Ảnh chụp màn hình từ một video cho thấy tòa nhà trường học nơi xảy ra vụ xả súng ở Tumbler Ridge, British Columbia, ngày 10/2/2026. Ảnh: Getty Images
Sau vụ xả súng đẫm máu nhất lịch sử năm 2020 tại Nova Scotia, Canada đã triển khai chương trình cải cách súng quy mô lớn, bao gồm lệnh cấm vũ khí kiểu tấn công và kế hoạch thu mua lại súng. Tuy nhiên, chương trình này đang vấp phải nhiều tranh cãi chính trị và khó khăn trong thực thi.
Theo CNN, vụ xả súng chết người tại Tumbler Ridge, tỉnh British Columbia ngày 10/2 diễn ra trong bối cảnh chính phủ liên bang Canada đang đối mặt với nhiều trở ngại trong chương trình thu mua lại súng trên toàn quốc - một chương trình gây tranh cãi chính trị và gặp khó khăn lớn về hậu cần.
Vụ xả súng hàng loạt đẫm máu nhất lịch sử Canada xảy ra tại Nova Scotia vào tháng 4/2020, khiến 23 người thiệt mạng, bao gồm cả tay súng. Sự kiện này đã thúc đẩy chính phủ xây dựng chương trình cải cách súng hiện nay.
Chỉ vài ngày sau vụ tấn công, Thủ tướng khi đó là Justin Trudeau tuyên bố cấm 1.500 loại vũ khí tấn công (assault-style weapons). Trong những năm tiếp theo, chính phủ liên bang dần mở rộng chương trình cải cách, bao gồm đóng băng việc mua bán súng ngắn và bổ sung thêm nhiều loại súng vào danh sách bị cấm.
Cảnh sát hiện chưa công bố loại súng được sử dụng trong vụ nổ súng mới đây tại Tumbler Ridge, cũng như cách nghi phạm có được chúng.
Phần gây tranh cãi nhất trong chương trình cải cách là kế hoạch thu mua lại các loại “súng trường tấn công kiểu quân sự” từ người dân, với ngân sách lên tới hàng triệu USD. Danh mục này bao gồm nhiều loại súng dài và súng trường, trong đó có cả những loại thường được sử dụng để săn bắn.
Chương trình thu mua lại súng đã trở thành vấn đề chia rẽ chính trị tại Canada - nơi quyền sở hữu súng vốn đã bị kiểm soát nghiêm ngặt.
Theo dữ liệu liên bang, súng ngắn là loại vũ khí phổ biến nhất được sử dụng trong các vụ phạm tội. Tại các thành phố có tỷ lệ bạo lực súng cao, phần lớn vũ khí liên quan đến tội phạm được truy nguồn từ Mỹ.
Các chủ sở hữu súng và nhóm vận động hành lang chỉ trích chương trình thu mua vì cho rằng chính phủ đặt quá nhiều trọng tâm vào súng trường - loại vũ khí đóng vai trò thiết yếu ở nhiều vùng nông thôn. Tại các khu bảo tồn của người bản địa, súng săn được sử dụng phổ biến để săn tuần lộc và nai sừng tấm - nguồn thực phẩm và sinh hoạt cộng đồng quan trọng.
Một số ý kiến phản đối còn đến từ nội bộ chính phủ Tự do của Thủ tướng Mark Carney. Tháng 9 năm ngoái, một đoạn ghi âm rò rỉ tiết lộ Bộ trưởng An toàn Công cộng Gary Anandasangaree đã chỉ trích chương trình này, cho rằng lực lượng cảnh sát không có đủ nguồn lực để thực thi việc thu hồi súng.
Một số sở cảnh sát và cả bưu điện quốc gia Canada đã từ chối tham gia thu gom súng theo chương trình, viện dẫn lo ngại về an toàn hoặc thiếu nhân sự.
Theo dữ liệu của cảnh sát liên bang, hiện có khoảng 1,3 triệu khẩu súng đã đăng ký tại Canada.
Trong vụ xả súng ngày 10/2, theo đài CNN, cảnh sát phát hiện 6 người tử vong và hàng chục người bị thương khi có mặt tại một trường trung học ở Tumbler Ridge, thị trấn khoảng 2.400 dân ở phía Đông Bắc tỉnh British Columbia. Sau đó thêm một nạn nhân đã tử vong trên đường đến bệnh viện.
Nghi phạm được phát hiện đã chết tại hiện trường do tự bắn vào mình. Nhà chức trách cho rằng người này còn sát hại thêm hai người khác; thi thể của họ được tìm thấy tại một ngôi nhà trong thị trấn.
Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc