'Chảo lửa' quay lại sớm: Siêu El Nino sẽ khiến mùa hè 2026 khắc nghiệt đến mức nào?

2 giờ trướcBài gốc

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, năm 2026 nhiều khả năng sẽ ghi nhận nắng nóng xuất hiện sớm hơn và cường độ gay gắt hơn so với cùng kỳ năm 2025. Hiện tại, ENSO vẫn đang trong trạng thái La Nina yếu, với nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương thấp hơn trung bình khoảng 0,5 độ C.

Tuy nhiên, xu thế chuyển pha sang El Nino đang dần hình thành, kéo theo những biến động mạnh của hoàn lưu khí quyển. Khi gió tín phong suy yếu, quy luật phân bố mưa, bão và nhiệt độ tại khu vực Đông Nam Á bị xáo trộn, khiến thời tiết trở nên khó lường hơn. Dự báo trong nửa cuối năm, lượng mưa và số cơn bão có thể thấp hơn trung bình nhiều năm, nhưng mức độ cực đoan lại gia tăng đáng kể.

Đáng chú ý, nắng nóng năm nay không chỉ đến sớm mà còn có khả năng kéo dài và khốc liệt hơn. Các đợt nhiệt cao có thể xuất hiện ngay từ cuối tháng 3 tại khu vực Tây Bắc Bộ, sau đó lan dần xuống Trung Bộ từ tháng 4. Đến cuối tháng 5, nắng nóng sẽ mở rộng trên diện rộng khắp Bắc Bộ và Trung Bộ, đạt đỉnh trong các tháng 6 đến 8 trước khi suy giảm từ tháng 9.

Nhiệt độ trung bình toàn quốc trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9 được dự báo cao hơn từ 0,5 đến 1 độ C so với trung bình nhiều năm. Riêng khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa – Nghệ An trong tháng 4 có thể ghi nhận mức nhiệt cao hơn đáng kể.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, các hiện tượng thời tiết cực đoan không còn phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng mà chuyển sang mức độ bất thường. Ngay cả khi tổng lượng mưa không cao, vẫn có thể xuất hiện mưa lớn cục bộ cường suất lớn, dông lốc, sét và mưa đá, đặc biệt trong các giai đoạn chuyển mùa.

Đáng lo ngại hơn, các tổ chức khí tượng quốc tế nhận định năm 2026 có thể trở thành năm nóng nhất trong lịch sử khi El Nino quay trở lại với cường độ mạnh, thậm chí đạt ngưỡng “siêu El Nino”. Nhiệt độ toàn cầu có nguy cơ tạm thời vượt mức 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp – giới hạn quan trọng trong các cam kết khí hậu toàn cầu.

Tại Việt Nam, kịch bản này đồng nghĩa với nguy cơ hạn hán và thiếu nước gia tăng. Lượng mưa có thể thiếu hụt từ 25% đến 50%, gây áp lực lớn lên các hồ thủy điện và hệ thống cấp nước. Ở Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn có thể lấn sâu hàng chục km, đe dọa sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân.

Trước thực tế đó, các bộ ngành đã chuyển hướng từ bị động sang chủ động thích ứng. Ngành nông nghiệp thúc đẩy chuyển đổi cây trồng phù hợp với điều kiện khô hạn và mặn hóa. Ngành điện lực cũng tính toán điều tiết nguồn nước hợp lý nhằm đảm bảo vừa phục vụ sản xuất, vừa đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao trong mùa nóng.

Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh giải pháp công trình, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong dự báo khí tượng và quản lý tài nguyên nước. Đồng thời, nâng cao ý thức tiết kiệm điện, nước trong cộng đồng sẽ là yếu tố then chốt giúp giảm áp lực lên hệ thống hạ tầng trong những tháng cao điểm nắng nóng.

Năm 2026 được nhận định là một phép thử lớn đối với khả năng thích ứng của Việt Nam trước biến đổi khí hậu. Khi quy luật thời tiết truyền thống bị phá vỡ, sự chủ động trong dự báo, điều hành và thay đổi tư duy sản xuất sẽ đóng vai trò quyết định trong việc giảm thiểu rủi ro và bảo vệ đời sống người dân.

Khánh Linh (t/h)

Nguồn Người Đưa Tin : https://nguoiduatin.vn/chao-lua-quay-lai-som-sieu-el-nino-se-khien-mua-he-2026-khac-nghiet-den-muc-nao-204260319153740201.htm