơ sở kinh doanh nhỏ tại chợ truyền thống cũng có nhu cầu đổi tiền lẻ để phục vụ việc mua bán dịp Tết. Trong bối cảnh nguồn tiền mới mệnh giá nhỏ được kiểm soát chặt, nhu cầu tăng cao đã tạo điều kiện cho các dịch vụ đổi tiền thu phí phát sinh.

Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm trên Facebook, TikTok… với các từ khóa như "đổi tiền mới Tết 2026", "đổi tiền lì xì"… người dùng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt bài đăng chào mời đổi tiền mới với cam kết "100% tiền chưa lưu thông", "giao tận nơi", "phí thấp".

Mức phí chênh lệch được các tài khoản này đưa ra dao động từ 4% trở lên, thậm chí cao hơn đối với các mệnh giá nhỏ hoặc vào thời điểm cận Tết. Để tạo lòng tin, nhiều người đăng tải hình ảnh từng xấp tiền mới, video quay cận cảnh hoặc phản hồi của khách hàng đã giao dịch thành công.

Nhiều mệnh giá tiền được chào đổi với mức phí khác nhau.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải dịch vụ nào cũng uy tín. Nhiều trường hợp phản ánh bị yêu cầu chuyển khoản đặt cọc nhưng không nhận được tiền, hoặc nhận tiền không đúng mệnh giá, tiền cũ trà trộn, thậm chí đối mặt nguy cơ nhận tiền giả.

Khi xảy ra tranh chấp, người mua gần như không có cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi do giao dịch diễn ra tự phát, không hóa đơn, không hợp đồng.

Trước diễn biến phức tạp của hoạt động đổi tiền hưởng chênh lệch trên không gian mạng, lực lượng chức năng đã tăng cường rà soát, phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.

Mới đây, qua công tác nghiệp vụ, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Đồng Tháp đã phát hiện tài khoản Facebook "N. M. T" thường xuyên đăng tải các bài viết quảng cáo dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ với nhiều mệnh giá, kèm theo mức phí chênh lệch cụ thể.

Tài khoản Facebook “N. M. T” bị Công an tỉnh Đồng Tháp phát hiện thường xuyên quảng cáo dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ thu phí chênh lệch trên mạng xã hội. (Ảnh: CAĐT)

Cơ quan Công an đã mời chủ tài khoản là anh N. M. T (25 tuổi, ngụ xã An Thạnh Thủy, tỉnh Đồng Tháp) đến làm việc. Tại đây, cán bộ Phòng An ninh mạng đã tuyên truyền, giải thích rõ các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động tiền tệ và ngân hàng, đồng thời phân tích những rủi ro, hệ lụy từ việc tổ chức đổi tiền trái phép.

Sau khi được giải thích, anh N. M. T thừa nhận hành vi vi phạm, tự nguyện gỡ bỏ toàn bộ các bài viết quảng cáo dịch vụ đổi tiền trên mạng xã hội và viết bản cam kết không tái phạm, không tiếp tay cho các hoạt động đổi tiền trái phép.

Cảnh báo rủi ro, khuyến cáo người dân thận trọng

Trao đổi với PV Người Đưa Tin, ThS. Luật sư Đoàn Thị Tuyết Lan (Công ty Luật TNHH Cilaf & Partners) cho biết, khi Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần, nhu cầu đổi tiền mới để lì xì đầu năm của người dân bắt đầu tăng mạnh. Trên mạng xã hội, hàng loạt dịch vụ đổi tiền mới thu phí công khai nở rộ, hoạt động ngày càng tinh vi, khó kiểm soát.

Theo Luật sư Tuyết Lan, việc đổi tiền thông qua người lạ luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro như có thể bị giao thiếu tiền, nhận tiền không đúng chất lượng cam kết, thậm chí là tiền giả. Thực tế đã có khá nhiều trường hợp khách hàng chuyển tiền đặt cọc nhưng sau đó bị đối tượng chặn liên lạc, chiếm đoạt toàn bộ số tiền.

ThS. Luật sư Đoàn Thị Tuyết Lan, Công ty Luật TNHH Cilaf & Partners.

Không chỉ rủi ro mất tiền, việc đổi tiền trái phép còn tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật. Theo quy định tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP, hành vi đổi tiền không đúng quy định có thể bị xử phạt từ 20 đến 40 triệu đồng.

Luật sư cho biết thêm, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam cũng quy định rõ, chỉ NHNN (Sở Giao dịch, Chi nhánh), các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và Kho bạc Nhà nước mới được thực hiện việc thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông.

