Cây xanh tạo bản sắc đô thị, nền tảng phát triển bền vững

7 giờ trướcBài gốc

Thưa ông, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, ông đánh giá như thế nào về vai trò của cây xanh trong quy hoạch và phát triển đô thị hiện nay?

Cây xanh giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quy hoạch và phát triển đô thị, không chỉ ở góc độ môi trường, mà còn góp phần tạo nên bản sắc riêng của mỗi địa phương. Việc Chính phủ chọn ngày 11/1, ngày Bác Hồ trồng cây đa tại Công viên Thống Nhất năm 1960 làm Ngày Cây xanh Việt Nam là quyết định rất ý nghĩa, có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống xã hội.

KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hiệp hội Công viên Cây xanh Việt Nam.

Trong không gian đô thị, cây xanh không chỉ góp phần làm đẹp cảnh quan, mà còn giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và cam kết Net Zero (phát thải ròng bằng 0), mà cả thế giới đang hướng tới. Thực tế cho thấy, cây xanh ở Việt Nam có khả năng phát triển nhanh và bền vững, song điều kiện tiên quyết là phải có quy hoạch và công tác quản lý khoa học.

Cây xanh không đơn thuần là yếu tố trang trí cảnh quan, mà là linh hồn của đô thị. Nhiều thành phố được nhận diện, ghi nhớ chính từ hình ảnh cây xanh đặc trưng. Nhiều thành phố trên thế giới được đánh giá cao về cảnh quan nhờ hệ thống cây xanh đa dạng, điển hình như thành phố Hàng Châu của Trung Quốc.

Việt Nam có Thủ đô Hà Nội để lại dấu ấn với hệ thống cây xanh, mặt nước và hương hoa sữa, Hải Phòng gắn với hoa phượng đỏ, Bến Tre được gọi là xứ dừa. Chính cây xanh tạo nên cá tính, ký ức và chiều sâu văn hóa của đô thị.

Tuy nhiên, để cây xanh phát triển bền vững và thực sự trở thành bản sắc, công tác quy hoạch và quản lý phải được nghiên cứu bài bản. Trồng cây gì, trồng ở đâu, quy mô ra sao, từ đường phố, công viên, vườn hoa đến dải phân cách hay không gian mặt nước, tất cả đều phải tính toán kỹ lưỡng để tạo nên những khoảng xanh vừa đẹp vừa bền vững, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Xin ông chia sẻ đôi chút về Ngày Cây xanh Việt Nam 11/1.Ngày này mang thông điệp gì đối với công tác quy hoạch không gian xanh và phát triển đô thị bền vững trong giai đoạn tới?

Ngày 11/1 không chỉ là mốc thời gian mang tính biểu trưng, mà đã trở thành một nét đẹp văn hóa, gắn với hình ảnh Bác Hồ và phong trào Tết trồng cây. Sự kiện Bác Hồ trồng cây đa tại Công viên Thống Nhất năm 1960 thể hiện tầm nhìn chiến lược rất sâu sắc, trồng cây không chỉ vì hiện tại mà vì lợi ích lâu dài của đất nước và các thế hệ mai sau.

Trồng và bảo vệ cây xanh là trách nhiệm của mỗi người.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, Ngày Cây xanh Việt Nam càng khẳng định ý nghĩa thực tiễn rõ nét. Cây xanh giúp bảo vệ hệ sinh thái, chống xói mòn, giữ nguồn nước, cải thiện chất lượng không khí và tạo không gian sống trong lành cho đô thị và nông thôn. Không chỉ vậy, trồng cây và gây rừng còn mang lại giá trị kinh tế bền vững, góp phần phát triển sinh kế cho người dân.

Quan trọng hơn, việc duy trì phong trào trồng cây mỗi dịp 11/1 cũng chính là cách thiết thực để học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, từ tinh thần trách nhiệm với cộng đồng đến phương châm nói đi đôi với làm.

Theo ông, đâu là hạn chế lớn nhất trong công tác quản lý cây xanh đô thị hiện nay và những giải pháp nào cần ưu tiên?

