Chảo lửa Trung Đông: Chờ ngày bão tan

2 giờ trướcBài gốc

Vòng xoáy "cuồng nộ"

Trong những ngày qua, mọi sự chú ý của thế giới tiếp tục đổ dồn về Trung Đông, khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran tiếp tục leo thang căng thẳng với hàng loạt đợt tấn công, sử dụng pháo, tên lửa, máy bay chiến đấu, tàu sân bay, máy bay không người lái... gây thương vong nặng nề.

Theo truyền thông Iran ngày 11/3, sau hơn 11 ngày, “Chiến dịch cuồng nộ” của Mỹ và Israel đã tấn công 10.000 địa điểm dân sự, gây nhiều thương vong. Lãnh tụ tối cao của Iran Ayatollah Ali Khameini và nhiều quan chức cấp cao nước này đã thiệt mạng. Tại Israel, ít nhất 13 người thiệt mạng và 2.000 người bị thương. Trong khi đó, Lầu Năm Góc ghi nhận 8 binh sĩ thiệt mạng, khoảng 150 binh sĩ khác bị thương.

Đáng chú ý, ít nhất 486 người Lebanon đã thiệt mạng do các đợt đáp trả của Israel sau khi Hezbollah tấn công vào lãnh thổ Israel để thể hiện sự ủng hộ với Iran. Thương vong cũng xuất hiện tại Iraq, Syria, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Saudi Arabia, Bahrain, Kuwait và Oman sau khi Iran tấn công căn cứ Mỹ tại các quốc gia này. Nhiều cơ sở hạ tầng then chốt, từ các căn cứ quân sự tới công trình dân sự, bị tàn phá.

Ngọn lửa xung đột không chỉ lan ra toàn khu vực, mà còn tác động tiêu cực tới tăng trưởng, ổn định của toàn thế giới. Việc eo biển Hormuz, vị trí then chốt trong tuyến vận tải của một phần năm lưu lượng dầu thô toàn cầu, bị phong tỏa và Trung Đông, nơi có các nước xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới, chìm trong khói lửa đã khiến nguồn cung khan hiếm và đẩy giá dầu tăng mạnh.

Việc giá dầu thô tăng tới 50% sau 11 ngày và lần đầu tiên vượt mốc 100 USD trong 4 năm qua đã làm đời sống người dân ở nhiều khu vực trên thế giới gặp khó khăn. Theo ông Mark Zandi, nhà kinh tế trưởng của Moody’s Analytics (Mỹ), Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của thế giới có thể giảm tới 0,4% nếu giá dầu tiếp tục ở mức 85 - 90 USD/thùng trong thời gian tới. Công ty phân tích Capital Economics (Anh) còn bi quan hơn khi nhận định hệ lụy từ xung đột, bao gồm tổn hại nghiêm trọng tới hạ tầng sản xuất dầu mỏ, eo biển Hormuz bị phong tỏa sẽ khiến giá dầu mỏ duy trì ở ba con số trong suốt năm 2026.

Không nhượng bộ

Xung đột leo thang đang gây ra hệ lụy nghiêm trọng cho khu vực Trung Đông và toàn thế giới. Ưu tiên hàng đầu lúc này là lập tức chấm dứt xung đột, hạ nhiệt căng thẳng và tìm kiếm giải pháp hòa bình. Tuy nhiên, hiện chưa có dấu hiệu cho thấy các bên sẵn sàng nhượng bộ.

Vừa qua, Mỹ đã điều các máy bay ném bom chiến lược B-52 tới căn cứ quân sự tại Anh, hướng tới việc gia tăng hơn nữa tần suất và cường độ oanh tạc vào các cơ sở hạ tầng quan trọng của Iran. Lầu Năm Góc khẳng định quyết tâm giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz thông qua việc phá hủy 16 tàu rải thủy lôi Iran.

Cùng lúc đó, rạng sáng ngày 11/3, Israel đã triển khai đợt tấn công quy mô lớn thứ hai kể từ ngày 28/2 vào Tehran và vùng ngoại ô của Beirut, Lebanon. Trước đó, ngày 10/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tập kích các căn cứ của Mỹ bằng tên lửa Khorramshahr. Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) cũng cáo buộc quân đội Iran đã sử dụng tên lửa mang đầu đạn chùm trong các đợt tấn công ngày trước đó vào lãnh thổ Israel.

Các bên cũng duy trì lập trường cứng rắn trên mặt trận truyền thông. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông “không hài lòng” với việc giáo sĩ Mojtaba Khamenei trở thành Lãnh tụ Tối cao mới của Iran, nhấn mạnh “Chiến dịch cuồng nộ” đang đạt tiến độ ngoài mong đợi, xung đột “gần như hoàn tất”.

Dù vậy, chỉ ít giờ sau, ông lại đe dọa sẽ tấn công “mạnh hơn 20 lần” nếu Tehran dám chặn tàu qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, hiện Tổng thống Trump khẳng định hiện chưa cân nhắc khả năng quân đội Mỹ đổ bộ vào Iran, điều có thể khiến xung đột hiện nay bước sang một giai đoạn khốc liệt hơn nhiều.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Israel Gideon Saar khẳng định Israel và Washington sẽ chỉ chấm dứt xung đột “vào thời điểm mà chúng tôi và các đối tác cho là hợp lý”. Mặc dù nhấn mạnh “không tìm kiếm một cuộc chiến lâu dài” song nhà ngoại giao này vẫn nêu bật mục tiêu hướng tới “loại bỏ, về dài hạn, mối đe dọa sống còn từ Iran với Nhà nước Israel”.

Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 10/3 cho biết trong bối cảnh xung đột leo thang hiện nay, nước này chưa cân nhắc khả năng đàm phán với Mỹ. Quan chức này cho biết trong vòng đàm phán mới nhất về chương trình hạt nhân Iran hồi tháng Hai, Washington cho biết “không có ý định tấn công” Tehran, song mọi thứ rõ ràng đã diễn ra theo chiều hướng hoàn toàn ngược lại. Ông nhấn mạnh với những gì đang diễn ra, Iran mới là bên định đoạt xung đột. Người phát ngôn Ebrahim Zulfikari của Sở Chỉ huy Trung tâm Hatem al-Anbiya thuộc IRGC, cảnh báo nếu Mỹ và Israel có thể chịu đựng việc giá dầu vượt ngưỡng 200 USD/thùng, "hãy để trò chơi này tiếp tục”. Lực lượng này cũng bày tỏ quyết tâm chiến đấu tới cùng, sẵn sàng “cho một cuộc xung đột kéo dài”.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy xung đột càng kéo dài, áp lực với các bên liên quan sẽ ngày càng lớn. Những con số về kinh tế là minh chứng rõ nét. Hiện Mỹ đang tiêu tốn 6 tỷ USD cho tuần đầu của xung đột và 1 tỷ USD cho mỗi ngày sau đó. Reuters ước tính Israel sẽ mất ít nhất 12 tỷ USD nếu xung đột kéo dài 1 tháng. Với Iran, đó là tổn thất về sinh mạng, bao gồm nhiều lãnh đạo và quan chức cấp cao, cơ sở hạ tầng bị tàn phá nặng nề cùng mối quan hệ tổn hại với láng giềng.

Song xét cho cùng, dù bài thử thách cực hạn về tiềm lực và ý chí tại Trung Đông - "vùng đất lửa" kết thúc thế nào, những hệ lụy như bạo lực, bất ổn, suy thoái và sự thiếu vắng lòng tin chắc chắn sẽ còn đeo đẳng thế giới thời gian tới.

Minh Vương

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/chao-lua-trung-dong-cho-ngay-bao-tan-368233.html