Đảm bảo mọi điều kiện đưa cao tốc vào khai thác
Sau khi kiểm tra 4 dự án cao tốc là Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong, tối 1/3, tại Khánh Hòa, đoàn công tác do Thủ tướng Phạm Minh Chính dẫn đầu làm việc với lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk và Khánh Hòa.
Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương nỗ lực khắc phục khó khăn của chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn và các địa phương có dự án đi qua.
Tại cuộc làm việc, báo cáo Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, đối với đoạn tuyến Chí Thạnh - Vân Phong, quá trình triển khai đang gặp nhiều khó khăn, cả khách quan lẫn chủ quan.
Thời gian qua, thời tiết diễn biến bất lợi với mưa lớn kéo dài, trong khi điều kiện địa chất phức tạp, nền đất yếu ảnh hưởng đáng kể việc huy động vật liệu và tổ chức thi công. Bên cạnh đó, một đơn vị thi công năng lực hạn chế, không đáp ứng yêu cầu tiến độ, tác động trực tiếp kế hoạch chung của dự án.
Để khắc phục tình trạng này, Tập đoàn Đèo Cả đã tham gia hỗ trợ, trực tiếp tổ chức thi công đoạn cuối cùng, đồng thời xử lý những sự cố sạt trượt do mưa lũ gây ra. Các đơn vị liên quan đang tập trung nhân lực, thiết bị với quyết tâm hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc trước ngày 20/3.
Theo Bộ trưởng, đến nay, phần mặt đường cơ bản hoàn thiện và đáp ứng tiêu chuẩn nghiệm thu kỹ thuật. Các hạng mục còn lại chủ yếu thuộc phần ta luy, hệ thống dốc nước và một số công trình phụ trợ ngoài phạm vi mặt đường.
Dù khối lượng không lớn, đây là những hạng mục có yêu cầu kỹ thuật cao, phải thi công tại vị trí cao, độ dốc lớn, đòi hỏi giải pháp tổ chức thi công phù hợp.
Sau khi hoàn tất thi công, ngày 20 - 30/3, các cơ quan chức năng sẽ nghiệm thu tổng thể, bàn giao cho cơ quan chức năng để đưa tuyến vào khai thác, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu tại cuộc làm việc.
Về công tác vận hành hệ thống thu phí không dừng (ETC), Bộ trưởng Trần Hồng Minh thông tin, 5 tuyến cao tốc trọng điểm sẽ bắt đầu vận hành hệ thống từ 0h ngày 2/3. Đối với các tuyến còn lại thuộc trục cao tốc Bắc - Nam phía đông, các đơn vị đang nỗ lực hoàn thành lắp đặt, dự kiến xong ngày 30/4.
Sau đó, toàn bộ quy trình kiểm tra, kiểm định và nghiệm thu sẽ được triển khai khẩn trương để chính thức đưa vào vận hành đồng bộ từ ngày 1/6, rút ngắn khoảng 6 tháng so với kế hoạch ban đầu.
Liên quan hệ thống trạm dừng nghỉ, trong tổng số 21 trạm đã được quy hoạch trên các tuyến cao tốc, hiện có 8 trạm cơ bản hoàn thành và đủ điều kiện phục vụ phương tiện. Đối với 13 trạm còn lại, mục tiêu hoàn thành phần lớn vào tháng 6/2026. Riêng khoảng 5 trạm còn vướng mắc lớn về giải phóng mặt bằng sẽ phấn đấu hoàn tất tháng 12/2026.
Thông qua đấu giá quyền khai thác dịch vụ tại 21 trạm, nguồn lực sẽ được huy động để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nghỉ ngơi, cung cấp nhiên liệu và các tiện ích cần thiết, đáp ứng nhu cầu của người dân khi lưu thông trên cao tốc.
Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ cao tốc, mở rộng không gian phát triển mới cho miền Trung - Tây Nguyên.
