36 tuổi nguy kịch vì biến chứng viêm phổi do thủy đậu
Thông tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, đơn vị vừa điều trị cho một trường hợp bệnh nhân nam 36 tuổi trong tình trạng nguy kịch do biến chứng nặng của thủy đậu.
NỘI DUNG:::
36 tuổi nguy kịch vì biến chứng viêm phổi do thủy đậu
Những người có nguy cơ cao gặp phải biến chứng do thủy đậu
Phòng ngừa bệnh thủy đậu hiệu quả
Bệnh nhân là anh B.V.H., trú tại tỉnh Hưng Yên, bị lây bệnh trong quá trình sinh hoạt và tiếp xúc gần với con gái đang mắc thủy đậu trong gia đình.
Cụ thể, khoảng 6 ngày trước khi nhập viện, anh H. bắt đầu xuất hiện triệu chứng đau thượng vị, đau dạ dày, sau đó đau họng và sốt cao. Trong 4 ngày điều trị tại nhà, bệnh nhân tự ý sử dụng kháng sinh, thuốc hạ sốt, thuốc giảm ho và bôi thuốc lên các nốt phỏng thủy đậu, song tình trạng không cải thiện, các nốt mụn nước lan nhanh từ da đầu xuống mặt rồi ra toàn thân. Khi sốt liên tục, có thời điểm lên tới 39–40°C, gia đình đã truyền dịch tại nhà nhưng bệnh vẫn diễn biến nặng hơn, buộc phải đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế.
Do suy hô hấp tiến triển nhanh, anh H. được chuyển khẩn cấp lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Tại đây, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nhịp tim nhanh, suy hô hấp nặng, tổn thương phổi lan tỏa, buộc phải an thần và thở máy với thông số oxy 100%, kèm theo rối loạn đông máu và hội chứng nhiễm trùng nặng.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số CRP của bệnh nhân tăng rất cao, lên tới 340,3 mg/L. Điểm SOFA ban đầu là 4 điểm, sau 48 giờ điều trị tích cực giảm còn 3 điểm. Bệnh nhân được chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn và viêm phổi ARDS – một trong những biến chứng nặng và nguy hiểm nhất của bệnh thủy đậu.
Sau 9 ngày điều trị tích cực, tình trạng hô hấp của bệnh nhân đã có cải thiện, nhu cầu oxy giảm dần, rối loạn đông máu được kiểm soát, các nốt mụn nước và mụn mủ bắt đầu khô. Tuy nhiên, tổn thương phổi vẫn còn nặng, bệnh nhân tiếp tục được theo dõi và điều trị tại khoa Hồi sức tích cực.
Những người có nguy cơ cao gặp phải biến chứng do thủy đậu
Thủy đậu là một căn bệnh có bản chất lành tính, bệnh có thể khỏi và phục hồi nhanh chóng sau 7 – 10 ngày mà không gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, thủy đậu có thể biến chứng nghiêm trọng phải nhập viện và thậm chí tử vong. Nếu may mắn vượt qua các biến chứng của bệnh vẫn có nguy cơ rất cao di chứng kéo dài, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và tâm lý người bệnh.
Bất cứ ai cũng có thể lây nhiễm virus Varicella Zoster (VZV) gây bệnh thủy đậu. Nguy cơ lây nhiễm virus và mắc bệnh cao hơn khi:
Tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân mắc bệnh thủy đậu hoặc zona thần kinh: Virus có thể lây lan qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch mủ trên vùng da tổn thương do thủy đậu/zona thần kinh. Do đó, việc tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân mắc thủy đậu/zona thần kinh có nguy cơ cao lây nhiễm VZV, gây ra bệnh thủy đậu.
Trong gia đình có người mắc bệnh thủy đậu: Theo nhiều nghiên cứu, vì khả năng lây nhiễm rất cao khi tiếp xúc gần với mầm bệnh nên nguy cơ lây nhiễm VZV trong gia đình là rất cao, thậm chí cao hơn nguy cơ lây nhiễm ở môi trường bệnh viện.
Người bị suy yếu hệ thống miễn dịch: Những người bị suy yếu hệ thống miễn dịch do tuổi tác, bệnh tật, đang điều trị bằng thuốc hoặc các liệu pháp can thiệp gây ức chế hệ miễn dịch, phụ nữ mang thai,… có thể dễ dàng lây nhiễm VZV và mắc bệnh thủy đậu. Hệ thống miễn dịch yếu khiến khả năng chống lại virus kém, tạo điều kiện thuận lợi cho virus tấn công và gây bệnh.
Bệnh thường gặp ở trẻ em nhưng người lớn cũng có thể mắc và dễ diễn tiến nặng.
Một số biến chứng của bệnh thủy đậu:
Nhiễm khuẩn da, mô mềm hoặc xương nhiễm khuẩn huyết.
Nhiễm trùng vi khuẩn trong máu hoặc các vấn đề về xuất huyết.
Mất nước.
Viêm não hoặc viêm phổi.
Hội chứng Reye.
Hội chứng sốc độc.
Những người có nguy cơ cao gặp phải biến chứng do bệnh thủy đậu: Phụ nữ mang thai mà chưa từng bị mắc bệnh thủy đậu; Người dùng thuốc ức chế hệ miễn dịch chẳng hạn như hóa trị; Người có hệ thống miễn dịch suy yếu bởi các bệnh khác chẳng hạn như HIV, người ghép tạng hoặc ghép tủy xương từ trước đó. Người đang dùng thuốc steroid chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp.
Phòng ngừa bệnh thủy đậu hiệu quả
Để phòng ngừa thủy đậu một cách hiệu quả, Bộ Y tế khuyến nghị cộng đồng thực hiện các biện pháp sau:
Tiêm vaccine phòng bệnh thủy đậu cho trẻ em từ 9 tháng tuổi (đối với vaccine Varilrix) hoặc trẻ từ 12 tháng tuổi (đối với vaccine Varivax và Varicella) và người lớn, phụ nữ mang thai để chủ động kích thích cơ thể sinh miễn dịch đặc hiệu với VZV, ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh thủy đậu hiệu quả lên đến 90%. Nếu chẳng may mắc bệnh, diễn biến bệnh lý cũng nhẹ hơn rất nhiều, xuất hiện rất ít các phát ban và mụn nước thủy đậu, thời gian hồi phục nhanh chóng và hầu như không xảy ra tình trạng biến chứng nguy hiểm.
Tránh tiếp xúc gần với những người đang mắc bệnh thủy đậu để ngăn chặn sự lây nhiễm mầm bệnh từ người bệnh sang người lành.
Những người mắc bệnh thủy đậu cần nghỉ học hoặc nghỉ làm, chú ý cách ly với cộng đồng, không tiếp xúc với người khác từ 7 – 10 ngày kể từ khi phát hiện những dấu hiệu ban đỏ đầu tiên trên cơ thể để giảm nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh.
Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, nhất là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và tiếp xúc với những vật thể nghi ngờ có chứa mầm bệnh và tuyệt đối không sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người khác, đặc biệt là khi không biết rõ ràng về tình trạng sức khỏe của người đó. Chú ý vệ sinh mũi họng hàng ngày bằng nước muối sinh lý để vô khuẩn cho đường hô hấp trên và vùng niêm mạc họng, giúp hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm virus gây bệnh thủy đậu.
Duy trì thói quen vệ sinh môi trường sống và sinh hoạt cùng các vật dụng thường xuyên tiếp xúc bằng các chất sát khuẩn chuyên dụng ít nhất 2 tuần/lần để giảm nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh từ môi trường xung quanh.
BS. Nguyễn Văn Tùng