Căng thẳng Trung Đông đẩy cước vận tải biển tăng vọt

3 giờ trướcBài gốc

Làn sóng tăng giá cước lan rộng

Mới đây, nhiều doanh nghiệp vận tải biển trong nước đã thông báo tăng cước dịch vụ container nội địa do chi phí nhiên liệu leo thang và biến động địa chính trị.

Công ty TNHH Vận tải Container Hải An đã điều chỉnh tăng trung bình 1-1,5 triệu đồng mỗi container từ ngày 19/3 tới, so với mức giá niêm yết áp dụng từ ngày 15/3. Cụ thể, giá vận chuyển một container 20 feet có hàng tuyến Hải Phòng - TPHCM hiện có giá 6,5 triệu đồng, Hải Phòng - Cái Mép là 7,5 triệu đồng, và Nghi Sơn - Cái Mép là 8,5 triệu đồng. Đối với container 40 feet, mức giá các tuyến này dao động từ 9 - 11 triệu đồng.

Tương tự, Công ty CP Hàng hải Vsico cũng điều chỉnh tăng giá cước trung bình hơn 17% so với kỳ liền kề trước đó. Đặc biệt, cước vận chuyển chiều Hải Phòng - TPHCM cho container 40 feet tăng vọt tới 25%. Doanh nghiệp này cũng bắt đầu thu thêm phụ phí nhiên liệu từ ngày 15/3, với dự báo tình hình căng thẳng tại Trung Đông sẽ còn kéo dài.

Nhiều doanh nghiệp vận tải biển trong nước đã thông báo tăng cước dịch vụ container nội địa do chi phí nhiên liệu leo thang. Ảnh: Lộc Liên.

Trên thị trường quốc tế, chỉ số giá container toàn cầu (WCI) của chuyên trang dữ liệu hàng hải Drewry đã tăng 8%, đạt 2.123 USD/container 40 feet. Mức giá này tăng mạnh chủ yếu trên tuyến Á - Âu cùng với sự tăng trưởng trên tuyến xuyên Thái Bình Dương. Các "ông lớn" vận tải như MSC và CMA CGM cũng đã thông báo tăng giá cước FAK (cước cho tất cả các loại hàng) từ ngày 22/3.

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, một số hãng tàu phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng đã bắt đầu thông báo thu thêm phụ phí chiến tranh. Thực tế, giá cước từ châu Á sang châu Âu hiện đã tăng gấp 3-4 lần so với giai đoạn đầu năm 2025.

Chuỗi cung ứng toàn cầu chao đảo

Nguyên nhân chính của đợt tăng giá này xuất phát từ việc tuyến container châu Á - châu Âu chịu tác động trực tiếp khi tàu không thể đi qua eo biển Hormuz và phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng. Việc thay đổi lộ trình này khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm từ 10-14 ngày và làm đội chi phí khai thác. Dữ liệu từ Xeneta cho thấy một thực trạng đáng lo ngại khi có khoảng 500.000 Teu cùng hàng trăm tàu container đang trong tình trạng "mắc kẹt" tại Vịnh Ba Tư.

Song song với việc hải trình kéo dài, giá nhiên liệu tăng phi mã đang tác động trực tiếp đến hệ sinh thái vận tải biển toàn cầu. Dữ liệu của Thurlestone Shipping chỉ ra, giá nhiên liệu dầu có hàm lượng lưu huỳnh thấp có lúc đã tăng từ 521 USD/tấn lên 822 USD/tấn, trong khi giá dầu diesel hàng hải từng cán mốc 1.383 USD/tấn.

Theo ông Nguyễn Quang Minh - Tổng Giám đốc Công ty CP Vận tải biển Việt Nam (Vosco), trước khi xung đột diễn ra, giá dầu FO ở mức khoảng 500 USD/tấn thì nay có lúc tăng lên 650 USD/tấn, còn giá dầu DO có lúc vọt lên gấp đôi, đạt khoảng 1.200 USD/tấn. Tình trạng thắt chặt nguồn cung khiến nhiều doanh nghiệp không thể đặt trước nhiên liệu, đe dọa trực tiếp đến việc chủ động kế hoạch vận hành.

VIMC yêu cầu các đơn vị thành viên tạm dừng mọi hoạt động qua eo biển Hormuz, nếu không thực sự cần thiết. Ảnh: VIMC.

Dù một số tuyến như châu Á - Bắc Mỹ hay nội Á không trực tiếp đi qua eo biển Hormuz, việc điều chỉnh trên một số tuyến vẫn tạo ra tác động dây chuyền do vận tải biển là một mạng lưới kết nối toàn cầu. Điều này làm giảm hiệu quả khai thác đội tàu, kéo dài lịch trình và đẩy giá cước tăng trên phạm vi rộng. Cơ quan quản lý ghi nhận hầu hết các hãng tàu lớn hiện đã dừng khai thác tuyến vận tải hàng hóa từ Việt Nam đi Trung Đông và ngưng nhận đơn đặt chỗ mới.

Doanh nghiệp xoay xở

Kết quả khảo sát từ Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) thực hiện từ ngày 4-11/3 cho thấy, gần 90% doanh nghiệp đang chịu tác động từ mức trung bình đến đặc biệt nghiêm trọng, trong đó 51% đánh giá mức độ ảnh hưởng ở ngưỡng nghiêm trọng hoặc khủng hoảng, đòi hỏi phải có các phản ứng chính sách khẩn cấp.

Chi phí logistics leo thang đang ăn mòn biên lợi nhuận, buộc các doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải cắt giảm chuyến, dồn hàng hoặc chấp nhận trì hoãn đơn mới. Theo khảo sát, 34,7% doanh nghiệp đối mặt với gián đoạn hoạt động và sụt giảm doanh thu nặng nề, hơn 16% ghi nhận thời gian vận chuyển kéo dài và hơn 14% cho biết khách hàng đã trì hoãn hoặc hủy đơn hàng.

Trước bối cảnh này, cộng đồng logistics đã đề xuất nhiều giải pháp như bình ổn thị trường năng lượng, hỗ trợ thuế, phí và kiểm soát các loại phụ phí trong chuỗi vận tải.

Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) yêu cầu các đơn vị thành viên tạm dừng mọi hoạt động qua eo biển Hormuz nếu không thực sự cần thiết. Các doanh nghiệp được yêu cầu rà soát lại toàn bộ hợp đồng theo một danh mục kiểm tra nghiêm ngặt, bao gồm các điều khoản về phụ phí rủi ro chiến tranh, tự do chuyển hướng và điều chỉnh giá nhiên liệu.

VIMC cũng đã xây dựng các kịch bản ứng phó theo từng cấp độ. Trong trường hợp đứt gãy chuỗi cung ứng kéo dài từ 2 tháng trở lên, VIMC sẽ chỉ đạo tái cấu trúc lại mạng lưới tuyến vận tải và tăng tỷ trọng các hợp đồng có khả năng chuyển giao rủi ro.

Lộc Liên

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/cang-thang-trung-dong-day-cuoc-van-tai-bien-tang-vot-post1827803.tpo