Đối với dự án cao tốc kết nối Nha Trang - Đà Lạt triển khai theo hình thức PPP, Bộ trưởng kiến nghị Thủ tướng xem xét phương án hỗ trợ phần vốn Nhà nước nhằm tạo điều kiện sớm triển khai dự án, tăng cường kết nối và phát huy tiềm năng phát triển của khu vực.
Động lực tái cấu trúc không gian phát triển
Sau chuyến kiểm tra dọc cao tốc từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương tinh thần nỗ lực vượt khó của các chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn giám sát cùng chính quyền địa phương trong điều kiện thời tiết cực đoan, mưa bão kéo dài gây nhiều thiệt hại. Dù vậy, các dự án cơ bản vẫn bám sát và có hạng mục vượt tiến độ, tổ chức thi công "3 ca 4 kíp" để bảo đảm mục tiêu đề ra.
Đến nay, toàn tuyến đã thông xe kỹ thuật phần lớn chiều dài. Một số đoạn còn lại (đặc biệt là khoảng 6km của đoạn Chí Thạnh - Vân Phong) chưa thảm nhựa, phải tập trung tối đa nhân lực, thiết bị, làm việc xuyên ngày đêm để hoàn thành dứt điểm trong tháng 3. Mục tiêu cao nhất là hoàn tất toàn bộ công tác thi công, nghiệm thu, bàn giao và đưa tuyến vào khai thác đồng bộ.
Cao tốc Vân Phong - Nha Trang hoàn thành và đưa vào khai thác góp phần thông suốt tuyến cao tốc từ TP.HCM đến Đắk Lắk.
Nhấn mạnh đây là trục giao thông xương sống quốc gia, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu các chủ đầu tư không chỉ tập trung phần mặt đường mà phải hoàn thiện đồng bộ các hạng mục phụ trợ, bảo đảm điều kiện khai thác an toàn, lâu dài.
Trong đó, cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng các trạm dừng nghỉ, trạm cung cấp nhiên liệu, hệ thống giám sát, điều hành giao thông thông minh; tổ chức thu phí theo đúng quy định pháp luật để tạo nguồn lực tái đầu tư.
Sau khi hoàn thành, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan cần phối hợp chặt chẽ với lực lượng Cảnh sát giao thông để tổ chức phân luồng, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông ngay từ ngày đầu đưa vào sử dụng.
Đối với những địa phương có tuyến cao tốc đi qua Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk và Khánh Hòa, Thủ tướng yêu cầu không chỉ xem cao tốc là công trình giao thông đơn thuần, mà là động lực tái cấu trúc không gian phát triển.
Hệ thống cảng biển, khu công nghiệp ven biển được kết nối bởi các tuyến cao tốc đang hình thành mạng lưới logistics liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế miền Trung - Tây Nguyên.
"Các địa phương cần khẩn trương rà soát, điều chỉnh và bổ sung quy hoạch tỉnh; đẩy mạnh phát triển đô thị, dịch vụ, logistics, công nghiệp tại các khu vực nút giao, khai thác hiệu quả quỹ đất dọc tuyến. Đồng thời, phải hoàn thiện hệ thống đường gom, đường kết nối liên vùng để phát huy tối đa hiệu quả đầu tư của tuyến cao tốc", Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng cũng lưu ý, tăng cường kết nối Đông - Tây, thúc đẩy các dự án hạ tầng theo hình thức PPP nhằm mở rộng liên kết vùng, tạo động lực phát triển bền vững cho khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Một yêu cầu xuyên suốt được Thủ tướng nhấn mạnh là phải bảo đảm quyền lợi và đời sống của người dân vùng dự án. Chính quyền các địa phương cần thường xuyên kiểm tra những khu tái định cư, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục đầy đủ, để người dân có nơi ở mới tốt hơn hoặc ít nhất bằng nơi ở cũ.
Song song đó, các nhà thầu phải thực hiện nghiêm túc công tác hoàn nguyên môi trường sau thi công; xử lý dứt điểm những điểm mỏ vật liệu, bãi thải, taluy, hệ thống thoát nước, không để ảnh hưởng sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Tùng Quân
Tưởng Cao Sơn