Căng thẳng cuộc đua đầu cấp tại Hà Nội

7 giờ trướcBài gốc

Dồn dập khảo sát, đánh giá năng lực

Ngày 9/4, Trường THCS - THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) đã thông báo tới phụ huynh và học sinh kết quả khảo sát đánh giá năng lực tuyển sinh lớp 6 năm học 2026–2027. Trước đó, ngày 5/4, trường đã tổ chức khảo sát theo hình thức làm bài trực tiếp trên máy tính với 4 ca làm bài gồm 2 ca buổi sáng và 2 ca buổi chiều.

Từ cuối tháng 2, Trường THCS và THPT Lômônôxốp (Mỹ Đình) đã bắt đầu mở cổng nhận đơn đăng ký cho các đợt kiểm tra đánh giá năng lực diễn ra vào các ngày 14/3, 18/4 và 16/5. Trường cho biết sẽ chốt danh sách trước mỗi đợt thi ba ngày. Với chỉ tiêu 360 học sinh, công tác tuyển sinh tại đây sẽ dừng lại ngay khi đủ số lượng, nên với những gia đình đăng ký muộn, áp lực sẽ càng lớn.

Trong hai ngày 14/3 và 21/3, những học sinh có nguyện vọng vào lớp 6 Hệ thống Archimedes School đã tham gia bài khảo sát ATS. Trường thông tin năm học này sẽ tuyển 700 chỉ tiêu cho hai cơ sở Cầu Giấy và Đông Anh trong khi có tới gần 3.000 lượt thí sinh tham dự.

Với Trường THCS Đoàn Thị Điểm, đợt 1 tuyển sinh ưu tiên cho các thí sinh săn học bổng đã kết thúc từ giữa tháng 3. Hiện đợt 2 đã kết thúc và đợt 3 sẽ hoàn thành vào ngày 15/4 dành cho đối tượng đại trà.

Cũng vào thời điểm trung tuần tháng 4, Trường THCS Ngoại ngữ (Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội) dự kiến tổ chức đợt 1 kỳ đánh giá năng lực dành cho học sinh tiểu học; đợt tiếp theo diễn ra vào cuối tháng 5.

Bên cạnh đó, một số cơ sở thu hút đông đảo sự quan tâm của phụ huynh và học sinh như THCS & THPT Nguyễn Tất Thành và THCS Năng khiếu Sư phạm dự kiến tổ chức đánh giá tuyển sinh vào khoảng tháng 5/2026.

Trong khi đó, nhóm các trường THCS chất lượng cao của Hà Nội như Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Thanh Xuân… thường công bố kế hoạch tuyển sinh vào giữa tháng 4 và triển khai tuyển sinh trong tháng 6 theo thông lệ hằng năm.

Do lịch khảo sát của các trường diễn ra dồn dập cùng trong quý I và đầu quý II/2026 khiến phụ huynh và học sinh phải tính toán kỹ lưỡng trong việc đăng ký, lựa chọn. Không ít gia đình cho con tham gia nhiều kỳ khảo sát liên tiếp để tăng cơ hội trúng tuyển, kéo theo áp lực ôn luyện và di chuyển dày đặc.

Tuy nhiên, hiện nay cấu trúc các bài đánh giá ngày càng đa dạng, không chỉ kiểm tra kiến thức cơ bản mà còn chú trọng năng lực tư duy, khả năng xử lý tình huống và kỹ năng làm bài. Vì vậy, việc đăng ký nhiều trường đồng nghĩa với việc tham gia nhiều đợt kiểm tra liên tiếp. Đặc biệt, quá trình chuẩn bị không còn đơn thuần là học theo chương trình tiểu học, mà đòi hỏi học sinh phải làm quen với nhiều dạng đề khác nhau. Để tăng cơ hội trúng tuyển, nhiều học sinh đã ôn luyện từ trước đó nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Kỳ tuyển sinh lớp 6 với các trường hot không còn đơn thuần là bước chuyển cấp tự nhiên mà trở thành một quá trình sàng lọc có tính cạnh tranh cao. Có những trường ghi nhận tỷ lệ chọi lên tới 1/20, thậm chí 1/30 như ghi nhận những mùa tuyển sinh trước cho thấy mức độ cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Không khác gì một cuộc thi vào lớp 6

Mặc dù theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo không cho phép tổ chức thi tuyển vào lớp 6, nhưng trên thực tế, các hình thức khảo sát, đánh giá năng lực với cấu trúc và độ khó ngày càng cao vẫn đang được áp dụng rộng rãi. Nhiều ý kiến cho rằng các bài đánh giá này có tính chất tương đương một kỳ thi, chỉ khác về tên gọi.

