Chàng sinh viên Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội và khát vọng lan tỏa nhạc cụ dân tộc Việt Nam

18 giờ trướcBài gốc

Từ tiếng sáo tuổi thơ đến hành trình trở lại giảng đường gìn giữ âm nhạc truyền thống

Từ những đêm nghe radio bên ông bà thời thơ ấu, tiếng sáo dân tộc đã gieo mầm đam mê trong Đức Toản. Năm 14 tuổi, anh tự học sáo qua sách, mạng xã hội; hai năm sau mới theo học thầy nhạc trong làng và được định hướng theo con đường chuyên nghiệp. Năm 2017, chàng trai trẻ một mình bắt xe lên Thủ đô Hà Nội, đăng ký dự thi vào Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. May mắn mỉm cười khi Đức Toản trúng tuyển và theo học chuyên nghiệp tại Khoa Dân tộc và Miền núi Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, tốt nghiệp năm 2021.

Đức Toản chia sẻ hành trình đưa tiếng sáo lên vùng cao, giúp các bạn nhỏ được học và tiếp cận nhạc cụ truyền thống.

Sau thời gian trải nghiệm thực tế, Đức Toản quyết định trở lại giảng đường, tiếp tục theo học chuyên ngành Đàn Nguyệt tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Anh cho biết, sau những va chạm đời sống, bản thân càng thấm thía giá trị của môi trường đào tạo bài bản và những phút giây lắng lại cùng nhạc cụ. Với Đức Toản, sự trở lại không chỉ nhằm nâng cao kỹ thuật nghề nghiệp, mà còn là hành trình tiếp nối trách nhiệm gìn giữ, lan tỏa âm nhạc truyền thống trong đời sống đương đại.

Từ “đóng băng” sau dịch đến hành trình bền bỉ với âm nhạc truyền thống

Tốt nghiệp năm 2021, đúng thời điểm dịch COVID-19 bùng phát, Đức Toản bước vào giai đoạn nhiều thử thách khi mọi hoạt động nghệ thuật gần như ngưng trệ. Nhớ lại quãng thời gian ấy, anh chia sẻ: “Mình rơi vào trạng thái đóng băng, vừa chịu áp lực mưu sinh, vừa đối diện kỳ vọng của gia đình. Có lúc nhìn phố xá vắng lặng, mình cảm giác mọi cánh cửa đều khép lại”.

Đức Toản cùng đoàn từ thiện chụp ảnh kỷ yếu trên bản làng tại Cao Bằng.

Không chấp nhận dừng bước sau dịch, Đức Toản trở về quê, lan tỏa nhạc cụ dân tộc trên nền tảng số thông qua các video biểu diễn và chia sẻ kiến thức sáo trúc, thu hút hơn 100.000 người theo dõi trên TikTok. Nhận thấy áp lực mưu sinh, anh chủ động tìm hướng đi bền vững hơn khi quay lại Hà Nội, làm nhiều công việc song song để duy trì đam mê.

Từ những trải nghiệm thực tế, Đức Toản điều chỉnh cách làm nội dung, kết hợp biểu diễn, truyền dạy và kinh doanh nhạc cụ trên TikTok Shop, ưu tiên giá trị lâu dài thay vì lượt xem. Nhờ đó, cuộc sống dần ổn định, tạo nền tảng để anh trở lại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội tiếp tục học tập, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận công chúng trẻ thông qua việc theo học thêm đàn Nguyệt.

Âm nhạc truyền thống và bài toán theo đuổi nghề của người trẻ

Theo Đức Toản, âm nhạc truyền thống đòi hỏi quá trình khổ luyện cả về kỹ thuật lẫn tư duy nghề. Khác với nhạc cụ phương Tây được chuẩn hóa, các nhạc cụ dân tộc như sáo trúc, đàn bầu, đàn nguyệt mang tính thủ công cao, mỗi cây đàn, cây sáo đều có đặc điểm riêng, buộc người chơi phải sở hữu thính giác tinh tế để tự điều chỉnh cao độ trong quá trình biểu diễn. Đây là kỹ năng cần sự tích lũy lâu dài, không thể rèn luyện trong thời gian ngắn.

Đức Toản học tập và sinh hoạt cùng các bạn tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội.

Bên cạnh cường độ tập luyện khắt khe, người nghệ sĩ còn phải thẩm thấu chiều sâu văn hóa của từng loại hình âm nhạc để chơi đúng “chất” các làn điệu truyền thống. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất với người trẻ theo đuổi lĩnh vực này, theo Đức Toản, vẫn là bài toán mưu sinh khi cơ hội biểu diễn còn hạn chế, thu nhập chưa tương xứng với thời gian đào tạo dài, trong bối cảnh sự cạnh tranh từ các dòng nhạc giải trí hiện đại ngày càng gia tăng.

Đánh giá về môi trường học tập tại đại học, Đức Toản cho biết nhà trường giúp anh xây dựng nền tảng kỹ thuật vững chắc và tư duy làm nghề thực tiễn, thông qua việc tạo điều kiện biểu diễn thường xuyên, rèn luyện bản lĩnh sân khấu. Dấu mốc đáng nhớ trong quá trình học tập của anh là cùng tập thể sinh viên nhà trường chinh phục Giải Nhì Hòa tấu Dàn nhạc Dân tộc tại Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc năm 2020.

Đức Toản biểu diễn trong lễ khai giảng tại trường sau 4 năm quay trở lại.

Xây dựng cầu nối lan tỏa âm nhạc truyền thống trong thời đại số

Song song với học tập và theo đuổi nghề, Đức Toản từng trải qua nhiều công việc mưu sinh, tích lũy những bài học thực tế về kỹ năng, kỷ luật lao động và quản lý. Đặc biệt, quãng thời gian làm việc tại xưởng sản xuất giúp anh hình thành tư duy làm việc thực tiễn ngoài chuyên môn âm nhạc.

Từ nền tảng đó, Đức Toản xây dựng xưởng nhạc cụ nhỏ, phát triển kênh TikTok hơn 300.000 người theo dõi và cộng đồng trên 3.000 bạn trẻ học sáo. Hiện nay, anh xác định vai trò không chỉ là người biểu diễn hay kinh doanh, mà còn là cầu nối lan tỏa, góp phần gìn giữ và phát triển âm nhạc truyền thống trong cộng đồng.

Đức Toản trong hình ảnh cắt từ video viral trên TikTok.

Hướng về tương lai, khi tiếp tục học tập tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội và song song phát triển các dự án âm nhạc trên nền tảng số, Đức Toản gửi gắm thông điệp đến những người trẻ đang theo đuổi đam mê. Theo anh, chơi nhạc cụ truyền thống không chỉ để giải trí hay thể hiện cá nhân, mà còn là một cách góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc. “Mỗi người cầm nhạc cụ truyền thống trên tay đều đang mang theo tình yêu văn hóa Việt Nam. Vì thế, hãy tự tin đem những cây đàn, cây sáo ấy ra biểu diễn và lan tỏa”, Đức Toản nhấn mạnh.

(Ảnh: NVCC)

Nguồn SVVN : https://svvn.tienphong.vn/chang-sinh-vien-truong-dai-hoc-van-hoa-nghe-thuat-quan-doi-va-khat-vong-lan-toa-nhac-cu-dan-toc-viet-nam-post1811321.tpo