'Cánh cửa hồi sinh' cho bệnh nhân suy thận mạn

18 giờ trướcBài gốc

Bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai và người nhà tìm hiểu về phương pháp ghép thận. Ảnh: Hạnh Dung

Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn còn băn khoăn về nguồn tạng hiến, điều kiện ghép, chi phí và cuộc sống sau ghép.

Một người chết não có thể hiến tạng cứu sống 12 người

Ông V.V.H. (ở xã Tân Phú) có vợ là H.T.L., 48 tuổi được phát hiện bị suy thận giai đoạn cuối khoảng 5 tháng nay. Do phát hiện bệnh trễ và điều trị muộn nên sức khỏe của bà L. không được tốt, thường xuyên mệt mỏi, muốn đi lại phải có người dìu đỡ. Tại buổi sinh hoạt với chuyên gia đầu ngành về ghép thận do Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai tổ chức mới đây, ông H. băn khoăn không biết vợ ông có thể được ghép thận không và nguồn thận ghép được lấy từ đâu.

Theo PGS.TS-BS Thái Minh Sâm, Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu - Thận học Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Trưởng khoa Tiết niệu (Bệnh viện Chợ Rẫy Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết: Trong ghép tạng nói chung, nguyên tắc quan trọng nhất là phải có người hiến tạng và người nhận tạng. Trên thế giới cũng như tại Việt Nam, hầu hết các trung tâm ghép tạng đều bắt đầu bằng ghép tạng từ người hiến sống. Lý do là bác sĩ có thể chủ động về thời gian phẫu thuật; đồng thời đánh giá kỹ tình trạng sức khỏe của cả người hiến và người nhận, giúp tăng tỷ lệ thành công cho ca ghép.

Tuy nhiên, về lâu dài, ngành ghép tạng cần phát triển mạnh nguồn tạng từ người hiến chết não. Bởi trên thực tế, chỉ một người hiến tạng chết não có thể cung cấp nhiều cơ quan như: tim, gan, phổi, thận… giúp từ 8-12 bệnh nhân khác được ghép tạng và hồi sinh sự sống. Trong khi đó, nếu là người hiến sống thì thông thường chỉ giúp được một người nhận.

Về đối tượng được ghép thận, theo PGS.TS-BS Thái Minh Sâm, phần lớn bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối đều có thể được ghép thận nếu đáp ứng các điều kiện về chuyên môn. Trước khi ghép, bệnh nhân sẽ trải qua quá trình sàng lọc và đánh giá rất chặt chẽ, bao gồm: Tình trạng sức khỏe tổng thể; các bệnh lý đi kèm như: tim mạch, nhiễm trùng; độ tương thích miễn dịch giữa người hiến và người nhận; các yếu tố pháp lý theo quy định của pháp luật và Bộ Y tế. Nếu các yếu tố này đảm bảo, bệnh nhân hoàn toàn có thể được ghép thận để thay thế chức năng của quả thận đã bị suy.

“Người hiến thận sống thường là người cùng huyết thống với bệnh nhân như: cha mẹ, anh chị em ruột. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam cũng cho phép người không cùng huyết thống hiến tạng, miễn là hoàn toàn tự nguyện. Ví dụ như vợ hiến cho chồng hoặc ngược lại. Người hiến thận sau phẫu thuật vẫn có thể sống khỏe mạnh bình thường chỉ với một quả thận còn lại. Để đảm bảo an toàn, người hiến tạng phải được kiểm tra rất kỹ về sức khỏe tổng quát, chức năng thận, mức độ tương thích miễn dịch, đánh giá tâm lý và sự tự nguyện”- bác sĩ Sâm lưu ý.

Chi phí ghép thận ra sao?

Đang chạy thận thường xuyên tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai, anh N.L.T.Đ. (24 tuổi, ở xã Tân Phước Khánh, Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ mong muốn được ghép thận vì tuổi đời còn quá trẻ nhưng vì bệnh tật mà không thể làm được việc gì để có thu nhập, giúp đỡ bản thân và gia đình. Điều mà anh Đ. lo lắng nhất là chi phí cho một ca ghép thận. Bởi nếu chi phí quá lớn thì gia đình anh sẽ không thể cáng đáng nổi.

Ghép thận từ người hiến sống không chỉ là một kỹ thuật y học mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc. Có những người cha, người mẹ sẵn sàng hiến thận cho con. Họ nói rằng đó giống như trao cho con một lần sinh ra thứ hai. Những câu chuyện như vậy khiến chúng tôi luôn rất xúc động khi làm nghề.

PGS.TS-BS THÁI MINH SÂM,Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu - Thận học Thành phố Hồ Chí Minh

Về vấn đề này, bác sĩ Thái Minh Sâm dẫn chứng: Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, nếu bệnh nhân có bảo hiểm y tế thì tổng chi phí cho một ca ghép thận khoảng trên dưới 100 triệu đồng. Đối với người nghèo, đây vẫn là một khoản tiền lớn. Nhưng thực tế cho thấy có nhiều nguồn có thể hỗ trợ cho bệnh nhân ghép thận như: từ quỹ bảo hiểm y tế, từ các tổ chức từ thiện, mạnh thường quân. Nếu tính về chi phí lâu dài, ghép thận lại là phương pháp ít tốn kém hơn so với chạy thận nhân tạo hoặc lọc màng bụng. Sau khi ghép thận, chi phí chủ yếu là thuốc chống thải ghép và theo dõi định kỳ. Bảo hiểm y tế chi trả phần lớn các khoản này nên người bệnh đỡ gánh nặng tài chính rất nhiều.

Điều khiến những người làm trong lĩnh vực ghép tạng như bác sĩ Sâm cảm thấy hạnh phúc nhất là nhìn thấy bệnh nhân trở lại cuộc sống bình thường sau ghép tạng. Có những bệnh nhân trước ghép thận phải nằm một chỗ, di chuyển bằng cáng. Nhưng sau ghép, họ có thể đi lại, làm việc bình thường. Có những bệnh nhân đã ghép thận cách đây 24 năm, đến nay vẫn sống khỏe mạnh bình thường, đi du lịch khắp thế giới. Đặc biệt, nhiều người trong số họ còn thực hiện các dự án thiện nguyện, giúp đỡ người nghèo như một cách trả ơn cuộc đời, tri ân các y, bác sĩ. Nhiều người sau ghép thận còn có thể lập gia đình, sinh con. Đó là điều mà không phương pháp điều trị thay thế thận nào khác có thể mang lại.

Theo bác sĩ Sâm, điều quan trọng nhất sau ghép tạng nói chung là người bệnh phải tuân thủ lịch khám và theo dõi định kỳ. Sau ghép, bệnh nhân phải sử dụng thuốc chống thải ghép suốt đời. Vì vậy, bác sĩ cần thường xuyên kiểm tra để điều chỉnh liều thuốc phù hợp. Do dùng thuốc ức chế miễn dịch nên sức đề kháng của bệnh nhân sau ghép thận có giảm dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng cao hơn người bình thường. Do đó, người bệnh cần chú ý giữ vệ sinh và phòng tránh nhiễm trùng, ăn uống hợp lý, sinh hoạt điều độ, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và liên hệ với bác sĩ ngay.

Hạnh Dung

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/xa-hoi/y-te/202603/canh-cua-hoi-sinh-cho-benh-nhan-suy-than-man-f9000b8/