Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc kéo dài 2 ngày - Ảnh: Reuters
Vào rạng sáng thứ Năm (14/5) theo giờ Trung Quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc.
Phái đoàn tháp tùng ông có hơn chục lãnh đạo hàng đầu của các doanh nghiệp Mỹ, gồm CEO nhà sản xuất máy bay Boeing Kelly Ortberg, CEO tập đoàn công nghệ Apple Tim Cook, CEO hãng xe điện Tesla Elon Musk, CEO nhà phát triển con chip di động Qualcomm Cristiano Amon và CEO Coherent Jim Anderson… Coherent là một trong những nhà cung cấp laser quang học quan trọng cho các trung tâm dữ liệu.
CEO hãng chế tạo chip Nvidia Jensen Huang cũng có mặt trong phái đoàn, theo xác nhận của Nvidia vào thứ Tư (13/5).
“Ông Huang tham dự cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Trung theo lời mời của Tổng thống Trump, nhằm ủng hộ nước Mỹ và các mục tiêu của chính quyền”, người phát ngôn của Nvidia xác nhận với tờ báo Nikkei Asia.
Thông tin ông Huang tháp tùng Tổng thống Trump được xác nhận vào phút chót, sau khi CEO Nvidia được nhìn thấy lên chuyên cơ Không lực Một trước giờ khởi hành tới Trung Quốc. Trước đó, tên ông không có trong danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ dự kiến đi cùng ông Trump tới Bắc Kinh.
Sự có mặt của ông Huang trong chuyến đi diễn ra giữa lúc triển vọng Nvidia bán con chip AI H200 cho Trung Quốc vẫn còn bỏ ngỏ. Washington đã cho phép Nvidia xuất khẩu dòng con chip phục vụ huấn luyện mô hình AI này sang Trung Quốc từ vài tháng trước, nhưng Bắc Kinh đến nay vẫn chưa cấp phép cho các doanh nghiệp trong nước mua hàng.
Theo tờ báo Nikkei Asia, sự chậm trễ này được cho là nhằm bảo vệ nỗ lực phát triển con chip AI nội địa của các hãng công nghệ Trung Quốc như Huawei và Cambricon Technologies. Bắc Kinh cũng đang đẩy mạnh sản xuất con chip tiên tiến để phục vụ mục tiêu tự chủ trong lĩnh vực AI.
Hiện chưa rõ cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có đề cập tới việc Nvidia bán con chip cho thị trường Trung Quốc hay không. Trước đó, tờ báo Nikkei Asia đưa tin Bắc Kinh đang soạn thảo quy định đối với các tập đoàn công nghệ lớn trong nước như Alibaba, Tencent và ByteDance về việc mua con chip Nvidia. Theo dự thảo này, các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ phải giải trình lý do cần sử dụng con chip nước ngoài thay vì ưu tiên các giải pháp trong nước.
Đây là chuyến thăm đầu tiên của một Tổng thống Mỹ tới Trung Quốc sau chuyến thăm của chính ông Trump và năm 2017. Trong hai ngày làm việc tại Bắc Kinh, ông Trump dự kiến dự lễ đón chính thức tại Đại lễ đường Nhân dân, thăm Thiên Đàn - quần thể tôn giáo hoàng gia có lịch sử khoảng 600 năm - và dự quốc yến.
Theo các nhà phân tích, trong chuyến thăm này, ông Trump muốn đạt được những kết quả kinh tế cụ thể. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng tìm cách duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh với Bắc Kinh - trong đó hai bên tạm xuống thang một số biện pháp thuế quan và hạn chế xuất khẩu - giữa lúc tỷ lệ ủng hộ của ông trong nước chịu sức ép do chiến sự Iran.
Hai bên đang tìm cách duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được hồi tháng 10 năm ngoái, theo đó Washington tạm dừng áp các mức thuế quan ba chữ số đối với hàng hóa Trung Quốc, còn Bắc Kinh rút lại các biện pháp siết nguồn cung đất hiếm toàn cầu. Đất hiếm là nhóm vật liệu thiết yếu trong nhiều lĩnh vực, từ xe điện đến sản xuất vũ khí.
Hai bên cũng dự kiến thảo luận về các cơ chế thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương, cũng như đối thoại về AI. Theo các quan chức Mỹ, chính quyền ông Trump muốn Trung Quốc tăng mua máy bay Boeing, nông sản và năng lượng của Mỹ nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại - vấn đề lâu nay khiến ông Trump không hài lòng.
Ở chiều ngược lại, Bắc Kinh muốn Washington nới lỏng các hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất con chip và các dòng con chip tiên tiến.
Ngoài thương mại, chương trình nghị sự giữa hai bên còn bao gồm nhiều vấn đề nhạy cảm, từ chiến sự Iran đến việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan. Ông Trump được cho là sẽ đề nghị Trung Quốc vận động Tehran đạt thỏa thuận với Washington nhằm chấm dứt xung đột, dù trước đó ông từng nói Mỹ không nhất thiết cần sự hỗ trợ của Bắc Kinh.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng ông Trump bước vào cuộc gặp với vị thế không còn thuận lợi như trước. Các tòa án Mỹ đã hạn chế khả năng ông áp thuế quan đối với hàng hóa từ Trung Quốc và các nước khác. Chiến sự Iran cũng đẩy lạm phát trong nước tăng lên, đồng thời làm gia tăng nguy cơ Đảng Cộng hòa của ông mất quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện Quốc hội trong cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Trong khi kinh tế Trung Quốc cũng đang suy yếu, ông Tập Cận Bình không chịu sức ép kinh tế và chính trị tương tự.
“Chính quyền ông Trump cần cuộc gặp này hơn phía Trung Quốc, vì họ muốn chứng minh với cử tri Mỹ rằng chuyến đi có thể mang lại các thỏa thuận cụ thể và lợi ích kinh tế rõ ràng”, bà Liu Qian, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc điều hành công ty tư vấn địa chính trị Wusawa Advisory tại Bắc Kinh, nhận xét.
Hoài Thu