Một trường hợp bị ngộ độc Ciguatoxin do ăn cá chình biển được theo dõi, điều trị tại Trung tâm Y tế khu vực Sơn Trà. Ảnh: T.D
Gần đây, Trung tâm Y tế khu vực Sơn Trà liên tiếp cấp cứu, điều trị nhiều trường hợp ngộ độc nặng sau khi ăn cá chình biển (đặc biệt cá lớn, lòng cá và trứng cá). May mắn, các trường hợp đều được phát hiện sớm, cấp cứu và điều trị kịp thời nên đã ổn định sức khỏe và xuất viện.
Đơn cử, bệnh nhân nam (48 tuổi), sau khoảng 4 giờ ăn lòng cá chình (đã làm sạch, bỏ mật) thì xuất hiện triệu chứng tiêu chảy liên tục, nôn nhiều lần. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng mệt nhiều, mạch 42 lần/phút, huyết áp 80/50mmHg. Sau 24 giờ, bệnh nhân đau bụng dữ dội quanh rốn, bí tiểu, tê môi lưỡi.
Cũng trong giai đoạn này, một nam bệnh nhân khác, sau khi ăn trứng cá chình khoảng 3 giờ thì bị tiêu chảy hơn 20 lần, nôn nhiều. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng mệt nhiều, mạch 48 lần/phút, huyết áp 70/40mmHg. Sau 6 giờ, bệnh nhân đau bụng dữ dội vùng quanh rốn - hạ vị, bí tiểu.
Biểu hiện của các bệnh nhân phù hợp với ngộ độc Ciguatoxin. Đó là giai đoạn đầu tiêu hóa (nôn, tiêu chảy); sau đó mạch chậm, tụt huyết áp, tê môi, dị cảm, bí tiểu, đau bụng quặn thắt.
Theo các chuyên gia, độc tố Ciguatoxin bắt nguồn từ một loại vi tảo có tên Gambierdiscus toxicus sống trong nước biển. Các loài cá nhỏ ăn tảo, cá lớn ăn cá nhỏ và qua chuỗi thức ăn này, độc tố tích lũy dần trong các loài cá lớn sống ở rạn san hô.
Đáng lo ngại là Ciguatoxin hoàn toàn không màu, không mùi, không vị và không bị phá hủy bởi các phương pháp chế biến thông thường như nấu chín, đông lạnh hay ướp muối, phơi khô. Một con cá mang độc tố trông vẫn hoàn toàn bình thường nên rất khó phát hiện.
BS.CKI Nguyễn Thị Ngọc Phú, Trưởng khoa Cấp cứu - hồi sức tích cực và chống độc (Trung tâm Y tế khu vực Sơn Trà) chia sẻ: “Ngộ độc Ciguatoxin thường khởi đầu bằng triệu chứng tiêu hóa nên dễ bị chủ quan. Tuy nhiên, độc tố này có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến tim mạch và thần kinh, gây mạch chậm, tụt huyết áp. Đặc biệt, độc tố không bị phá hủy khi nấu chín và không làm thay đổi mùi vị thực phẩm...”.
Ngộ độc Ciguatoxin là loại ngộ độc cá biển thường gặp nhất, thậm chí còn gặp nhiều hơn ngộ độc cá nóc, nhưng trên thực tế các bác sĩ và người dân ít chú ý đến. Hiện nay không có thuốc giải độc đặc hiệu đối với Ciguatoxin. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào triệu chứng, bảo đảm hô hấp, ổn định nhịp tim và huyết áp, giảm đau và theo dõi các biến chứng. Vì vậy, chủ động phòng tránh là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân hạn chế ăn cá chình biển lớn, đặc biệt trứng cá, lòng cá - nơi tập trung nhiều độc tố nhất; đồng thời, không chủ quan với các triệu chứng sau ăn hải sản. Khi có dấu hiệu nghi ngộ độc cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và điều trị kịp thời.
TRÍ DŨNG