Chấm dứt lãng phí từ dự án chậm triển khai

2 giờ trướcBài gốc

Nguồn lực lớn đang bị “mắc kẹt”

Tại Kết luận số 24-KL/TW, ngày 13-4-2026, Bộ Chính trị đã giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương, gắn với trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu, khẩn trương rà soát kỹ các dự án, xác định vấn đề vướng mắc cụ thể và thẩm quyền xử lý để chủ động giải quyết hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền giải quyết theo Kết luận số 18-KL/TW, ngày 2-4-2026 về việc xem xét xử lý, tháo gỡ cho các dự án tồn đọng.

Tinh thần chung là không hợp thức hóa sai phạm, nhưng cũng không để nguồn lực bị lãng phí kéo dài vì tâm lý e ngại trách nhiệm hoặc cách hiểu pháp luật thiếu thống nhất. Trên cơ sở đó, ở nhiều địa phương công tác rà soát dự án chậm triển khai đã được đẩy mạnh. Cụ thể, tại Hà Nội, địa phương có số lượng lớn dự án đầu tư ngoài ngân sách có sử dụng đất, việc tăng cường kiểm tra, xử lý dự án chậm triển khai đang được thành phố thực hiện quyết liệt.

Các dự án chậm triển khai gây lãng phí nguồn lực. Ảnh: Doãn Thành

Tính đến hết năm 2025, thành phố đã chỉ đạo rà soát hơn 700 dự án; mới đây thành phố đã có Thông báo chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và các địa phương rà soát 341 dự án chậm triển khai, nhằm kiên quyết thu hồi những dự án không còn khả thi, tránh lãng phí nguồn lực đất đai. Trong đó, nhiều dự án tồn đọng tập trung ở các lĩnh vực bất động sản, hạ tầng đô thị, khu công nghiệp, thương mại - dịch vụ và các công trình xã hội.

Đáng chú ý, không ít dự án có quy mô lớn, tổng mức đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, song bị đình trệ nhiều năm do vướng mắc về thủ tục đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, nghĩa vụ tài chính hoặc chồng chéo pháp luật. Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp hoàn thành thủ tục theo quy định tại thời điểm phê duyệt dự án, nhưng sau đó chính sách thay đổi khiến hồ sơ phải rà soát lại, dẫn đến đình trệ.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương có nơi còn thiếu chặt chẽ. Một hồ sơ phải đi qua nhiều khâu, nhiều cơ quan, thời gian xử lý kéo dài, phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp. Không ít dự án còn gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng do giá bồi thường chưa phù hợp hoặc thiếu quỹ tái định cư.

Ngoài yếu tố khách quan, cũng phải nhìn nhận rằng có những dự án chậm tiến độ do năng lực chủ đầu tư yếu, cố tình giữ đất chờ tăng giá hoặc huy động vốn khi chưa đủ điều kiện pháp lý. Những trường hợp này cần được xử lý nghiêm để bảo đảm kỷ cương và tạo sự công bằng trên thị trường.

“Dự án tồn đọng không chỉ là câu chuyện riêng của doanh nghiệp mà còn là vấn đề của nền kinh tế. Khi một dự án bị ách tắc, vốn tín dụng không quay vòng, lao động mất cơ hội việc làm, ngân sách nhà nước thất thu từ tiền sử dụng đất, thuế và các khoản liên quan. Quan trọng hơn, quỹ đất đô thị không được khai thác hiệu quả sẽ làm giảm năng lực cạnh tranh của địa phương”, chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong nhận định.

Cần triển khai đồng bộ, minh bạch

Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Giảng viên cao cấp Học Viện Tài chính, khi một dự án tồn đọng được tháo gỡ, hiệu ứng lan tỏa rất lớn. Trước hết là nguồn vốn đầu tư được kích hoạt kéo theo nhu cầu vật liệu xây dựng, lao động, dịch vụ tư vấn, tài chính, logistics… qua đó tạo thêm việc làm và thu nhập cho người lao động.

Đối với lĩnh vực bất động sản, việc tái khởi động các dự án dang dở sẽ góp phần tăng nguồn cung nhà ở, văn phòng, mặt bằng thương mại. Đây là yếu tố quan trọng để bình ổn thị trường, nhất là tại các đô thị lớn nơi nhu cầu nhà ở vẫn rất cao. Cùng với đó, các khu đất bỏ hoang khi được đưa vào sử dụng sẽ cải thiện cảnh quan, hạ tầng và chất lượng sống của người dân, tạo cơ hội phát triển đồng bộ, tạo động lực cho các ngành kinh tế khác.

Cần các giải pháp đồng bộ, minh bạch để xử lý các dự án chậm triển khai. Ảnh: Doãn Thành

“Trong bối cảnh dư địa đầu tư công có giới hạn, khu vực tư nhân cần được phát huy mạnh mẽ hơn. Muốn vậy, trước tiên phải tháo gỡ các nút thắt để nguồn lực đang bị “giam giữ” trong các dự án tồn đọng được vận hành trở lại”, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận xét.

Tuy nhiên, để xử lý hiệu quả vấn đề này, các chuyên gia cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo đảm các luật liên quan thống nhất, dễ thực hiện và giảm chồng chéo. Cùng với đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát, giúp địa phương chủ động xử lý hồ sơ nhanh hơn.

Đặc biệt, là công khai danh mục dự án chậm triển khai, dự án vi phạm, dự án đủ điều kiện tiếp tục thực hiện để người dân và doanh nghiệp cùng giám sát. Minh bạch thông tin sẽ hạn chế đầu cơ, trục lợi và tạo niềm tin cho thị trường. Ngoài ra, cần xây dựng cơ chế xử lý trách nhiệm rõ ràng đối với cán bộ né tránh, đùn đẩy công việc; đồng thời bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Về phía doanh nghiệp, các chủ đầu tư cũng phải chủ động tái cấu trúc tài chính, nâng cao năng lực quản trị, tuân thủ pháp luật và thực hiện đúng cam kết tiến độ. Nhà nước tháo gỡ khó khăn nhưng không thể thay thế trách nhiệm của doanh nghiệp.

“Khi nguồn lực đất đai, vốn đầu tư, lao động được khơi thông, nền kinh tế sẽ có thêm động lực tăng trưởng bền vững. Nói cách khác, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng chính là biến những điểm nghẽn thành động lực, biến nguồn lực bị lãng phí thành nguồn lực cho tăng trưởng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới”, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh phân tích.

Doãn Thành

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/cham-dut-lang-phi-tu-du-an-cham-trien-khai-748039.html