Câu chuyện mở đường của một doanh nghiệp toàn cầu ở thị trường Việt Nam

6 giờ trướcBài gốc

Chất xúc tác để Việt Nam từng bước hội nhập vào sân chơi toàn cầu

Ông Jacques Ferrìere - Chủ tịch đầu tiên của Unilever Việt Nam - từng gọi đây là “vùng đất hứa”: một quốc gia năng động, có dư địa tăng trưởng lớn. Quyết định ấy không dễ dàng, bởi môi trường kinh doanh Việt Nam lúc bấy giờ còn chưa hoàn chỉnh so với khu vực.

Những sản phẩm đầu tiên của Unilever được bán tại thị trường Việt Nam

Theo bà Đào Tuyết Mai, nguyên Phó Chủ tịch Unilever Việt Nam, từ cuối thập niên 1980, các đoàn chuyên gia quốc tế đã vào Việt Nam khảo sát. Năm 1991, dự án đầu tư chính thức được triển khai, nhưng phải mất bốn năm đối thoại và thuyết phục, Unilever mới được cấp phép thành lập liên doanh đầu tiên.

Ở giai đoạn đó, quy định bắt buộc nhà đầu tư nước ngoài liên doanh với đối tác trong nước và những lo ngại từ doanh nghiệp nội địa tạo nên không ít rào cản. Unilever lựa chọn hợp tác với Tổng Công ty Hóa chất Công nghiệp và Tiêu dùng (Chemco), tạo nền tảng cho việc phát triển sản xuất, nguyên liệu nội địa và chuỗi cung ứng.

Dù tồn tại khác biệt trong điều hành, hai bên đã tìm được tiếng nói chung nhờ mục tiêu dài hạn. Năm 1995, giấy phép được cấp, nhà máy đầu tiên tại Thủ Đức trở thành “Ngày 1” - điểm khởi đầu cho hành trình gần ba thập kỷ của Unilever tại Việt Nam.

Liên doanh đã trở thành hướng đi chiến lược của Unilever trong những ngày đầu tại Việt Nam

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, đồng thời là thành viên Ban Cố vấn Quỹ Unilever Việt Nam, lựa chọn của Unilever khi ấy mang ý nghĩa mở đường. Trong bối cảnh chưa ai dám chắc về hiệu quả đầu tư, sự kiên trì của những nhà đầu tư tiên phong đã tạo niềm tin, khích lệ làn sóng doanh nghiệp quốc tế tiếp theo vào Việt Nam.

Nhà máy đầu tiên đặt tạiThủ Đức trở thành điểm khởi đầu cho hành trình của Unilever tại Việt Nam

Sống như người tiêu dùng mình phục vụ

Nếu chiến lược thể hiện ở tầm nhìn dài hạn, thì thị trường chính là nơi mọi cam kết được kiểm chứng. Bà Nguyễn Thị Bích Vân - Tổng Giám đốc Quốc gia Unilever Việt Nam - cho biết, năm 1995 thị trường hàng tiêu dùng còn sơ khai: xà phòng bán theo thanh cắt lát, dầu gội chủ yếu nhập khẩu, bột giặt ở dạng kem. Trong bối cảnh đó, những nhu cầu vệ sinh cơ bản trở thành dư địa lớn cho đổi mới.

Unilever mang vào Việt Nam phương pháp nghiên cứu hiện đại, nhưng yếu tố quyết định lại nằm ở thực địa. Các chuyến “rural safari” đưa đội ngũ tiếp thị sống cùng người tiêu dùng nông thôn, thậm chí yêu cầu nhân sự mới ở cùng gia đình địa phương trong thời gian dài để thấu hiểu đời sống, thu nhập và thói quen sinh hoạt. Chính trải nghiệm trực tiếp ấy giúp công ty xác định mức giá phù hợp và giải quyết đúng nhu cầu của người tiêu dùng Việt.

Các chuyến “đi thị trường” (rural safari) đưa cả đội tiếp thị xuống sống cùng người tiêu dùng khu vực nông thôn

Từ đó, nhiều sản phẩm mang dấu ấn bản địa ra đời như Sunsilk bồ kết, Clear bạc hà. Song song, Unilever gắn thương hiệu với các chương trình cộng đồng dài hạn: Nha học đường (P/S), Rửa tay với xà phòng (Lifebuoy), Trường học xanh sạch khỏe (OMO)… Những chiến dịch này góp phần thay đổi thói quen vệ sinh, trở thành ký ức chung của nhiều thế hệ.

Giai đoạn 1999 - 2005, dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Michel Dallemagne, Unilever Việt Nam định hình ba nguyên tắc quản trị cốt lõi: kỷ luật dữ kiện, trực giác nghề và tình yêu người tiêu dùng. Ông nhấn mạnh đổi mới không thể chỉ diễn ra trong văn phòng, mà phải bắt đầu từ thị trường.

Cách tiếp cận này mở đường cho chiến lược phát triển nhân sự kết hợp giữa quốc tế và Việt Nam. Ngay từ đầu, Unilever đã hướng đến mô hình “do người Việt vận hành”, đưa nhiều nhân sự ra nước ngoài học hỏi rồi trở về. Đến nay, hơn 90% đội ngũ Unilever Việt Nam là người Việt.

Đội ngũ nhân sự đầu tiên của Unilever Việt Nam

Cùng lúc, công ty kiến tạo chuỗi giá trị trải dài từ nguyên liệu, logistics, phân phối, tới truyền thông, quảng cáo, tạo sinh kế cho hàng chục nghìn hộ gia đình, bổ khuyết cho những thiếu hụt của một thị trường non trẻ.

Nhìn lại gần 30 năm, hành trình của Unilever tại Việt Nam cho thấy sức mạnh của việc kết hợp tầm nhìn quốc tế với sự thấu hiểu thực tiễn địa phương. Khi dám đi trước, kiên trì gắn bó và sống cùng người tiêu dùng, doanh nghiệp không chỉ đạt tăng trưởng cho riêng mình, mà còn góp phần nâng chuẩn mực ngành, phát triển nguồn nhân lực và đồng hành cùng Việt Nam trên con đường hội nhập.

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/cau-chuyen-mo-duong-cua-mot-doanh-nghiep-toan-cau-o-thi-truong-viet-nam-2483746.html