Cắt giảm thủ tục hành chính, 'giấy phép con': Loạt pháo đầu tiên của Chính phủ mới

4 giờ trướcBài gốc

Cải cách thủ tục hành chính (TTHC) lần này không bắt đầu từ việc cắt giảm bao nhiêu thủ tục, mà xuất phát từ áp lực lớn hơn: mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Kết luận số 18-KL/TW đã đề cập rất rõ các nhóm nhiệm vụ góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, trong đó có những nhiệm vụ, giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ, các bộ ngành và có thể làm ngay.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tại cuộc họp thường trực Chính phủ ngày 13/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu các bộ “bắt tay ngay vào việc”, không chờ hết quý II mà phải hoàn thiện phương án cắt giảm, cải cách TTHC, điều kiện kinh doanh trước ngày 20/4; đồng thời nhấn mạnh các bộ trưởng “phải trực tiếp vào cuộc”, chịu trách nhiệm nếu để lọt các thủ tục, điều kiện kinh doanh không đáp ứng yêu cầu.

Cùng với đó là yêu cầu về chất lượng: việc cắt giảm phải thực chất, “có thể số lượng cắt giảm không nhiều nhưng lại mang lại hiệu quả lớn”, với mục tiêu cuối cùng là giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, người dân.

Các phó thủ tướng trực tiếp rà soát từng lĩnh vực

Ngay sau chỉ đạo của Thủ tướng, các phó thủ tướng được phân công theo lĩnh vực đã đồng loạt làm việc với từng bộ, ngành để rà soát phương án cải cách.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng. Ảnh: VGP/Đức Tuân

Tại cuộc làm việc với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước ngày 20/4, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ghi nhận nỗ lực cắt giảm thủ tục của các bộ, ngành, nhưng đồng thời chỉ ra tồn tại lớn là “tỉ lệ phân cấp, phân quyền giải quyết TTHC còn thấp, việc cắt giảm một số thủ tục chưa mang tính chất thực chất”.

Ông Thắng yêu cầu hai cơ quan này phải rà soát lại toàn bộ phương án, quán triệt tinh thần “không viện cớ đặc thù ngành để né tránh cải cách”, đồng thời hoàn thiện phương án theo hướng cắt giảm 50% chi phí tuân thủ, 50% thời gian giải quyết và loại bỏ hoàn toàn các điều kiện kinh doanh không cần thiết, gửi Bộ Tư pháp ngay sau cuộc họp.

Bên cạnh đó, đến hết năm 2026, tỉ lệ số hóa hồ sơ kết quả giải quyết TTHC là đạt tối thiểu 90%; tỉ lệ cấp kết quả bản điện tử trong giải quyết TTHC là 100% và tỉ lệ khai thác sử dụng lại thông tin dữ liệu số hóa là 80%.

Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Trong khi đó, tại cuộc làm việc với các bộ công thương, xây dựng, Văn phòng Chính phủ, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh việc cắt giảm TTHC “không phải là buông lỏng quản lý nhà nước”, nhưng “những gì không cần thiết thì phải cắt giảm”, đồng thời yêu cầu chuyển mạnh sang hậu kiểm, tăng cường kiểm tra, giám sát sau cấp phép.

Ông cũng lưu ý tập trung cắt giảm thực chất, ưu tiên các thủ tục liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, có chi phí tuân thủ cao; tránh hình thức, không chạy theo số lượng.

Với Bộ Xây dựng, yêu cầu đặt ra không chỉ là cắt giảm mà còn phải tái cấu trúc quy trình giải quyết 58 thủ tục hành chính, có thể thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu. Các ý kiến tại cuộc họp cho thấy hàng chục thủ tục có thể cắt giảm thông qua việc sử dụng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, thay vì yêu cầu người dân nộp lại hồ sơ đã có.

Đồng thời, việc phân cấp giải quyết TTHC cho địa phương phải gắn với điều kiện bảo đảm thực thi. Trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, không ban hành thêm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh mới; tăng cường kiểm soát chặt chẽ khâu thẩm định.

Ở nhóm các bộ khoa học và công nghệ, nông nghiệp và môi trường, dân tộc và tôn giáo, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá có những đơn vị đã cơ bản đáp ứng yêu cầu, trong đó Bộ Nông nghiệp và môi trường được xem là điển hình khi hoàn thành đầy đủ các nội dung về phân cấp và cắt giảm.

Tuy nhiên, yêu cầu chung vẫn là phải tiếp tục rà soát, bảo đảm công khai, minh bạch và "dứt khoát không được cắt chỗ này mà ghép vào chỗ khác". Đồng thời, việc phân cấp phải lấy ý kiến địa phương, tránh tình trạng áp đặt dẫn đến không khả thi khi thực hiện.

Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc làm việc với các bộ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Ảnh: VGP/Gia Huy

Riêng Bộ Khoa học và công nghệ, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu khẩn trương rà soát toàn bộ các tiêu chí, đặc biệt là phân cấp thủ tục hành chính phải đạt tối thiểu 30%; tiếp tục nghiên cứu cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Đồng thời, cần xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn để tăng cường hậu kiểm, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vừa bảo đảm quản lý nhà nước.

Trên cơ sở đó, theo Công văn số 423/TTg-CĐS ngày 19/4/2026, Thường trực Chính phủ giao chỉ tiêu: cấp bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số TTHC thuộc lĩnh vực quản lý, cắt giảm 50% thời gian giải quyết, 50% chi phí tuân thủ của năm 2026 so với năm 2024 và cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết; hoàn thiện phương án theo chỉ đạo của các phó thủ tướng phụ trách, gửi Bộ Tư pháp trong ngày 20/4/2026.

Các bộ, ngành vào cuộc

Theo đó, các bộ đã đưa ra nhiều phương án cắt giảm với quy mô lớn. Bộ Tài chính, một trong những cơ quan có khối lượng thủ tục lớn nhất, cho biết hiện còn 738 thủ tục hành chính thuộc 25 lĩnh vực.

Theo phương án đề xuất, bộ dự kiến cắt giảm, đơn giản hóa 821 thủ tục, qua đó giảm khoảng 54 – 55% cả chi phí tuân thủ và thời gian xử lý. Đồng thời, 123/363 điều kiện kinh doanh sẽ được cắt giảm hoặc đơn giản hóa, cùng với việc giảm 7 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, trong đó một số lĩnh vực được chuyển sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn.

Ngân hàng Nhà nước dự kiến cắt giảm, đơn giản hóa 93 thủ tục hành chính trong năm 2026, tương ứng giảm 734 ngày xử lý và hơn 52% chi phí tuân thủ so với năm 2024. Trước đó, trong năm 2025, cơ quan này đã rà soát và loại bỏ toàn bộ các điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết.

Tại Bộ Công thương, phương án cải cách tập trung đồng thời vào cắt giảm và phân cấp. Bộ dự kiến phân cấp 70 thủ tục cho địa phương, đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa 317 thủ tục, qua đó giảm gần 20% chi phí tuân thủ và khoảng 72% thời gian giải quyết. Về điều kiện kinh doanh, số lượng dự kiến giảm từ 565 xuống còn 363, tương ứng cắt 6/19 ngành nghề có điều kiện.

Bộ Xây dựng hiện có 454 thủ tục hành chính và dự kiến cắt giảm, đơn giản hóa 157 thủ tục, đồng thời sẽ bãi bỏ, phân cấp xuống địa phương 70 thủ tục. Phương án này hướng tới giảm khoảng 18% chi phí và 20% thời gian xử lý. Đáng chú ý, bộ đang đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình theo hướng sử dụng dữ liệu, với hàng chục thủ tục có thể thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu số từ các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Bộ Nông nghiệp và môi trường, với tổng số 638 thủ tục hành chính, dự kiến sau rà soát sẽ còn 555 thủ tục, trong đó tỷ lệ thủ tục do cấp bộ trực tiếp giải quyết giảm xuống còn 25,36%, đạt yêu cầu dưới 30%. Tổng thể, bộ này đã cắt giảm hơn 51% thời gian và hơn 53% chi phí tuân thủ, trở thành một trong những đơn vị đạt đầy đủ các chỉ tiêu cải cách.

Đối với Bộ Khoa học và công nghệ, sau rà soát, số lượng thủ tục còn lại là 423, trong đó 157 thủ tục thuộc thẩm quyền cấp bộ. Bộ dự kiến cắt giảm trên 52% thời gian giải quyết thủ tục, song vẫn tiếp tục rà soát để mở rộng phân cấp trong thời gian tới.

Trong khi đó, Bộ Dân tộc và tôn giáo có quy mô nhỏ hơn với 58 thủ tục hành chính và dự kiến cắt giảm còn 55 thủ tục. Bộ đặt mục tiêu tiếp tục đơn giản hóa quy trình, bảo đảm giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ theo yêu cầu chung của Chính phủ.

Nhật Hạ

Nguồn Nhà Quản Trị : https://theleader.vn/cat-giam-thu-tuc-hanh-chinh-giay-phep-con-loat-phao-dau-tien-cua-chinh-phu-moi-d45551.html