Cây đào trước thềm Xuân mới: Khoa học, sáng tạo và sinh kế bền vững

2 giờ trướcBài gốc

Áp dụng khoa học trong từng nụ đào nở đúng độ

Ghé thăm vườn đào của ông Hoàng Trọng Thập tại tổ dân phố 29, phường Nùng Trí Cao, chúng tôi bị choáng ngợp bởi quy mô vườn đào được ông duy trì, phát triển hơn 20 năm. Ông Thập quê gốc Bắc Ninh, lên Cao Bằng lập nghiệp từ năm 2005. Với diện tích thuê hơn 1ha tại hai điểm vườn, năm nay ông tung ra thị trường khoảng 900 cây đào với đủ các chủng loại: từ đào bích, đào bạch, đào phai cho đến vẻ đẹp hoang sơ của đào rừng. Ông Thập vừa nhanh tay tỉa những chiếc lá cuối cùng, vừa chia sẻ cây mới “nghe lời”. Theo ông Thập, công đoạn quan trọng nhất chính là tuốt lá. Việc này thường được thực hiện trước Tết khoảng 45 - 50 ngày. Khi lá được tuốt đi, toàn bộ dinh dưỡng của cây sẽ không dùng để nuôi lá nữa mà dồn hết để nuôi búp, nuôi nụ. Nhờ thế mà nụ hoa mới ra nhiều, đều, mập mạp, cánh hoa mới dày và thắm màu.

Ông Hoàng Trọng Thập, tổ dân phố 29, phường Nùng Trí Cao thuê đất trồng 900 cây đào các loại, mỗi năm đều có thu nhập ổn định

Tuy nhiên, người trồng phải “nhìn trời, nhìn đất, nhìn cây”. Ông Thập bảo: Năm nào rét nhiều thì phải tuốt lá sớm hơn vài ngày. Như năm nay thời tiết nóng ấm hơn, tuốt lá trước 1 tháng là hợp lý . Bên cạnh đó, các kỹ thuật như khoanh vỏ (rạch vài vòng quanh thân) để kích thích mầm hoa, hay đắp vôi quanh gốc, dùng nước ấm tưới tắm cho cây cũng được ông áp dụng triệt để nhằm “thúc” cho đào nở đúng vào dịp Tết.

Cũng tại phường Nùng Trí Cao, anh Trần Ngọc Thắng - một hộ chuyên trồng hoa cây cảnh - cũng đang tất bật chăm sóc cho 500 gốc đào bích, đào phai và bạch đào. Anh Thắng cho biết: để có được cây đào đẹp, quy trình chăm sóc phải nghiêm ngặt ngay từ đầu năm. Đất trồng phải được lên luống cao để thoát nước, tránh ngập úng. Để đến giai đoạn nước rút này, trước đó phải dừng bón phân, hạn chế tưới nước để “hãm” cây, giúp nụ hoa phát triển ổn định. Không chỉ lo cho hoa nở, người làm vườn còn phải canh cánh nỗi lo sâu bệnh. Những kẻ thù giấu mặt như nhện đỏ, rệp, sâu đục thân hay bệnh nứt thân luôn rình rập phá hoại công sức cả năm trời. Vì thế, việc thăm vườn, soi từng kẽ lá, gốc cây để xử lý kịp thời là việc làm không thể lơ là.

Từ cành đào truyền thống đến tác phẩm nghệ thuật

Người chơi đào ngày nay không chỉ cần hoa đẹp, mà còn cần dáng thế “độc, lạ”. Nắm bắt được thị hiếu này, các nhà vườn Cao Bằng đã không ngừng sáng tạo, biến những gốc đào vô tri thành những tác phẩm nghệ thuật thực thụ.

Ông Thập tự hào chỉ tay về phía những gốc đào có hình dáng kỳ lạ, thân cây uốn lượn đan cài vào nhau tạo thành hình chiếc lục bình khổng lồ. Ông bảo: Cả Cao Bằng chắc chỉ mỗi tôi làm được đào lộc bình thôi. Năm nay tôi có 18 cây, là người đầu tiên trồng thử nghiệm.

