Nguyên nhân gây viêm tụy cấp không chỉ liên quan đến chế độ ăn uống giàu chất béo, rượu bia mà còn có thể bắt nguồn từ lối sống thụ động, ít vận động, không tập thể dục thường xuyên. Những yếu tố này làm rối loạn hoạt động của tuyến tụy, khiến men tụy bị hoạt hóa sớm và gây tổn thương chính cơ quan này.
Nội dung
Triệu chứng của viêm tụy cấp
Những biến chứng nguy hiểm của viêm tụy cấp
Lời khuyên bác sĩ.
Triệu chứng của viêm tụy cấp
Triệu chứng lâm sàng của viêm tụy cấp thường không điển hình, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa khác. Tuy nhiên, người bệnh thường xuất hiện một số dấu hiệu sau:
Đau bụng cấp: Đau chủ yếu ở vùng thượng vị, cơn đau dữ dội, xuất hiện đột ngột sau bữa ăn nhiều đạm, nhiều mỡ hoặc sau khi uống rượu bia. Đau có thể kéo dài liên tục hoặc từng cơn, lan ra sau lưng hoặc lan sang hai bên hạ sườn. Đáng chú ý, cơn đau do viêm tụy cấp rất dễ bị nhầm với đau dạ dày.
Buồn nôn và nôn: Triệu chứng buồn nôn thường xuất hiện sau cơn đau và không liên quan trực tiếp đến mức độ đau. Người bệnh có thể nôn ra dịch mật, dịch dạ dày, thậm chí lẫn máu.
Chướng bụng, bí trung tiện: Đây là triệu chứng thường gặp trong các trường hợp viêm tụy cấp thể nặng, đặc biệt là thể hoại tử.
Các triệu chứng toàn thân: Có thể gặp rối loạn ý thức, tụt huyết áp, thiểu niệu hoặc vô niệu, biểu hiện tình trạng suy tuần hoàn và suy đa cơ
Viêm tụy cấp nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ diễn biến rất nhanh, phức tạp, gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong cơ thể và có thể dẫn đến tử vong.
Những biến chứng nguy hiểm của viêm tụy cấp
Ở các trường hợp nặng, điều trị hồi sức nội khoa không đáp ứng, người bệnh có thể phải chỉ định phẫu thuật để cắt lọc các phần nhu mô tụy bị hoại tử. Những biến chứng nguy hiểm thường gặp bao gồm:
Viêm tụy cấp là bệnh lý rối loạn chuyển hóa nguy hiểm, thường xảy ra sau những bữa ăn thịnh soạn.
Sốc: Là biến chứng sớm, có thể xuất hiện ngay trong những ngày đầu của bệnh. Sốc có thể do nhiễm khuẩn nặng hoặc do xuất huyết. Trường hợp sốc do nhiễm khuẩn nhu mô tụy thường xảy ra muộn hơn, vào khoảng tuần thứ ba kể từ khi khởi phát bệnh.
Xuất huyết: Biến chứng này có thể xảy ra tại tuyến tụy, trong xoang bụng, ống tiêu hóa hoặc ở các cơ quan khác do tổn thương mạch máu. Xuất huyết thường xuất hiện trong tuần đầu của bệnh và đa số các trường hợp đều có tiên lượng rất nặng.
Nhiễm trùng tuyến tụy: Thường xảy ra vào cuối tuần thứ nhất hoặc đầu tuần thứ hai, là nguyên nhân chính dẫn đến hình thành các ổ áp xe tụy, gây viêm phúc mạc toàn thể và hoại tử mô, tiên lượng xấu.
Suy hô hấp cấp: Là biến chứng nặng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
Nang giả tụy: Xuất hiện vào tuần thứ hai hoặc thứ ba của bệnh, hình thành do quá trình đóng kén nhằm khu trú tổn thương tại nhu mô tụy. Nang giả tụy chứa enzym tụy, dịch và các mảnh hoại tử. Nang có thể tự tiêu biến hoặc dẫn lưu vào ống tụy sau 4–6 tuần, nhưng nếu tồn tại kéo dài có nguy cơ bội nhiễm hoặc tiến triển thành áp xe.
Lời khuyên bác sĩ
Viêm tụy cấp là một trong những cấp cứu nội khoa nghiêm trọng, có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như giảm thể tích tuần hoàn, hoại tử nhu mô tụy, suy hô hấp cấp, nhiễm trùng huyết, liệt ruột cơ năng. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến suy tim mạch, suy thận và đặc biệt là xuất huyết tụy, làm tăng nguy cơ tử vong ngay trong những ngày đầu khởi phát.
Do đó, sau các bữa ăn thịnh soạn, tiệc tùng, sử dụng nhiều rượu bia, nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn nhiều, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.
BS. Nguyễn Phương Anh