Những năm gần đây, xu hướng đưa cây xanh vào không gian sống ngày càng được ưa chuộng. Trong số các cây thân gỗ nhỏ dùng làm cảnh, đinh lăng là một sự lựa chọn không tồi.
Đinh lăng là cây thân gỗ lâu năm thuộc họ Ngũ Gia Bì. Cây mọc thẳng, phân cành khỏe, tán tròn gọn gàng và cân đối. Trồng trong chậu, cây vẫn có thể cao từ 1–2 mét. Nhờ sức sống bền bỉ, thích nghi tốt với môi trường trong nhà, ít sâu bệnh và không đòi hỏi chăm sóc cầu kỳ, đinh lăng rất phù hợp làm cây xanh nội thất, kể cả với người mới bắt đầu.
Về thẩm mỹ, đinh lăng mang vẻ đẹp mềm mại nhưng sang trọng. Lá kép xẻ lông chim 2–3 lần, các lá chét thon dài hình mũi mác, tạo tổng thể nhẹ nhàng như lông vũ hay dương xỉ. Tán lá xanh đậm, bóng mượt, rậm rạp mà không rối, phát triển cân xứng tự nhiên, hầu như không cần cắt tỉa nhiều. Chỉ cần đặt một chậu trong phòng khách, phòng làm việc, phòng trà, gần cửa ra vào hay ban công, không gian lập tức trở nên tươi mát và đầy sức sống như mang cả thiên nhiên vào nhà.
Không chỉ đẹp, đinh lăng còn mang ý nghĩa phong thủy tốt lành. Cây được xem là biểu tượng của phúc – lộc – thọ. Tán lá xanh tốt tượng trưng cho tài lộc sinh sôi, gia đạo yên ấm, hạnh phúc bền lâu. Cây có sức sống mạnh mẽ, dẻo dai nên còn mang ý nghĩa bảo hộ, xua đuổi tà khí, thu hút nguồn năng lượng tích cực.
Vào dịp đầu năm, nhiều gia đình chọn trưng đinh lăng trong nhà với mong muốn một năm mới bình an, hanh thông và sung túc. Chính vì vậy, đây là loại cây rất được ưa chuộng mỗi dịp Tết đến xuân về.
Cây tượng trưng cho phúc – lộc – thọ, cho sự sinh sôi, tài lộc dồi dào và gia đạo hòa thuận. Sức sống mạnh mẽ của cây còn được xem là biểu tượng của sự bền bỉ, che chở và bảo hộ cho gia chủ. Vì vậy, nhiều gia đình ưa chuộng trồng đinh lăng trong nhà, đặc biệt vào dịp đầu năm mới.
Không chỉ đẹp, đinh lăng còn nổi tiếng trong y học cổ truyền. Rễ, thân và lá đều có thể sử dụng làm dược liệu. Rễ đinh lăng thường được ngâm rượu hoặc sắc nước uống để bồi bổ cơ thể, tăng sức đề kháng, giảm mệt mỏi. Lá có thể phơi khô làm trà, nấu nước tắm cho trẻ nhỏ giúp thư giãn, hoặc hỗ trợ cải thiện giấc ngủ.
Lá đinh lăng còn là một loại rau sống có mùi thơm nhẹ, vị bùi đặc trưng. Đặc biệt trong mâm cỗ Tết, lá đinh lăng thường ăn kèm với các món như nem thính, nem tai, thịt chua, thịt luộc, các món cuốn… Vị thanh mát của lá giúp cân bằng độ béo của thịt, làm món ăn hài hòa và đỡ ngấy hơn.
Chính vì vậy, nhiều gia đình thường trồng sẵn một chậu đinh lăng ở vườn nhà hoặc ban công để tiện hái lá dùng trong những ngày sum họp đầu xuân.
Vừa là cây cảnh trang trí đẹp mắt, vừa mang ý nghĩa phong thủy tốt lành, lại có giá trị dược liệu và ẩm thực cao, đinh lăng thực sự là một “cây đa năng”, giản dị nhưng đầy giá trị trong đời sống của người Việt, đặc biệt mỗi khi Tết đến, xuân về.
Cách trồng và chăm sóc cây đinh lăng trong chậu
- Đất trồng
Để trồng đinh lăng khỏe mạnh, khâu chọn đất là yếu tố nền tảng. Cây rất sợ tình trạng đất chậu bị nén chặt, bí nước vì dễ gây úng và thối rễ.
Nên chọn loại đất tơi xốp, thoát nước tốt, giàu dinh dưỡng, lý tưởng nhất là đất thịt pha cát. Có thể trộn thêm các vật liệu tạo độ thoáng như vỏ đậu phộng, trấu hun, cát sông hạt to hoặc perlite để tăng khả năng thoát nước và giúp rễ hô hấp tốt hơn.
Nguyên tắc quan trọng là đất phải đủ ẩm nhưng không được đọng nước.
- Ánh sáng
Đinh lăng ưa môi trường sáng, có ánh sáng tự nhiên dồi dào nhưng không chịu được nắng gắt kéo dài. Cây khá chịu bóng, vì vậy có thể đặt gần ban công, cửa sổ hoặc cách ban công khoảng 1 mét, nơi có ánh sáng tán xạ nhẹ.
Tránh đặt cây dưới ánh nắng trực tiếp vào buổi trưa vì dễ làm cháy lá. Ngược lại, cũng không nên để cây ở nơi quá tối và thiếu sáng lâu ngày, vì có thể khiến lá vàng, rụng lá và cây sinh trưởng kém.
Tóm lại, vị trí lý tưởng là nơi sáng thoáng, có ánh sáng dịu nhẹ, đủ để cây quang hợp nhưng không bị “sốc nhiệt”.
- Tưới nước
Đinh lăng ưa môi trường ẩm vừa phải, khả năng chịu hạn ở mức trung bình. Vào mùa xuân và hè là giai đoạn cây sinh trưởng mạnh, nên tưới nước thường xuyên hơn so với nhiều loại cây xanh khác. Khi thấy bề mặt đất bắt đầu se khô là có thể tưới, tránh để đất khô hạn quá lâu.
Tuy nhiên, vẫn cần đảm bảo chậu thoát nước tốt, không để úng. Sang thu và đông, tốc độ sinh trưởng chậm lại, nên giảm tần suất tưới. Áp dụng nguyên tắc khô hẳn rồi tưới đẫm để tránh thối rễ.
- Bón phân
Vì là cây trồng chủ yếu để ngắm lá, lấy lá chứ không phải cây lấy hoa, đinh lăng không cần bón phân quá nhiều. Mỗi năm chỉ cần bón 2–3 lần phân hữu cơ hoặc phân NPK loãng để kích thích sinh trưởng là đủ.
Ngoài ra, có thể rải phân tan chậm định kỳ 6 tháng/lần để bổ sung dinh dưỡng ổn định cho cây.
- Cắt tỉa
Đinh lăng phân nhánh mạnh, thường xuyên mọc chồi mới và rất chịu cắt tỉa. Vì vậy, có thể tạo dáng theo ý thích: dáng tròn tự nhiên, dáng tán cao hay bonsai mini đều phù hợp. Việc cắt tỉa định kỳ còn giúp cây giữ được dáng đẹp và kích thích ra nhánh mới.
- Thay chậu
Khoảng 1–2 năm nên thay chậu một lần, tốt nhất thực hiện vào mùa xuân. Khi thay, có thể giữ nguyên bầu đất cũ và chuyển sang chậu lớn hơn một cỡ, đồng thời tỉa bớt rễ già, rễ hư để kích thích rễ mới phát triển.
LYLY/PNPL