Anh Trần Ngọc Thắng, tổ dân phố 29, phường Nùng Trí Cao tư vấn cho khách hàng về các kiểu dáng đào Tết

Để tạo ra được một cây đào dáng lục bình, ông Thập phải bỏ ra bao nhiêu mồ hôi, công sức. Phải làm từ lúc cây còn bé, uốn nắn, đan cài, chăm bẵm suốt một năm trời mới thành hình. Ông Thập tâm sự: Mình phải để ý từng chút một, đan tết các kiểu thì nó mới ra được cái dáng như ý muốn. Công phu lắm, nhưng mình thích cái độc lạ, muốn làm cho thị trường thêm sinh động thì mình làm thôi.

Ngoài đào lục bình, các loại đào thế, đào bonsai cũng được các nhà vườn chăm chút kỹ lưỡng. Những gốc đào cổ thụ sần sùi, rêu phong, mang vẻ đẹp của thời gian với thế “vạn liên hoa” hay thế “long, phụng” luôn được khách hàng săn đón. Anh Thắng cho biết, những cây đào được tạo dáng, thế đẹp trong vườn nhà anh có giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, nhưng vẫn “đắt như tôm tươi”.

Một xu hướng mới trong những năm gần đây là dịch vụ cho thuê đào. Anh Thắng chia sẻ, có 80% số cây trong vườn nhà anh được xuất bán theo hình thức cho thuê. Khách bỏ tiền ra thuê cây về chơi Tết, ra tháng Giêng nhà vườn lại đến thu hồi về để chăm sóc cho vụ sau. Cách làm này vừa giúp người chơi tiết kiệm chi phí, không lo cây bị chết sau Tết, vừa giúp nhà vườn giữ được những gốc đào quý, duy trì nguồn gen và dáng thế đã dày công tạo dựng.

Cây trồng đem mùa xuân ấm no cho nông dân

Câu chuyện về cây đào không chỉ là chuyện hoa, chuyện Tết mà còn là câu chuyện về sự chuyển mình của những vùng đất thuần nông. Tiêu biểu như tại xóm Nam Phong 2, phường Thục Phán. Trước đây, bà con chỉ quen với cây lúa, cây ngô, quanh năm bán mặt cho đất bán lưng cho trời mà vẫn chẳng dư dả là bao. Nhưng gần 10 năm nay, nhờ mạnh dạn chuyển đổi sang trồng đào, cuộc sống của người dân nơi đây đã bước sang trang mới.

Ông Hoàng Văn Chính - một trong những người đầu tiên đưa cây đào về đất Nam Phong 2 - nhớ lại: Sau 30 năm gắn bó với cây đào, tôi thấy nhu cầu chơi hoa ngày càng cao, không chỉ người dân mà các cơ quan, công sở cũng rất chuộng. Thấy thế, tôi vận động bà con cùng làm. Đến nay, Nam Phong 2 đã trở thành vùng chuyên canh đào tập trung với 67/93 hộ tham gia, tổng diện tích trên 6,5ha. Thương hiệu “đào Nam Phong” đã vang xa khắp trong và ngoài tỉnh. Thu nhập từ cây đào đã giúp nhiều hộ gia đình xây được nhà tiền tỷ, mua sắm ô tô. Những hộ trồng nhiều, doanh thu mỗi vụ lên tới 200 - 250 triệu đồng, hộ ít cũng có trong tay 30 - 50 triệu đồng. Đặc biệt, việc thành lập Câu lạc bộ trồng đào với 12 hộ thành viên nòng cốt đã giúp bà con liên kết, hỗ trợ nhau về kỹ thuật. Từ chỗ chỉ biết trồng tự phát, nay người dân Nam Phong đã thành thạo kỹ thuật cắt tỉa, tạo dáng bonsai, nâng cao giá trị cây đào lên gấp nhiều lần.

Ông Trương Duy Thắp, Tổ dân phố 29, phường Nùng Trí Cao (người đội mũ) trồng hơn 300 cây chủ yếu là đào huyền, đào bonsai, đào thế cho thuê rất phù hợp với văn phòng cơ quan

Không chỉ ở Nam Phong, mà ngay tại vườn của ông Thập, anh Thắng ở Nùng Trí Cao, hiệu quả kinh tế từ cây đào cũng rất rõ rệt. Với 900 cây các loại, ông Thập dự kiến thu về khoảng 300 triệu đồng trong vụ Tết Bính Ngọ này. Còn anh Thắng, sau khi trừ chi phí, 500 gốc đào cũng mang lại cho gia đình anh khoản thu nhập trên 150 triệu đồng. Những con số biết nói ấy khẳng định cây đào thực sự là “cây làm giàu”, giúp người dân vững tin bám đất, bám nghề.

