Y bác sĩ Khoa Đột quỵ (Bệnh viện Đà Nẵng) theo dõi, chăm sóc bệnh nhân đột quỵ. Ảnh: B.V
Chủ động phòng ngừa và ứng phó
Thời tiết nắng nóng là nguyên nhân dễ dẫn đến đột quỵ, nhất là các trường hợp có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao… BSCKII. Dương Quang Hải, Phó Trưởng khoa Đột quỵ (Bệnh viện Đà Nẵng) cho biết, mỗi năm bệnh viện tiếp nhận hơn 6.000 ca đột quỵ; đáng chú ý, trong giai đoạn thời tiết thay đổi đột ngột và nắng nóng gay gắt sẽ làm cho số lượng bệnh nhân đột quỵ tăng lên. Hiện nay, mỗi ngày, đơn vị tiếp nhận 15-20 trường hợp bệnh nhân đột quỵ, trong đó nhiều trường hợp bị nặng là người trẻ tuổi.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao, nhất là những lúc nắng gắt, người cao tuổi nên hạn chế ra đường để tránh nguy cơ bị đột quỵ. Ngoài ra, thời tiết nóng khiến cơ thể mất nhiều nước, do đó cần chú ý thường xuyên bổ sung đủ nước trong ngày. Việc này sẽ giúp tăng thể tích dịch cơ thể, tránh máu tăng đặc dẫn tới hình thành huyết khối (cục máu đông). Nên tập thói quen khi không khát cũng phải uống đủ nước.
Theo các bác sĩ, triệu chứng điển hình nhất của đột quỵ do nắng nóng là nhiệt độ cơ thể tăng cao, có khi lên đến 40 độ C, kèm theo ngất xỉu. Ngoài ra còn có một số biểu hiện khác, như: đau nhức đầu; choáng váng, hoa mắt; da đỏ, khô, nóng hừng; chuột rút, tê người; buồn nôn và nôn; tim đập nhanh, thở nông.
Cùng với đó là những thay đổi về hành vi như rối loạn tâm thần, mất phương hướng; phát cơn co giật, động kinh; ngất xỉu, bất tỉnh. Nếu nghi ngờ người thân hoặc ai đó đang lên cơn đột quỵ mùa nắng nóng, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức hoặc chuyển nạn nhân đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Trong khi chờ cấp cứu, nên đưa nạn nhân vào nơi có bóng râm thoáng mát, cởi bỏ bớt quần áo. Nếu nhận thấy thân nhiệt nạn nhân quá nóng, hãy dùng mọi cách để làm mát cho họ như: dùng quạt để làm mát, áp khăn thấm ướt lên người nạn nhân; chườm nước đá vào các vùng bẹn, nách...
Hình ảnh dị dạng mạch máu não của bệnh nhân bị đột quỵ. Ảnh: B.V
Cần trang bị kiến thức
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 200 nghìn ca đột quỵ. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế, nhưng rất ít bệnh nhân được đưa đến bệnh viện trong thời gian vàng 6 giờ đầu.
Theo lãnh đạo Bệnh viện Đà Nẵng, việc phát hiện và xử lý sớm là yếu tố then chốt để cứu sống bệnh nhân đột quỵ và hạn chế di chứng. Vì vậy, để rút ngắn từng phút trong chuỗi thời gian từ khi bệnh nhân nhập viện đến lúc được can thiệp, bệnh viện chủ động rà soát và cải tiến toàn bộ quy trình điều trị đột quỵ. Theo đó, mỗi ca đột quỵ là một “báo động đỏ” và tất cả khoa liên quan đều sẵn sàng vào cuộc ngay lập tức. Mỗi thành viên đều hiểu rõ quy trình, phối hợp theo cơ chế nhóm, không cần chờ mệnh lệnh, chỉ cần tín hiệu chuyên môn là lập tức kích hoạt hệ thống phản ứng nhanh.
BSCKII. Dương Quang Hải cho hay, quy trình điều trị cấp cứu tại Bệnh viện Đà Nẵng được tối ưu từng khâu. Từ việc phát hiện ca bệnh nghi ngờ đột quỵ tại cộng đồng, gọi xe cấp cứu, đến lúc bệnh nhân vào bệnh viện, mọi thông tin đều được cập nhật nhanh chóng qua mạng lưới kết nối giữa Trung tâm cấp cứu 115, các bệnh viện tuyến dưới và đội phản ứng nhanh của Khoa Đột quỵ.
“Ngay khi nhận thông tin có bệnh nhân đột quỵ, bệnh viện đã kích hoạt sẵn sàng hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đội ngũ điều trị… để không mất một phút nào khi người bệnh đến. Bởi mỗi phút rút ngắn là một cơ hội hồi phục cho bệnh nhân đột quỵ”, bác sĩ Dương Quang Hải thông tin thêm.
BSCKI. Ngô Thị Phương Thảo, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Cấp cứu thành phố cho biết, khi tiếp nhận cuộc gọi từ người dân, nhân viên Tổng đài cấp cứu 115 sẽ chú trọng khai thác những dấu hiệu để sàng lọc và điều xe đến nhanh nhất.
Khi tiếp cận bệnh nhân đột quỵ, nhân viên cấp cứu tiến hành xử trí sơ cứu ban đầu, ổn định các chức năng sống; đồng thời kết nối với Khoa Đột quỵ Bệnh viện Đà Nẵng để triển khai quy trình báo động đỏ ngoại viện và nội viện.
Vì vậy, khi xe cấp cứu vừa đến bệnh viện, ê kíp Khoa Đột quỵ sẽ phối hợp Khoa Cấp cứu tiếp nhận ngay để được xử lý kịp thời và giảm thiểu mức độ di chứng…
Tổn thương não xảy ra ngay từ thời điểm bệnh nhân bắt đầu bị đột quỵ, tức là hệ thống điều trị phải bắt đầu từ cộng đồng. Và mỗi phút rút ngắn là một cơ hội hồi phục cho bệnh nhân đột quỵ.
Tuy nhiên, trong thực tế còn nhiều trường hợp đến viện khi đã quá giờ vàng vì người dân chưa nhận biết kịp triệu chứng. Vì vậy, người dân cần trang bị kiến thức để nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, từ đó chủ động ngăn chặn, sơ cứu ban đầu và kịp thời gọi cấp cứu để bệnh nhân được tối ưu hóa thời gian ngoại viện và khi đến bệnh viện vẫn còn trong “thời gian vàng”.
LÊ HÙNG