Theo báo cáo của Bộ Xây dựng công bố tháng 7/2025, trong quý II/2025, giá căn hộ chung cư trung bình tại Hà Nội đã đạt khoảng 80 triệu đồng/m², tăng 5,6% so với quý trước và 33% so với cùng kỳ năm trước. Tại TP. Hồ Chí Minh, giá căn hộ trung bình cũng lên tới 89 triệu đồng/m². Thực tế này tạo ra nghịch lý: nhiều người trẻ không đủ khả năng mua căn hộ thương mại trị giá 3-6 tỷ đồng, nhưng lại “không đủ nghèo” để đáp ứng các tiêu chuẩn của NOXH. Nếu không sớm có kế hoạch tài chính, giấc mơ an cư vì thế càng trở nên xa vời.
Tuy vậy, những chính sách mới giai đoạn 2025-2026 đang mở ra tín hiệu tích cực. Việc nâng ngưỡng thu nhập được tiếp cận NOXH lên 20 triệu đồng/tháng với người độc thân và 40 triệu đồng/tháng với vợ chồng được xem là bước điều chỉnh quan trọng. Tại Phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản ngày 26/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước đẩy mạnh giải ngân gói tín dụng NOXH, ưu tiên người trẻ dưới 35 tuổi. Những chính sách này giúp nhiều lao động, công chức, viên chức trẻ giảm bớt áp lực, mở thêm cơ hội an cư.
Đặc biệt, cần thay đổi định kiến coi NOXH là nhà dành cho người thu nhập thấp với chất lượng hạn chế mà nên được định hướng là không gian sống văn minh, đầy đủ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Mô hình NOXH cho thuê dài hạn đang được xem xét là hướng tiếp cận phù hợp trước xu hướng dịch chuyển và biến động của lực lượng lao động trong 10-20 năm tới. Khi chưa đủ khả năng tài chính để sở hữu nhà ở, việc thuê nhà dài hạn, ổn định dưới sự quản lý của Nhà nước có thể giúp người trẻ giảm áp lực nợ vay, tạo điều kiện để họ tập trung phát triển bản thân và chăm lo gia đình. Khi đó, NOXH sẽ phát huy đúng vai trò là điểm tựa để người lao động yên tâm gắn bó với công việc, thay vì bị xem như một loại tài sản để đầu cơ.
Dẫu rằng cánh cửa chính sách đã rộng mở hơn, hành trình chạm tới "chiếc chìa khóa" NOXH vẫn đòi hỏi sự phối hợp của các bên liên quan. Trong bối cảnh số lượng hồ sơ đăng ký luôn vượt gấp nhiều lần nguồn cung, áp lực đè nặng lên cả hệ thống quản lý lẫn người dân. Chỉ một chi tiết nhỏ như giấy tờ quá hạn, sử dụng mẫu đơn cũ hay thông tin không trùng khớp với dữ liệu VNeID cũng có thể khiến hồ sơ không được chấp nhận. Do đó, người trẻ cần chủ động nâng cao kiến thức pháp lý và sự cẩn trọng tối đa. Bởi lẽ, trong quy trình đòi hỏi tính chính xác tuyệt đối, tránh để một thiếu sót nhỏ khiến nỗ lực chung của cả hệ thống và cá nhân bị đình trệ, buộc "giấc mơ" phải gác lại.
Bên cạnh đó, bài toán tài chính cần được tính toán kỹ lưỡng. Dù được hỗ trợ vay vốn với lãi suất ưu đãi khoảng 5,4%/năm trong tối đa 25 năm, người mua vẫn cần có sẵn ít nhất 20-30% giá trị căn hộ. Việc kiểm tra lịch sử tín dụng CIC (Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam) để tránh nợ xấu là bước chuẩn bị “sống còn” mà nhiều người trẻ thường bỏ qua.
Để chạm tay vào giấc mơ NOXH, cần sự đồng bộ giữa những yếu tố như chính sách tiếp tục mở rộng cơ hội tiếp cận, nguồn cung được phát triển ổn định, và bản thân người trẻ chủ động chuẩn bị năng lực tài chính cũng như hiểu rõ các quy định liên quan. Khi những điều kiện đó gặp nhau, an cư sẽ không còn là mục tiêu quá xa vời, mà trở thành nền tảng để người trẻ yên tâm lập nghiệp và gắn bó lâu dài với các đô thị.
Ngọc Anh