Rộn ràng phiên chợ sớm và niềm tin năm mới

Dù chưa đến ngày ông Công ông Táo nhưng không khí mua bán tại các nhà vườn đã tấp nập. Năm nay, khách hàng có xu hướng đi chọn đào sớm hơn mọi năm khoảng 10 ngày. Nhiều người cẩn thận đã đến đặt cọc, đánh dấu cây ưng ý từ tháng Chạp.

Chị Nông Thị Thanh Dung, Tổ dân phố 4, phường Thục Phán hào hứng chia sẻ kinh nghiệm: Năm nào tôi cũng đi chọn đào sớm. Đi tầm này mình mới chọn được những gốc đẹp nhất, ưng ý nhất cho gia đình và cơ quan. Tôi thường chọn những cây có nhiều nụ, hoa mới hé nở một chút thôi để khi mang về nhà, đúng dịp Tết nó bung nở là vừa đẹp.

Chúng tôi tình cờ gặp đại diện Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Thanh Kha đang lựa chọn và bày tỏ sự hài lòng khi đến thăm vườn đào của ông Trương Duy Thắp: Năm nào đơn vị tôi cũng thuê 2 cây đào cổ thụ to phải dùng cẩu mới chở về được. Ông Thắp chăm cây khéo lắm, cận Tết khoảng 1 tuần đến lấy là hoa vừa nở chúm chím, dày đặc, nhìn rất đẹp.

Do thời tiết rét đậm, rét hại kéo dài, lượng lớn đào nở muộn hơn dự kiến khiến nhiều chủ vườn phải thực hiện biện pháp "kích" đào nở đúng dịp Tết Bính Ngọ.

Theo ông Khúc Văn Đạm, tổ dân phố Sông Hiến 3, phường Thục Phán, việc chọn một cành đào đẹp không chỉ để trang trí mà còn gửi gắm bao ước vọng. Cây đào đẹp là phải có đủ bộ tứ quý: hoa, lộc, nụ và quả. Nó tượng trưng cho sự đề huề, đủ đầy. Gốc đào phải sần sùi thể hiện sức sống mạnh mẽ, nụ hoa phải tròn đầy tượng trưng cho sự sinh sôi. Ngày Tết có cành đào trong nhà, cảm thấy như mang cả tài lộc, thịnh vượng về cho gia đình vậy.

Bên cạnh những cây đào thế, đào bonsai tiền triệu, dòng đào truyền thống vẫn được nhiều người yêu giá trị xưa lựa chọn. Đặc biệt, người mua ngày càng thích đến tận vườn để được "mắt thấy tay sờ", được chủ vườn tư vấn cách chăm sóc. Ông Thắng tận tình hướng dẫn khách: Cây đào khi đánh lên chậu, nhà vườn đã bó bầu, tẩm bổ dinh dưỡng cho rễ rồi. Về nhà các bác chỉ cần tưới nước giữ ẩm thôi, không cần bón thêm phân gì nữa đâu. Năm nay, giá cây đào cũng rất đa dạng, phù hợp với túi tiền của mọi nhà. Có cây chỉ vài trăm nghìn, có cây vài triệu, tùy thuộc vào dáng thế và độ tuổi của cây.

Rời những vườn đào đang độ khoe sắc, những chiếc xe tải, xe máy rộn ràng chở những cành đào xuống phố mang theo cả tâm huyết, mồ hôi của những người nông dân một nắng hai sương. Sắc hồng thắm của đào bích, sắc phớt hồng dịu dàng của đào phai và vẻ đẹp hoang dại của đào rừng đang cùng nhau vẽ nên bức tranh mùa xuân Bính Ngọ tươi sáng, hứa hẹn một năm mới bình an và thịnh vượng.

Hoàng Ngơi

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/cay-dao-truoc-them-xuan-moi-khoa-hoc-sang-tao-va-sinh-ke-ben-vung-3185160.html