Thực tế này khiến mục tiêu giảm áp lực thi cử ở bậc tiểu học phần nào chưa đạt được như kỳ vọng. Khi nhu cầu vào các trường chất lượng cao vượt xa chỉ tiêu tuyển sinh, các trường buộc phải xây dựng những phương thức sàng lọc phù hợp, từ đó hình thành nên một “kỳ thi không chính thức” với mức độ cạnh tranh lớn.

Dưới góc nhìn chuyên gia, nhiều ý kiến đã bày tỏ lo ngại về những tác động tiêu cực của cuộc đua này đến tâm lý trẻ em. TS Vũ Thu Hương - nguyên giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, cho rằng việc trẻ 10-11 tuổi phải đối mặt với áp lực thi cử quá sớm có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình phát triển tâm sinh lý. Theo bà, lứa tuổi tiểu học vốn là giai đoạn hình thành nhân cách, nhưng việc bị cuốn vào guồng học thêm và ôn luyện dày đặc khiến trẻ mất đi thời gian nghỉ ngơi, vui chơi cần thiết.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng áp lực kéo dài có thể khiến trẻ rơi vào trạng thái mệt mỏi, chán nản, thậm chí có nguy cơ trầm cảm. Khi việc học trở thành trung tâm duy nhất trong cuộc sống, trẻ dễ mất đi sự hứng thú tự nhiên với việc học tập. Một số ý kiến trên các diễn đàn giáo dục và mạng xã hội cũng cho rằng cuộc đua vào lớp 6 đang tác động tiêu cực đến tâm lý trẻ, khiến nhiều em cảm thấy căng thẳng và bị “ép lớn” quá sớm.

Một thực tế đáng chú ý là dù có nhiều nỗ lực từ cơ quan quản lý nhằm giảm áp lực, như chủ trương tuyển sinh theo nơi cư trú hay không tổ chức thi tuyển chính thức, nhưng sức hút của các trường “top” vẫn tạo ra sự chênh lệch lớn. Khi chất lượng giáo dục giữa các trường chưa đồng đều, phụ huynh vẫn có xu hướng dồn về một số trường nhất định, từ đó làm gia tăng tỷ lệ chọi và áp lực tuyển sinh.

Các chuyên gia giáo dục cho rằng cần có sự cân bằng giữa việc lựa chọn môi trường học tập và đảm bảo sự phát triển tự nhiên của trẻ. Việc chuẩn bị cho các kỳ đánh giá là cần thiết, nhưng không nên biến thành cuộc chạy đua quá sức. Đồng thời, hệ thống giáo dục cũng cần tiếp tục cải thiện chất lượng đồng đều giữa các trường để giảm áp lực dồn vào một số ít cơ sở.

GS.TS Phạm Tất Dong, nguyên Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam: Nâng chất lượng đồng đều để bớt “chạy đua” chọn trường

Các bậc cha mẹ mong muốn cho con được học trong môi trường tốt, phát triển toàn diện là hoàn toàn chính đáng. Trong bối cảnh số lượng trường được đánh giá cao còn hạn chế, trong khi quy mô học sinh tại các đô thị lớn ngày càng gia tăng, mức độ cạnh tranh vì thế trở nên gay gắt hơn.

Vì vậy, về lâu dài, cần mở rộng và nâng cao chất lượng hệ thống trường học, đặc biệt là ở khu vực công lập, nhằm giảm áp lực dồn vào một số ít trường “top”. Cần tăng nhanh số trường có chất lượng tốt, đồng thời phân bổ hợp lý giữa các khu vực để tạo sự cân bằng trong tiếp cận giáo dục. Khi mặt bằng chất lượng được nâng lên, áp lực tuyển sinh đầu cấp cũng sẽ từng bước được giảm bớt.

Thu Hương

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/cang-thang-cuoc-dua-dau-cap-tai-ha-noi.html