Như vậy, hoạt động đổi tiền thu phí trên mạng xã hội hiện nay là hành vi vi phạm trực tiếp các quy định về quản lý tiền tệ. Theo quy định hiện hành của NHNN, chỉ các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài mới được phép thực hiện hoạt động thu, đổi tiền cho khách hàng.

Trong trường hợp trên, các cá nhân, hội nhóm trên Facebook, TikTok không phải là tổ chức được cấp phép, nên việc đứng ra đổi tiền (dù là tiền thật, tiền đủ tiêu chuẩn lưu thông) đã là hành vi trái quy định.

Trong trường hợp cá nhân hoặc nhóm người tổ chức đổi tiền thường xuyên, có thu phí và quảng cáo công khai trên mạng xã hội, hành vi này còn có thể bị xem xét là kinh doanh trái phép trong lĩnh vực tiền tệ.

Người dân được khuyến cáo cẩn trọng trước các quảng cáo đổi tiền mới, tiền lẻ thu phí chênh lệch tràn lan trên mạng xã hội.

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người thực hiện có thể bị xử phạt hành chính, buộc nộp lại toàn bộ khoản thu lợi bất hợp pháp; trường hợp vi phạm có quy mô lớn, có tổ chức, thu lợi cao, thậm chí có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Một vấn đề được nhiều người dân quan tâm là khi phát sinh tranh chấp hoặc bị lừa đảo trong quá trình đổi tiền qua mạng xã hội, liệu quyền lợi có được pháp luật bảo vệ hay không. Theo Luật sư, trong đa số trường hợp, quyền lợi của người đổi tiền rất khó được bảo đảm.

"Khi bản thân giao dịch đã trái quy định pháp luật, không có hợp đồng, không hóa đơn, chứng từ hợp lệ, thì việc yêu cầu cơ quan chức năng giải quyết tranh chấp hoặc đòi bồi thường là rất khó khăn. Người dân có thể vừa mất tiền, vừa đối mặt với rủi ro pháp lý", Luật sư Tuyết Lan phân tích.

Từ góc độ pháp lý, Luật sư Tuyết Lan khuyến cáo người dân cần hết sức thận trọng trước nhu cầu đổi tiền mới dịp Tết đang gia tăng. Trên thực tế, không ít trường hợp vì tâm lý "tiện đâu đổi đó" đã vô tình tiếp tay cho các hoạt động trái phép trong lĩnh vực tiền tệ, đồng thời tự đặt mình vào những rủi ro không đáng có.

Luật sư nhấn mạnh, chỉ các tổ chức tín dụng, ngân hàng được NHNN cho phép mới có thẩm quyền thực hiện việc đổi tiền. Việc người dân giao dịch đổi tiền mới thông qua các cá nhân, hội nhóm trên mạng xã hội tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật, kể cả trong trường hợp người đổi không có mục đích trục lợi.

Bên cạnh rủi ro pháp lý, người dân còn phải đối mặt với nhiều rủi ro thực tế như tiền giả, tiền kém chất lượng, bị chiếm đoạt tài sản hoặc không có cơ sở pháp lý để khiếu nại, yêu cầu bồi thường khi xảy ra tranh chấp. Khi giao dịch vốn đã trái quy định, quyền lợi của người dân rất khó được pháp luật bảo vệ.

Luật sư khuyến cáo người dân nên chủ động liên hệ các ngân hàng nơi mình có tài khoản để đăng ký nhu cầu đổi tiền theo hướng dẫn chính thức, đồng thời chấp nhận thực tế rằng không phải lúc nào cũng có đủ mệnh giá mong muốn, thay vì đánh đổi sự an toàn pháp lý để lấy sự tiện lợi nhất thời.

Liên quan đến vấn đề thu phí, Luật sư cho biết, trước đây Điều 8 Quyết định số 24/2008/QĐ-NHNN từng quy định về phí đổi tiền mới. Tuy nhiên, quyết định này đã hết hiệu lực từ ngày 20/1/2014 và được thay thế bằng Thông tư số 25/2013/TT-NHNN, trong đó không còn quy định thu phí khi đổi tiền. Điều này đồng nghĩa với việc hiện nay, đổi tiền mới tại ngân hàng "không phải trả phí".

"Đổi tiền mới không đơn thuần chỉ là câu chuyện mất thêm vài phần trăm phí, mà có thể dẫn đến hệ quả 'tiền mất, rủi ro pháp lý mang về'. Người dân cần là người tiêu dùng tỉnh táo, không vô tình tiếp tay cho các hành vi trái pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ", Luật sư Tuyết Lan nhấn mạnh.

Trần Tuấn - Đoàn Vũ

Nguồn Người Đưa Tin : https://nguoiduatin.vn/can-tet-doi-tien-moi-li-xi-coi-chung-tien-mat-tat-mang-204250314142023448.htm