Thủ tướng Canada Mark Carney trong cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc, tháng 10/2025. (Ảnh: AP)
Thủ tướng Canada Mark Carney tới Bắc Kinh trong ngày 14/1, để thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày, để bàn với các nhà lãnh đạo Trung Quốc biện pháp khôi phục hợp tác. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Mỹ không còn là đồng minh đáng tin cậy của Canada.
Dưới sức ép từ Tổng thống Donald Trump, người gần như đã chặn đứng việc đàm phán thương mại và thậm chí đe dọa chủ quyền của Canada, Thủ tướng Carney đang nỗ lực tìm kiếm khách hàng mới cho hàng hóa Canada. Trung Quốc đứng đầu danh sách đó.
Quan hệ ngoại giao giữa hai nước rạn nứt nghiêm trọng vào năm 2018, khi Trung Quốc bắt giữ hai công dân Canada sau khi con gái chủ tịch tập đoàn Huawei bị bắt giữ ở Canada theo yêu cầu dẫn độ của Mỹ.
Giữa lúc căng thẳng, hai bên áp trả đũa bằng cách tăng thuế lên những mặt hàng xuất khẩu chủ chốt: xe điện của Trung Quốc, dầu hạt cải và các sản phẩm nông nghiệp khác của Canada. Hai bên đang đàm phán về việc hạ thấp các mức thuế này.
Quan hệ song phương gần đây vẫn bị ảnh hưởng bởi tâm lý nghi kỵ sâu sắc trong dư luận Canada, vì những cáo buộc can thiệp chính trị trong nước.
Trong những tháng gần đây đã xuất hiện dấu hiệu “tan băng” trong quan hệ song phương. Thủ tướng Carney và Chủ tịch Tập Cận Bình đã gặp nhau bên lề một hội nghị thượng đỉnh tại Hàn Quốc vào tháng 10/2025.
Theo các chuyên gia, trong chuyến thăm này Thủ tướng Carney sẽ nỗ lực “tái khởi động” quan hệ Canada – Trung Quốc, trong bối cảnh hai bên đều có mối quan hệ biến động và phức tạp với Mỹ.
“Chỉ riêng việc thực hiện chuyến thăm đã mang giá trị. Những ngày này, thật khó để nói về quan hệ Canada – Trung Quốc mà không nhắc tới những gì đang diễn ra ở Washington”, ông L. Philippe Rheault, nhà ngoại giao Canada tại Trung Quốc đã nghỉ hưu và hiện là lãnh đạo Viện Trung Quốc thuộc Đại học Alberta, đánh giá.
“Dù đánh giá thế nào về Tổng thống Mỹ Trump thì vẫn phải nói ông ấy đang đóng vai trò xúc tác lịch sử, thúc đẩy các quốc gia xem lại những sắp xếp kinh tế và an ninh của mình”, ông Rheault nói thêm.
Tháp tùng Thủ tướng Carney là một số bộ trưởng chủ chốt, các quan chức phụ trách công nghiệp, nông nghiệp và năng lượng, cho thấy những lĩnh vực mà phái đoàn Canada sẽ tìm kiếm thỏa thuận với Trung Quốc.
Dự kiến Thủ tướng Canada sẽ gặp Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường vào ngày mai và Chủ tịch Tập Cận Bình vào ngày 16/1, trước khi lên đường thực hiện chuyến thăm Qatar.
Bình Giang