Tôi cho rằng, hạn chế lớn nhất hiện nay là quy hoạch và thực tiễn chưa đi đôi với nhau. Trong quy hoạch, nhiều đô thị đã xác định tỷ lệ đất cây xanh đạt 15 - 20% hoặc tương đương 15 - 20 m²/người. Tuy nhiên, quá trình quản lý và triển khai lại phát sinh tình trạng điều chỉnh quy hoạch, chuyển một phần đất cây xanh sang mục đích khác, đặc biệt là phát triển bất động sản. Thực tế này xảy ra ở không ít đô thị.

Khu đô thị Linh Đàm là ví dụ điển hình. Ban đầu, khu vực này được quy hoạch với tỷ lệ cây xanh, mặt nước khá tốt, tạo môi trường sống tương đối hài hòa. Tuy nhiên, qua nhiều lần điều chỉnh quy hoạch, việc bổ sung thêm các khối nhà cao tầng đã làm thu hẹp không gian xanh, gia tăng mật độ xây dựng, từ đó ảnh hưởng trực tiếp hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và chất lượng sống của cư dân. Đây là bài học rất rõ cho việc nếu không kiên định bảo vệ quy hoạch cây xanh, đô thị sẽ phải trả giá bằng sự quá tải và suy giảm môi trường sống.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải có quy hoạch đồng bộ, ổn định và kiên quyết bảo vệ quỹ đất cây xanh đã được xác định, hạn chế việc điều chỉnh tùy tiện làm phá vỡ cấu trúc không gian đô thị.

Theo ông, việc tích hợp công viên, cây xanh và mặt nước trong quy hoạch đô thị có ý nghĩa như thế nào?

Như tôi đã nói, quy hoạch phải đi trước một bước và cần tích hợp đầy đủ yếu tố cây xanh và mặt nước. Đô thị muốn đẹp, bền vững thì không thể tách rời hệ sinh thái tự nhiên. Các công trình kiến trúc phải gắn bó hài hòa với cây xanh và mặt nước để tạo nên môi trường sống chất lượng.

Trong quá trình quy hoạch, cần tính đến vòng đời của cây, từ khi trồng đến lúc trưởng thành, khả năng tạo cảnh quan và khả năng chống chịu với gió bão. Việc tích hợp đồng bộ giữa cây xanh, mặt nước, công trình kiến trúc và hạ tầng giao thông sẽ tạo nền tảng cho phát triển đô thị hiện đại, an toàn và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Cây xanh, công viên và mặt nước không chỉ là yếu tố cảnh quan, mà còn là bộ phận cấu thành quan trọng của hạ tầng đô thị.

Từ góc độ quy hoạch, ông kỳ vọng gì về chính quyền và doanh nghiệp trong bảo vệ, phát triển cây xanh bền vững?

Ngày Cây xanh Việt Nam là niềm tự hào của mỗi chúng ta, đồng thời cũng là dịp để lan tỏa trách nhiệm chung của toàn xã hội. Trước hết, cần đặc biệt quan tâm hoàn thiện hệ thống pháp lý liên quan bảo vệ và phát triển cây xanh, từ quy chuẩn, quy phạm đến cơ chế thực thi hiệu quả.

Bên cạnh đó, công tác quy hoạch phải được làm tốt, coi cây xanh là một loại hạ tầng thiết yếu của đô thị. Doanh nghiệp cũng cần đồng hành tích cực hơn.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp lớn đã tham gia phát triển hạ tầng xanh trong các dự án đô thị, nhưng tôi mong muốn sự tham gia này ngày càng sâu rộng hơn, không chỉ từ doanh nghiệp, mà cả người dân, cùng chung tay trồng cây, bảo vệ cây xanh, vì một Việt Nam xanh, sạch, đẹp, phát triển bền vững.

Cảm ơn ông!

Kim Thoa

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/cay-xanh-tao-ban-sac-do-thi-nen-tang-phat-trien-ben-vung-192260111155005087.htm