Dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku là tuyến giao thông trục ngang chiến lược kết nối giữa cảng biển Duyên hải miền Trung và khu vực Tây Nguyên. Với tổng chiều dài 125km và mức đầu tư 43.734 tỷ đồng, dự án đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy lưu thông hàng hóa và phát triển kinh tế xã hội cho tỉnh Gia Lai - đơn vị hành chính lớn thứ hai Việt Nam sau khi sáp nhập.
Quy mô và tiến độ thực hiện dự án chiến lược
Dự án được phân chia thành 3 dự án thành phần với các đặc thù kỹ thuật và quy mô đầu tư khác nhau. Dự án thành phần 1 có chiều dài 22km với tổng vốn gần 6.989 tỷ đồng. Dự án thành phần 2 là đoạn tuyến dài nhất với 68km, tổng mức đầu tư hơn 27.576 tỷ đồng. Dự án thành phần 3 dài 35km có tổng vốn khoảng 9.169 tỷ đồng.
Toàn tuyến được thiết kế với quy mô 4 làn xe, tốc độ tối đa 100km/h, đi qua địa giới của 16 xã, phường. Lãnh đạo tỉnh Gia Lai hiện đang yêu cầu các đơn vị thi công tập trung nguồn lực, phấn đấu rút ngắn thời gian để đưa toàn tuyến vào khai thác vào cuối năm 2028, sớm hơn so với kế hoạch ban đầu là năm 2029.
Công trường dự án. Ảnh: Trần Hiếu
Nỗ lực thi công trước cao điểm mùa mưa Tây Nguyên
Hiện tại, các dự án thành phần 1 và 3 đã đồng loạt triển khai thi công sau khi khởi công vào cuối năm 2025. Tại các gói thầu trọng điểm như XL.01 và XL.02, liên danh nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực và thiết bị để tổ chức nhiều mũi thi công cùng lúc. Mục tiêu trọng tâm là hoàn thành khối lượng lớn công tác đào đắp nền đường và thi công móng cầu trước khi mùa mưa bắt đầu từ tháng 5.
Cụ thể, tại gói thầu XL.02, các đơn vị đang tập trung thi công nền đường từ Km108 đến Km124, đồng thời triển khai cọc khoan nhồi và đúc dầm tại các cầu lớn như Ia Băng 1 và Ia Băng 2. Tại gói thầu XL.01, các trạm trộn bê tông xi măng và bãi đúc dầm đã được xây dựng để phục vụ thi công cầu Đăk Ayun 1 và Đăk Ayun 2. Việc hoàn thiện nền đường sớm sẽ giúp giảm thiểu rủi ro sạt lở hoặc ảnh hưởng do mưa lũ đặc thù của vùng cao nguyên.
Tuyến đường cao tốc Quy Nhơn - Pleiku sẽ đi song song với QL19. Ảnh: Báo Chính Phủ
Giải quyết thách thức về mặt bằng và nguồn vốn
Công tác giải phóng mặt bằng đang được các địa phương tại tỉnh Gia Lai quyết liệt triển khai do ảnh hưởng đến hơn 4.600 hộ dân và tổ chức, với diện tích thu hồi lên đến 1.097ha. Tỉnh yêu cầu tập trung hoàn thành bồi thường đất nông nghiệp và đẩy nhanh bố trí tái định cư, đảm bảo các điều kiện hạ tầng thiết yếu cho người dân sau khi di dời.
Bên cạnh áp lực tiến độ, dự án cũng đang đối mặt với một số khó khăn khách quan như biến động giá nhiên vật liệu xây dựng và nguồn vốn. Theo Ban Quản lý dự án, kế hoạch vốn năm 2026 hiện chưa được Trung ương bố trí, trong khi nguồn vốn đối ứng từ địa phương đã giải ngân hết. Các đơn vị liên quan đang kiến nghị sớm hoàn tất thẩm định thiết kế và điều chỉnh đơn giá bồi thường vật kiến trúc để phù hợp với thực tế thị trường.
Tầm nhìn và tác động kinh tế vùng
Khi hoàn thành và đưa vào sử dụng, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung. Thời gian đi lại dự kiến chỉ còn khoảng 1,5 giờ, thay vì 4 giờ như hiện nay khi di chuyển qua Quốc lộ 19.
Công trình không chỉ giúp giảm chi phí logistics cho các doanh nghiệp mà còn mở rộng không gian phát triển đô thị và du lịch cho tỉnh Gia Lai. Đây là bước ngoặt quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh cho vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và Tây Nguyên trong giai đoạn mới.
Thông tin dự án có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh quy hoạch từ cơ quan có thẩm quyền.
Tuệ Nhân