Từ ngày 1/1/2026, Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội sẽ chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng trong công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). Điểm đáng chú ý nhất là việc mở rộng thêm 2 nhóm đối tượng được xem xét cấp sổ đỏ lần đầu, nhằm tháo gỡ những tồn đọng kéo dài về nguồn gốc đất đai trong bối cảnh thực thi Luật Đất đai 2024.
Bổ sung hai nhóm đối tượng được cấp sổ đỏ lần đầu
Theo khoản 2 Điều 11 của Nghị quyết 254/2025/QH15, cơ chế mới cho phép hai nhóm đối tượng sau đây được đưa vào diện xem xét cấp sổ đỏ chính thức:
Nhóm 1: Hộ gia đình và cá nhân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời trong giai đoạn từ sau ngày 15/10/1993. Nếu người dân đang sử dụng đất ổn định và đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Luật Đất đai 2024, các thửa đất này sẽ được hợp thức hóa pháp lý bằng sổ đỏ chính thức.
Theo quy định sẽ có thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu. Ảnh minh họa
Nhóm 2: Các trường hợp đất được Nhà nước giao để quản lý nhưng thực tế đang được cá nhân, hộ gia đình sử dụng ổn định, đúng mục đích và phù hợp với quy định pháp luật. Đây là bước đi quan trọng giúp chuẩn hóa các khu đất có nguồn gốc lịch sử phức tạp mà trước đây chưa đủ cơ sở để cấp giấy chứng nhận.
Đơn giản hóa quy trình đăng ký biến động đất đai
Bên cạnh việc mở rộng đối tượng cấp mới, Nghị quyết 254 cũng chú trọng vào việc tinh gọn thủ tục hành chính. Cụ thể, các trường hợp đã có giấy chứng nhận nhưng có thay đổi về tư cách pháp nhân (chuyển đổi loại hình doanh nghiệp) hoặc chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản sẽ chỉ cần thực hiện đăng ký biến động. Quy định này giúp loại bỏ bước cấp lại sổ đỏ không cần thiết, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người sử dụng đất.
Đáng chú ý, thông tin về đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất sẽ được cập nhật trực tiếp vào hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia. Thay vì phải xác nhận thủ công trên giấy chứng nhận như trước, quy trình này sẽ đảm bảo tính đồng bộ và minh bạch cao hơn trong quản lý tài chính liên quan đến bất động sản.
Thống nhất áp dụng luật và quyền lợi người dân
Để tránh sự chồng chéo giữa các văn bản quy phạm pháp luật, Nghị quyết 254 quy định rõ: Trong trường hợp có sự khác biệt về thời hạn nộp hồ sơ cấp sổ đỏ giữa Luật Đất đai và các luật chuyên ngành (như Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản), các cơ quan chức năng sẽ ưu tiên áp dụng theo quy định của luật chuyên ngành.
Ngoài ra, cơ quan quản lý sẽ tiến hành cấp chung một giấy chứng nhận cho cả quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất trong một số trường hợp cụ thể, thay vì tách rời hai loại văn bản này. Điều này không chỉ giúp người dân dễ dàng quản lý tài sản mà còn tạo thuận lợi cho các giao dịch chuyển nhượng, thế chấp sau này.
Cảnh báo về điều kiện thực hiện
Dù đối tượng được mở rộng, người dân cần lưu ý rằng việc cấp sổ đỏ vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện cốt lõi của Luật Đất đai 2024. Cụ thể, đất phải được sử dụng ổn định, đúng mục đích quy hoạch và tuyệt đối không có tranh chấp tại thời điểm nộp hồ sơ. Người dân nên chủ động rà soát giấy tờ và theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành tại địa phương để đảm bảo quyền lợi hợp pháp khi Nghị quyết chính thức có hiệu lực vào đầu năm 2026.
Thông tin quy định có thể thay đổi theo các nghị định hướng dẫn chi tiết của Chính phủ. Người sử dụng đất cần xác minh thông tin tại cơ quan chức năng địa phương trước khi thực hiện thủ tục.
Tuệ Nhân