Căng thẳng Pakistan-Afghanistan: Từ đồng minh chiến lược đến bờ vực chiến tranh

7 giờ trướcBài gốc

Phương tiện bị phá hủy sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Quan hệ giữa Pakistan và Afghanistan đang rơi vào vòng xoáy đối đầu nghiêm trọng khi hai nước láng giềng liên tục đấu pháo dọc đường biên giới Durand, đứng trước ngưỡng cửa một cuộc chiến tranh tổng lực.

Đây là bước lùi sâu sắc so với thời điểm năm 2021, khi mà việc Taliban nắm quyền tại Kabul từng được Afghanistan kỳ vọng là một "tài sản chiến lược" giúp bảo đảm an ninh sườn phía Tây.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến khủng hoảng là sự trỗi dậy của tổ chức khủng bố Tehrik-e-Taliban Pakistan (TTP).

Pakistan cáo buộc Afghanistan dung dưỡng các tay súng TTP thực hiện các vụ tấn công xuyên biên giới, trong khi phía Afghanistan bác bỏ và tố ngược Pakistan xâm phạm chủ quyền.

Thay vì đối thoại, quân đội Pakistan dưới thời Tổng Tư lệnh Asim Munir đã chọn giải pháp cứng rắn bằng các cuộc không kích và chiến dịch quân sự áp sát biên giới, khiến mâu thuẫn thêm trầm trọng.

Bên cạnh đó, những đồn đoán về việc Pakistan có thể làm trung gian để Mỹ tái tiếp cận căn cứ không quân Bagram cũng đang gây rạn nứt lòng tin nghiêm trọng với chính quyền Taliban.

Đặc biệt, việc Afghanistan chủ động đa dạng hóa quan hệ đối tác, tăng cường hợp tác với Ấn Độ trong lĩnh vực nhân đạo và hạ tầng đã chạm đến "tử huyệt" địa chính trị của Pakistan, vốn luôn muốn duy trì ảnh hưởng độc quyền tại Afghanistan.

Từ những tuyên bố quan hệ “anh em” năm 2021 đến các cuộc đấu pháo năm 2026, giới phân tích nhận định chiến lược dựa vào lực lượng ủy nhiệm của Pakistan đã hoàn toàn rạn vỡ.

Hiện nay, các biện pháp cưỡng chế quân sự đang dần lấn át nỗ lực ngoại giao, đẩy khu vực vào tình thế bất ổn khó lường.

Sau khi giao tranh lại nổ ra dọc biên giới Pakistan-Afghanistan, ngày 27/2, nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi hai nước này quay trở lại bàn đàm phán để giải quyết mọi vấn đề khác biệt thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova bày tỏ lo ngại về mức độ leo thang nhanh chóng của các cuộc đụng độ vũ trang giữa Afghanistan và Pakistan, liên quan đến các đơn vị quân đội chính quy, máy bay và vũ khí hạng nặng, gây thương vong cho cả hai bên mà trong đó có cả dân thường.

Nga kêu gọi Afghanistan và Pakistan kiềm chế các hành động đối đầu và quay trở lại đàm phán nhằm tìm các biện pháp chính trị và ngoại giao.

Phát biểu tại buổi họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh tuyên bố Trung Quốc kêu gọi hai nước sớm đạt được thỏa thuận ngừng bắn và tránh các cuộc đổ máu không đáng có.

Quan chức này nói thêm Bộ Ngoại giao Trung Quốc và Đại sứ quán nước này tại Pakistan và Afghanistan đang tích cực “phối hợp với các bên liên quan ở cả hai nước để giải quyết vấn đề trên.”

Trong khi đó, Iran - quốc gia có chung đường biên giới với cả Afghanistan và Pakistan - đề nghị hỗ trợ hai nước thúc đẩy đối thoại.

Trên trang mạng X, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết: “Cộng hòa Hồi giáo Iran sẵn sàng cung cấp mọi hỗ trợ cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho đối thoại cũng như tăng cường hiểu biết và hợp tác giữa hai nước.”

Tối 26/2 theo giờ địa phương, giao tranh đã nổ ra dọc biên giới Pakistan-Afghanistan.

Chính quyền Taliban tại Afghanistan cho biết họ tiến hành chiến dịch quân sự để đáp trả các cuộc không kích gần đây của Pakistan nhằm vào lãnh thổ Afghanistan khiến hơn 130 binh sỹ thiệt mạng và khoảng 80 phương tiện quân sự bị phá hủy.

Sáng 27/2, Bộ Quốc phòng Afghanistan tuyên bố chiến dịch đã kết thúc sau khi có 55 binh sỹ Pakistan thiệt mạng và phía Afghanistan đã giành lại quyền kiểm soát 2 căn cứ cùng 19 đồn biên phòng. Trong khi đó, Pakistan tuyên bố hai nước đang trong tình trạng "chiến tranh công khai."

Trước đó, vào tháng 10 năm ngoái, hai nước cũng đã có các cuộc giao tranh./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/cang-thang-pakistan-afghanistan-tu-dong-minh-chien-luoc-den-bo-vuc-chien-tranh-post1095993.vnp