Cẩn thận 'bác sĩ Google' trả lời bằng Youtube nhiều hơn bác sĩ

3 giờ trướcBài gốc

AI Overviews của Google trích dẫn YouTube nhiều hơn bất kỳ trang web y tế nào khi trả lời các truy vấn về tình trạng sức khỏe, điều này đặt ra những câu hỏi mới về một công cụ được 2 tỷ người sử dụng mỗi tháng.

Một nghiên cứu phân tích phản hồi cho hơn 50.000 câu hỏi về sức khỏe, được thu thập bằng cách sử dụng tìm kiếm trên Google từ Berlin, cho thấy nguồn được trích dẫn nhiều nhất là YouTube.

Nhiều người thường truy vấn "Bác sĩ" Google khi gặp các vấn đề sức khỏe tìm ẩn nhiều nguy cơ.

Các nhà nghiên cứu tại SE Ranking, một nền tảng tối ưu hóa công cụ tìm kiếm, đã phát hiện ra rằng YouTube chiếm 4,43% tổng số trích dẫn về AI Overview. Con số này vượt qua tất cả mạng lưới bệnh viện, cổng thông tin y tế của chính phủ, hiệp hội y tế hay tổ chức học thuật nào.

“Điều này rất quan trọng vì YouTube không phải là một nhà xuất bản chuyên về y tế,” các nhà nghiên cứu viết . “Nó là một nền tảng video đa năng. Bất cứ ai cũng có thể tải nội dung lên đó (ví dụ: các bác sĩ được chứng nhận, các kênh của bệnh viện, nhưng cũng có thể là những người có ảnh hưởng trong lĩnh vực sức khỏe, huấn luyện viên cuộc sống và những người sáng tạo nội dung không có bất kỳ đào tạo y tế nào).”

Google nói với tờ Guardian rằng AI Overviews được thiết kế để hiển thị nội dung chất lượng cao từ các nguồn đáng tin cậy, bất kể định dạng nào, và nhiều cơ quan y tế uy tín cùng các chuyên gia y tế được cấp phép đã tạo ra nội dung trên YouTube. Google cho biết thêm, kết quả nghiên cứu không thể được ngoại suy sang các khu vực khác vì nghiên cứu được thực hiện bằng các truy vấn tiếng Đức tại Đức.

Nghiên cứu này được thực hiện sau khi một cuộc điều tra của tờ Guardian phát hiện ra rằng mọi người đang gặp nguy hiểm do thông tin sức khỏe sai lệch và gây hiểu nhầm trong các phản hồi của Google AI Overviews.

Nghiên cứu tại Đức chỉ ra Google AI Overview trích dẫn từ Youtube để trả lời các vấn đề sức khỏe cho người dùng.

Trong một trường hợp mà các chuyên gia cho là "nguy hiểm" và "đáng báo động", Google đã cung cấp thông tin sai lệch về các xét nghiệm chức năng gan quan trọng, khiến những người mắc bệnh gan nghiêm trọng lầm tưởng rằng họ khỏe mạnh. Sau đó, công ty đã loại bỏ tính năng Tổng quan AI cho một số quan ngại về bệnh tật, nhưng không phải tất cả.

Nghiên cứu xếp hạng SE đã phân tích 50.807 câu hỏi và từ khóa liên quan đến chăm sóc sức khỏe để xem AI Overviews dựa vào những nguồn nào khi tạo ra câu trả lời.

Họ chọn Đức vì hệ thống chăm sóc sức khỏe của nước này được quản lý chặt chẽ bởi sự kết hợp giữa các chỉ thị, tiêu chuẩn và quy định an toàn của Đức và EU. Nghiên cứu khẳng định: “Nếu các hệ thống AI phụ thuộc nhiều vào các nguồn thông tin phi y tế hoặc không có thẩm quyền ngay cả trong môi trường như vậy, điều đó cho thấy vấn đề có thể vượt ra ngoài phạm vi của bất kỳ quốc gia nào” .

