Năm 2018, UBND quận Ninh Kiều (Cần Thơ) trước đây đưa ra đấu giá bến phà Cồn Khương, với thời hạn 3 năm (2018 - 2021). Theo kết quả được phê duyệt, người trúng đấu giá bến Cồn Khương phải nộp vào ngân sách nhà nước số tiền 17,793 tỷ đồng (tương đương 494 triệu đồng/tháng). Tuy nhiên, sau hơn một năm hoạt động, đơn vị trúng thầu bất ngờ dừng khai thác cho đến nay.
Việc bến phà Cồn Khương "đắp chiếu" suốt nhiều năm qua không chỉ gây lãng phí tài sản công, thất thu ngân sách mà còn đẩy một doanh nghiệp vào bờ vực phá sản và gây khó khăn cho việc đi lại, giao thương của hàng nghìn người dân 2 bờ sông Hậu.
Khi bến phà Cồn Khương dừng hoạt động, suốt 5 năm qua người dân phải vượt sông trên những chiếc ghe nhỏ.
Ông Thái Công Danh - Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Giao thông vận tải Thành Lợi (xã Tân Quới, tỉnh Vĩnh Long) - đơn vị đối lưu với bến Cồn Khương cho biết, kể từ khi bến phà Cồn Khương đột ngột dừng hoạt động, cuộc sống của 28 xã viên hợp tác xã rơi vào bế tắc. Không chỉ mất thu nhập, họ còn phải oằn mình gánh thêm các khoản chi phí lớn.
"Khi chủ bến Cồn Khương ngưng chạy, chúng tôi liên hệ với quận Ninh Kiều và được cho phép chạy đối lưu theo kiểu ngày chạy, ngày nghỉ. Nhưng đến năm 2021, trùng với đợt dịch COVID-19, chúng tôi buộc phải nghỉ hẳn và được quận thông báo sẽ tổ chức đấu giá lại. Thế nhưng, chúng tôi đã chờ đợi suốt từ đó đến nay vẫn chưa thấy động tĩnh gì”, ông Danh nói.
Theo ông Danh, phà không chạy nhưng phía hợp tác xã vẫn phải thuê bến bãi để neo đậu và thuê người trông coi với chi phí 6 triệu đồng mỗi tháng. Đồng thời, phà để lâu không tu bổ thì xuống cấp rất nhanh, nên hàng năm đều phải tốn tiền sửa chữa.
“Sau hợp nhất, khi nghe thông tin phường Cái Khế sẽ cho đấu giá lại bến phà, các thành viên hợp tác xã chúng tôi thống nhất bán bớt 1 chiếc phà, đồng thời góp thêm vốn để lấy tiền tu sửa 2 chiếc còn lại và cải tạo lại bến bãi vì quá xuống cấp, nhưng chờ mãi đến nay cũng gần 6 tháng rồi vẫn chưa có thông tin gì mới”, ông Danh thắc mắc.
Bà Nguyễn Thị Phương Chi - thành viên hợp tác xã Thành Lợi cho biết, bản thânbỏ ra số vốn là hơn 500 triệu, từ việc bán đất và vay mượn ngân hàng với mong muốn gắn bó với bến đò này, để có thu nhập ổn định.
“Từ lúc bến đò nghỉ, tôi phải chịu lãi suất ngân hàng đó đến nay là đã 5 năm rồi. Nói chung, đến thời điểm này là tôi không còn gồng gánh được cái số tiền lãi đó nữa”, bà Chi nói.
Từ ngày bến phà dừng hoạt động, ông Ngô Văn Chính phải bỏ việc để đi đưa đón con đi học.
Đáng nói hơn, từ ngày bến đò ngưng hoạt động, những chuyến ghe nhỏ trở thành phương tiện duy nhất để người dân qua lại giữa xã Tân Quới (Vĩnh Long) và phường Cái Khế (Cần Thơ), trong tình trạng không áo phao, không bến bãi…
Hàng ngày phải thuê ghe vượt sông Hậu qua Cần Thơ để mua bán, bà Lê Thị Hây (xã Tân Quới, tỉnh Vĩnh Long) chia sẻ: “Mưa gió này cũng sợ lắm, thành thử ra cũng mong cho bến đò này nó chạy, cô bác dân làng ở đây toàn dân nghèo, đi kiểu này là dân này chết đói hết rồi vì sở phí cao từ việc bao ghe qua lại”.
Cùng chung cảnh ngộ như bà Hây, bà Hồ Kim Thúy (xã Tân Quới, tỉnh Vĩnh Long) mong muốn, nhà nước tạo điều kiện sớm cho bến phà này chạy lại, để người dân có phương tiện qua lại cho dễ. Bà Thúy cho rằng, ngoài việc phải phát sinh tiền thuê ghe để qua lại sông Hậu, bà còn tốn thêm tiền gửi chiếc xe đẩy - phương tiện kiếm tiền hàng ngày bên phía Cần Thơ.
Mặc dù không phải thuê ghe vượt sông Hậu, ông Ngô Văn Chính (xã Tân Quới, tỉnh Vĩnh Long) than vãn, bản thân hành nghề xe ôm ở địa phương, trước đây khi bến phà Cồn Khương thì con gái đang học đại học năm 2 bên Vĩnh Long tự túc đi. Giờ thì phải đưa đón, nếu ngày bé học 1 buổi thì ông còn làm được 1 buổi, còn nếu học luôn 2 buổi thì mất luôn 1 ngày kiếm tiền.
Liên quan đến bến đò này, tháng 9/2025, Chủ tịch phường Cái Khế Bùi Văn Kiệt khẳng định,sẽ sớm làm việc với đơn vị tư vấn thẩm định giá để xác định giá khởi điểm, sau đó phường sẽ thành lập hội đồng cho ý kiến rồi trình UBND thành phố phê duyệt, để tổ chức đấu thầu lại trong thời gian sớm nhất.
Theo ông Kiệt, hiện nay Nghị định 140/2025/NĐ-CP của Chính phủ về phân cấp quản lý, trách nhiệm quản lý và khai thác bến phà Cồn Khương đã được chuyển giao cho UBND phường Cái Khế.
2 chiếc phà còn lại vừa được doanh nghiệp tân trang vẫn mòn mỏi nằm chờ bến.
Về nguyên nhân vì sao đến nay chưa tổ chức đấu giá, Chủ tịch UBND phường Cái Khế cho biết, vừa qua UBND phường đã thực hiện các thủ tục hồ sơ để trình UBND thành phố phê duyệt phương án khai thác bến phà Cồn Khương trong năm 2025. Tuy nhiên, hiện nay UBND thành phố chưa phê duyệt phương án, vì theo Nghị định số 12 của Chính phủ quy định là HĐND thành phố phân cấp về cho UBND thành phố hoặc là phân cấp cho cơ quan quản lý tài sản để phê duyệt khai thác.
“Hiện nay thì HĐND thành phố chưa có phân cấp, cho nên UBND phường phải chờ HĐND thành phố phân cấp thẩm quyền phê duyệt phương án khai thác tài sản cũng như là phê duyệt cái giá khởi điểm để đi ra đấu giá. Khi nào là được HĐND thành phố ban hành nghị quyết về phân cấp cái thẩm quyền này thì phường Cái Khế sẽ tiếp tục thực hiện các bước tiếp theo để đấu giá theo quy định”, Chủ tịch phường Cái Khế lý giải.
Thái Cường