Căng thẳng mới giữa Mỹ và Israel xoay quanh sức mạnh quân sự của Iran

3 giờ trướcBài gốc

Tên lửa được phóng trong cuộc tập trận của quân đội Iran tại tỉnh Isfahan. Ảnh: AFP/TTXVN

Bất chấp những tuyên bố công khai về ưu tiên ngoại giao, bất đồng cốt lõi giữa Mỹ và Israel về vấn đề Iran đang tập trung vào khả năng tên lửa ngày càng gia tăng của Tehran. Đây được xem là "tài sản quân sự quan trọng nhất" mà Iran kiên quyết không đưa lên bàn đàm phán.

Chuyển trọng tâm chiến lược: Từ hạt nhân sang tên lửa

Theo đài phát thanh RFE/RL ngày 15/2, sau cuộc gặp mới đây với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai nhấn mạnh tầm quan trọng của con đường ngoại giao. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng điểm giao thoa xung đột thực sự hiện nay không còn nằm ở chương trình hạt nhân, mà dịch chuyển sang năng lực tên lửa đang mở rộng của Iran.

Trong khi Tổng thống Trump ra tín hiệu tiếp tục đàm phán, Thủ tướng Netanyahu lại thúc đẩy việc đưa chương trình tên lửa vào bất kỳ thỏa thuận chính thức nào. Nhà phân tích quốc phòng Hossein Aryan (hiện đang sống tại Anh) nhận định trên đài Radio Farda: "Mục tiêu của Israel là làm suy yếu đáng kể khả năng phòng thủ của Iran".

Các nhà chiến lược Israel đánh giá kho tên lửa của Iran là tài sản quân sự quan trọng nhất và là khả năng răn đe duy nhất của nước này. Điểm khác biệt cơ bản khiến Israel lo ngại chính là tính nội địa và tự chủ cao của chương trình tên lửa Iran so với các quốc gia khác trong khu vực.

Dẫn chứng từ các ước tính của Israel cho thấy, nếu không bị kiểm soát, kho vũ khí của Iran có thể đạt tới 8.000 tên lửa vào năm 2028. Quy mô này được dự báo có thể gây áp đảo hoàn toàn các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện nay của Israel thông qua các cuộc tấn công ồ ạt. Chuyên gia Aryan giải thích: "Trọng tâm hiện tại của Thủ tướng Netanyahu không phải là chương trình hạt nhân, bởi chính phủ Israel tin rằng phần đó đang được kiểm soát; trọng tâm chính là ngăn chặn quy mô quân sự và chương trình tên lửa".

Thực tế, chương trình hạt nhân của Iran đã chịu tổn thất lớn sau chiến dịch không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel vào tháng 6/2025, nhắm vào các cơ sở tại Fordow, Isfahan và Natanz.

Một trở ngại lớn trong nỗ lực hạn chế này là việc thiếu hụt các hiệp ước quốc tế ràng buộc. Chuyên gia Aryan lưu ý rằng không có thỏa thuận nào cấm hoàn toàn việc phát triển tên lửa thông thường. Các khuôn khổ hiện có như Chế độ kiểm soát công nghệ tên lửa (MTCR) hay Bộ quy tắc ứng xử La Hay đều là tự nguyện, không có tính bắt buộc pháp lý.

Về phía Tehran, Ali Shamkhani, cố vấn cấp cao của lãnh đạo tối cao Iran, đã tái khẳng định: "Vấn đề tên lửa không nằm trong phạm vi đàm phán".

Chiến thuật gây sức ép và "đánh lạc hướng"

Sự hiện diện quân sự đang gia tăng của Mỹ gần Iran được giới phân tích nhìn nhận theo hai hướng: răn đe và gây áp lực để thu được nhượng bộ tối đa. Tuy nhiên, Mohammad Ghaedi, Giảng viên tại Đại học George Washington, cảnh báo không nên quá tin tưởng vào những phát ngôn lạc quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Chuyên gia Ghaedi nhận định những bất đồng giữa Mỹ và Israel có thể chỉ là một "chiến dịch đánh lạc hướng". "Ông Trump nói về những khoảng cách và bất đồng trong khi đồng thời chuẩn bị cho một cuộc tấn công bất ngờ", chuyên gia Ghaedi nêu quan điểm. Dù vậy, chuyên gia này đánh giá xác suất xảy ra tấn công quân sự sắp tới là thấp. Thay vào đó, Mỹ có thể ưu tiên tăng cường trừng phạt kinh tế.

Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, các biện pháp trừng phạt đã làm suy yếu kinh tế Iran và gây bất ổn nội bộ. Tuy nhiên, dưới ảnh hưởng của các đối tác khu vực như Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Trump có thể sẽ chấp nhận một thỏa thuận tạm thời, trái ngược với nhu cầu về một thỏa thuận lâu dài và toàn diện của phía Israel.

Cuộc đàm phán tại Oman giữa Iran và Mỹ dự kiến sẽ tiếp tục, nhưng với lập trường cứng rắn của Tehran về việc chỉ thảo luận chương trình hạt nhân, cuộc đối đầu địa chính trị quanh sức mạnh tên lửa vẫn chưa có hồi kết.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/cang-thang-moi-giua-my-va-israel-xoay-quanh-suc-manh-quan-su-cua-iran-20260216164719709.htm