Giấy phép xây dựng cấp nhanh, thông suốt
Tại Hà Nội, từ ngày 9/6/2025, việc cấp giấy phép xây dựng (GPXD) đã được thực hiện online toàn trình do Trung tâm phục vụ hành chính công tiếp nhận.
Tại Hà Nội, người dân đã có thể sử dụng dịch vụ nộp hồ sơ cấp GPXD online toàn trình thông qua Cổng dịch vụ công. (Ảnh: Kế Toại).
Quá trình thực hiện được chia làm 4 bước. Bước một, người dân gửi hồ sơ đăng ký cấp GPXD Trung tâm phục vụ hành chính công thành phố bằng hình thức trực tuyến. Bước hai, đơn vị tiếp nhận sẽ kiểm tra hồ sơ online, chuyển giao cho Phòng Kinh tế (Phòng Kinh tế - Hạ tầng) tham mưu, đề xuất. Bước ba, Phòng Kinh tế sẽ thẩm tra và chuyển lãnh đạo xã (phường) phê duyệt. Bước cuối cùng là trả kết quả cho công dân.
Ghi nhận tại xã Nam Phù (TP Hà Nội), từ đầu năm đến nay, xã đã cấp 78 GPXD. Trong đó, tập trung tại các thôn như Đông Mỹ, Ngũ Hiệp và Liên Linh, thôn 3 Vạn Phúc… Các thôn còn lại như Duyên Hà, Vạn Phúc 1, 2 nằm ngoài đê, hiện trong quá trình thực hiện quy hoạch dự án đại lộ cảnh quan Sông Hồng, nên việc cấp GPXD tạm dừng.
Tại xã Thanh Trì (TP Hà Nội), đại diện Phòng Kinh tế cho biết, trong tháng 5/2026 đã hoàn thành cấp 20 GPXD nhà ở riêng lẻ cho cá nhân, hộ gia đình. Các hồ sơ xin cấp phép đều được giải quyết đúng trình tự, nhanh gọn, trước thời hạn. Thời gian tới, xã Thanh Trì sẽ tiếp tục kiểm tra, thẩm định, cấp GPXD đảm bảo đúng quy định, cung cấp thông tin quy hoạch theo đúng thẩm quyền, đúng thời gian, đảm bảo không bị chậm muộn khi giải quyết thủ tục hành chính.
Chia sẻ với PV Báo Xây dựng, ông Nguyễn Trung Kiên, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Nam Phù cho biết, thời gian toàn trình từ lúc nhận hồ sơ đến lúc trả công dân là 20 ngày làm việc. Tuy nhiên, UBND xã Nam Phù thẩm và phê duyệt trả kết quả công dân 100% trước thời hạn. Trong quá trình thẩm hồ sơ, nếu cần thiết, cán bộ xã sẽ trao đổi với người dân để bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, giúp việc cấp GPXD được thông suốt, nhanh gọn.
Ghi nhận tại tỉnh Hà Tĩnh, từ cuối năm 2023, địa phương này đã chính thức đưa vào hoạt động hệ thống cấp GPXD trực tuyến. Theo thống kê, khoảng 60% hồ sơ cấp GPXD đều được xử lý qua Cổng thông tin điện tử của tỉnh. Hệ thống này cho phép người dân nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi tiến độ xử lý và nhận kết quả qua mạng mà không cần đến trực tiếp cơ quan chức năng. Thời gian xử lý hồ sơ đã được rút ngắn xuống còn 10 ngày làm việc, thay vì 30 ngày như trước đây, tạo thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện các dự án xây dựng.
Tại phường Thành Sen (tỉnh Hà Tĩnh), từ ngày 1/7/2025 đến nay, hệ thống đã tiếp nhận tổng cộng 1.004 hồ sơ cấp phép xây dựng, trong đó đã giải quyết thành công 882 hồ sơ, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong công tác quản lý đô thị.
Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Hạc Thành (tỉnh Thanh Hóa). (Ảnh: Trần Cường).
Ghi nhận tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Hạc Thành (tỉnh Thanh Hóa), từ đầu giờ sáng, hàng chục người dân đến làm thủ tục hành chính. Tại đây người dân được lấy số thứ tự, sau đó sẽ được cán bộ trung tâm hướng dẫn đăng nhập trực tuyến.
Trao đổi với PV Báo Xây dựng, ông Hoàng Đình Hùng, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hạc Thành cho biết: "Từ ngày 1/7/2025 đến nay, tất cả các thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực xây dựng đều được chúng tôi tiếp nhận qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đối với thủ tục xin cấp GPXD hiện nay ngoài việc công dân điền thông tin, tải các bản vẽ lên Cổng Dịch vụ công quốc gia, còn phải nộp bản cứng để lưu trữ theo quy định".
"Từ ngày thành lập phường đến nay, phường Hạc Thành đã cấp hơn 650 giấy phép xây dựng cho người dân, các giấy phép đều được cấp nhanh chóng và đúng hạn", ông Hùng cho biết thêm.
"Vắng bóng" hồ sơ online
Phường Vinh Phú (tỉnh Nghệ An) - một trong những phường đang phát triển mạnh do nằm ở cửa ngõ phía Bắc vùng đô thị Vinh. Theo tìm hiểu của PV, nhu cầu xây dựng, cải tạo nhà ở của người dân trên địa bàn phường Vinh Phú luôn thuộc tốp đầu của tỉnh Nghệ An. Việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ hành chính công vẫn diễn ra đều đặn với hiệu suất cao thông qua hình thức giao dịch trực tiếp qua Trung tâm hành chính công.
