Chấn động giới khoa học: 'Kẻ ẩn mình' lộ diện trong vùng sa mạc Australia, sở hữu đặc điểm lạ chưa loài nào có, chỉ còn dưới 20 cá thể

3 giờ trướcBài gốc

Một nghiên cứu khoa học mới đây đã xác nhận sự tồn tại của một loài thằn lằn bóng hoàn toàn mới mang tên Liopholis mutawintji, hay còn được gọi là Kungaka. Loài bò sát này chỉ được tìm thấy tại một khu vực hẻm núi đá biệt lập trong Vườn quốc gia Mutawintji, bang New South Wales (Australia), và đến nay chưa từng ghi nhận ở bất kỳ nơi nào khác.

Quần thể này vô cùng hiếm với chưa tới 20 cá thể còn sót lại. Ảnh: ĐS&PL.

Điều đáng chú ý là quần thể Kungaka được ước tính chỉ còn chưa đến 20 cá thể, khiến chúng trở thành một trong những loài bò sát hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất tại Australia. Tên gọi “Kungaka”, theo ngôn ngữ của cộng đồng thổ dân Wiimpatja, có nghĩa là “kẻ ẩn mình”, phản ánh tập tính sống kín đáo của loài khi thường trú ẩn trong các khe đá sâu.

Phát hiện này là kết quả hợp tác giữa các nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu Bảo tàng Australia và cộng đồng bản địa Wiimpatja, cùng Cơ quan Công viên Quốc gia và Động vật Hoang dã New South Wales.

Ban đầu, Kungaka từng bị nhầm lẫn là một quần thể của loài thằn lằn bóng White (Liopholis whitii) vốn phân bố rộng ở đông nam Australia. Tuy nhiên, khoảng cách địa lý lên tới hàng trăm km cùng các phân tích DNA và đặc điểm hình thái đã cho thấy đây là một loài hoàn toàn riêng biệt.

Tên gọi Kungaka bắt nguồn từ ngôn ngữ của người bản địa Wiimpatja với ý nghĩa là "kẻ ẩn nấp", mô tả tập tính sinh học thích lẩn trốn trong các hang và khe nứt đá. Ảnh: ĐS&PL.

Các nghiên cứu cho thấy loài White thực chất gồm ba dòng tiến hóa khác nhau, từ đó được tách thành ba loài riêng: nhóm phía nam, nhóm phía bắc và Kungaka. Loài mới này có những đặc điểm nhận diện riêng như vảy chân sẫm màu, đuôi dài tương đối và một số khác biệt tinh tế về cấu trúc cơ thể.

Theo các chuyên gia, việc công nhận Kungaka là một loài độc lập có ý nghĩa quan trọng không chỉ về mặt khoa học mà còn trong công tác bảo tồn. Hiện khu vực sinh sống của chúng đang chịu nhiều áp lực từ dê hoang, hạn hán kéo dài và các loài săn mồi xâm lấn như mèo hoang, khiến nguy cơ tuyệt chủng ngày càng rõ rệt.

Các nhà nghiên cứu cho rằng đây là bước khởi đầu để đưa Kungaka vào danh sách các loài được bảo vệ ở cấp bang và liên bang, đồng thời xây dựng các kế hoạch bảo tồn như kiểm soát động vật xâm lấn hoặc nhân giống trong môi trường nuôi nhốt.

Loài thằn lằn bóng mới mang tên Kungaka (tên khoa học là Liopholis mutawintji) tồn tại ở Công viên quốc gia Mutawintji thuộc bang New South Wales, nước Úc. Ảnh: ĐS&PL.

Đáng chú ý, cộng đồng Wiimpatja đã tham gia bảo vệ loài này từ trước khi nó được khoa học chính thức công nhận, cho thấy sự kết hợp quan trọng giữa tri thức bản địa và nghiên cứu hiện đại trong bảo tồn thiên nhiên.

Phát hiện Kungaka không chỉ bổ sung thêm một loài mới vào hệ sinh thái Australia, mà còn là lời cảnh báo về sự mong manh của các loài sinh vật đang tồn tại trong tự nhiên, khi nhiều loài vừa được phát hiện đã đứng ngay bên bờ tuyệt chủng.

Lam Giang (Theo ZME, Mongabay)

Nguồn Góc nhìn pháp lý : https://gocnhinphaply.nguoiduatin.vn/phat-hien-ke-an-minh-chua-tung-duoc-khoa-hoc-ghi-nhan-truoc-day-chi-song-trong-hem-nui-da-biet-lap-39067.html