Các bài tổng quan dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI Overviews) xuất hiện trong hơn 82% các tìm kiếm về sức khỏe, các nhà nghiên cứu cho biết. Khi họ xem xét các nguồn nào được AI Overviews sử dụng thường xuyên nhất để tìm câu trả lời liên quan đến sức khỏe, một kết quả nổi bật ngay lập tức, họ nói. Miền được trích dẫn nhiều nhất là YouTube với 20.621 lượt trích dẫn trong tổng số 465.823 lượt.

Nguồn được trích dẫn nhiều thứ hai là NDR.de , với 14.158 lượt trích dẫn (3,04%). Đài truyền hình công cộng Đức này sản xuất nội dung liên quan đến sức khỏe cùng với tin tức, phim tài liệu và chương trình giải trí. Ở vị trí thứ ba là trang web tham khảo y khoa Msdmanuals.com với 9.711 lượt trích dẫn (2,08%).

Nguồn được trích dẫn nhiều thứ tư là cổng thông tin sức khỏe người tiêu dùng lớn nhất của Đức, Netdoktor.de, với 7.519 lượt trích dẫn (1,61%). Nguồn được trích dẫn nhiều thứ năm là nền tảng hướng nghiệp dành cho bác sĩ, Praktischarzt.de , với 7.145 lượt trích dẫn (1,53%).

Nghiên cứu được thực hiện như một cuộc khảo sát tức thời vào tháng 12 năm 2025, sử dụng các truy vấn bằng tiếng Đức phản ánh cách người dùng ở Đức thường tìm kiếm thông tin sức khỏe.

Kết quả có thể thay đổi theo thời gian, khu vực và cách đặt câu hỏi. Tuy nhiên, ngay cả với những lưu ý đó, những phát hiện này vẫn gây ra sự lo ngại.

Những phương thuốc từ Google, cách chữa từ Youtube đang gây ra nhiều mối lo ngại về y tế.

Hannah van Kolfschooten, một nhà nghiên cứu chuyên về trí tuệ nhân tạo, y tế và luật tại Đại học Basel, người không tham gia vào nghiên cứu này, cho biết: “Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho thấy những rủi ro do các bản tóm tắt AI gây ra đối với sức khỏe mang tính cấu trúc, chứ không phải chỉ là những trường hợp cá biệt. Điều này khiến Google khó có thể lập luận rằng các kết quả sức khỏe gây hiểu nhầm hoặc có hại là những trường hợp hiếm gặp.”

Các phát hiện cho thấy những rủi ro này nằm ngay trong cách thiết kế các bài tổng quan về sức khỏe do AI thực hiện. Cụ thể, việc phụ thuộc quá nhiều vào YouTube thay vì các cơ quan y tế công cộng hoặc các tổ chức y tế cho thấy rằng tính hiển thị và mức độ phổ biến, chứ không phải độ tin cậy về mặt y khoa, mới là động lực chính thúc đẩy kiến thức về sức khỏe.

Người phát ngôn của Google cho biết: “Quan điểm cho rằng các bài tổng quan về AI cung cấp thông tin không đáng tin cậy đã bị bác bỏ bởi chính dữ liệu trong báo cáo, cho thấy rằng các tên miền được trích dẫn nhiều nhất trong các bài tổng quan về AI đều là các trang web uy tín. Và theo những gì chúng tôi thấy trong các phát hiện đã được công bố, các bài tổng quan về AI trích dẫn nội dung chuyên môn trên YouTube từ các bệnh viện và phòng khám.”

Google cho biết nghiên cứu chỉ ra rằng trong số 25 video YouTube được trích dẫn nhiều nhất, 96% đến từ các kênh y tế. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng những video này chỉ chiếm chưa đến 1% tổng số liên kết YouTube được AI Overviews trích dẫn về chủ đề sức khỏe.

Nghiên cứu bày tỏ quan điểm lo ngại sâu sắc: “Thoạt nhìn, tình hình có vẻ khá khả quan. Nhưng điều quan trọng cần nhớ là 25 video này chỉ là một phần rất nhỏ (ít hơn 1% tổng số liên kết YouTube mà AI Overview thực sự trích dẫn). Với phần còn lại của các video, tình hình có thể rất khác.”

Tuệ Minh

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống : https://kienthuc.net.vn/can-than-bac-si-google-tra-loi-bang-youtube-nhieu-hon-bac-si-post1601614.html