Tại Nghệ An, việc cấp GPXD online còn gặp nhiều khó khăn, thậm chí có phường "vắng bóng" hồ sơ xin cấp phép. (Ảnh: Văn Thanh).
Phường Vinh Phú cho biết, từ đầu năm đến nay, đã cấp 405 GPXD nhà ở. Trung bình mỗi tháng, bộ phận một cửa tiếp nhận và giải quyết khoảng 100 bộ hồ sơ liên quan đến thủ tục này. Tuy nhiên, đối với dịch vụ cấp GPXD online, cho đến nay trên địa bàn phường Vinh Phú nói riêng và các phường ở Nghệ An nói chung, vẫn chưa phát sinh bất kỳ hồ sơ trực tuyến hợp lệ nào được thực hiện thành công.
Theo ông Hoàng Năng Hiệp, Phó chủ tịch UBND phường Vinh Phú, việc "vắng bóng" hồ sơ online không xuất phát từ năng lực của cán bộ mà đến từ những bất cập mang tính đặc thù của thủ tục xây dựng.
Ông Hiệp nêu dẫn chứng: Việc ban hành luật nhưng thiếu hướng dẫn chi tiết khiến cấp cơ sở lúng túng khi bắt tay vào triển khai thực tế theo quy định mới. Bên cạnh đó, quy trình cấp GPXD bắt buộc phải có bước cán bộ xuống kiểm tra hiện trạng thực đất. Đây là khâu cốt lõi, không thể thay thế bằng công nghệ hay thực hiện trên môi trường số. Dù người dân có nộp hồ sơ online, cán bộ vẫn phải đi thực địa, và kết quả cuối cùng hiện cũng chỉ dừng lại ở mức trả qua đường bưu điện.
Ông Căn Văn Đức, Phó chủ tịch UBND xã Sơn Tây (tỉnh Hà Tĩnh) cho biết: "Sau sáp nhập xã Sơn Tây đã thực hiện cấp giấy phép xây dựng trên hệ thống dịch vụ công 9 bộ hồ sơ. Người dân còn lúng túng trong thực hiện các thao tác trên môi trường điện tử cần có hướng dẫn của cán bộ".
Cũng theo ông Hiệp, một vấn đề khác chính là khả năng đáp ứng công nghệ và hiểu luật từ phía người dân. Quy trình nộp online nghe qua các bước thì đơn giản, nhưng thực tế người dân phải tự điền tờ khai, scan bản vẽ kỹ thuật... Đây là thử thách lớn, đặc biệt với những đối tượng là người lớn tuổi. Phần lớn người dân chưa nắm rõ các quy định pháp lý phức tạp như: Khoảng lùi công trình, mật độ xây dựng theo quy hoạch phân khu, thông tin quy hoạch của thửa đất. Ngay cả một số đơn vị tư vấn thiết kế do người dân thuê đôi khi cũng vẽ sai quy định. Hệ quả là cán bộ chuyên môn liên tục phải hướng dẫn, chỉnh sửa hộ cho người dân trên bản vẽ, điều rất khó tương tác nếu làm việc qua môi trường số.
Theo bà Đỗ Thị Trang, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Nguyệt Viên (tỉnh Thanh Hóa), gần 1 năm qua, phường Nguyệt Viên đã cấp gần 150 GPXD cho người dân trước và đúng hạn.
"Khi người dân đến làm thủ tục đề nghị cấp giấy phép xây dựng tại phường, đa số đều được cán bộ trung tâm hướng dẫn các bước theo quy định. Hồ sơ đề nghị cấp phép xây dựng ngoài việc người dân phải điền thông tin và Scan hồ sơ lên Cổng Dịch vụ công quốc gia, còn phải nộp hồ sơ bản cứng cho trung tâm thì mới đủ điều kiện", bà Trang thông tin thêm.
Anh Nguyễn Khắc Yên, trú phường Hạc Thành (tỉnh Thanh Hóa) chia sẻ, mặc dù thủ tục được tiếp nhận qua dịch vụ công nhưng vẫn còn nhiều bất cập. "Mặc dù người dân đã điền thông tin và tải các bản vẽ lên Cổng Dịch vụ công quốc gia rồi, nhưng trong vòng 8 tiếng sau khi hồ sơ được tiếp nhận người dân vẫn phải đến Trung tâm nộp bản cứng để lưu trữ, tôi mong các cơ quan chức năng cần nghiên cứu cắt bỏ phần nộp hồ sơ bản cứng để thuận lợi hơn", anh Yên nói.
Ông Trần Văn Hạnh, trú tại TDP4, phường Thành Sen (tỉnh Hà Tĩnh) cho rằng, quy định về hồ sơ yêu cầu vẫn còn khá phức tạp, khiến người dân chúng tôi ít nhiều bối rối trong việc hoàn thiện".
Hiện nay, Bộ Xây dựng đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Về thời gian cấp GPXD, dự thảo Nghị định dự kiến sẽ cắt giảm 50% thời gian cấp phép. Cụ thể, đề xuất giảm số lượng còn 10 ngày làm việc đối với trường hợp cấp GPXD công trình và 7 ngày làm việc đối với nhà ở riêng lẻ. Theo quy định cũ tại Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 lần lượt là 20 và 15 ngày. Theo ông Bùi Văn Dưỡng, Phó cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), việc chuyển đổi quy trình sang online trong cấp GPXD không chỉ rút ngắn thời gian, mà còn giúp người dân, chính quyền, doanh nghiệp tiết kiệm rất nhiều chi phí thực hiện.
Kế Toại
Văn Thanh