Chất tạo ngọt 'kiêng đường' Erythritol tiềm ẩn nguy cơ gây đột quỵ (ảnh minh họa).
Nghiên cứu mới cho thấy, Erythritol có thể làm suy yếu các tế bào mạch máu não, làm tăng mức độ căng thẳng oxy hóa và cản trở khả năng phân hủy cục máu đông của cơ thể. Điều này có thể tạo ra các điều kiện làm tăng nguy cơ đột quỵ ngay cả ở mức tiêu thụ thông thường.
Chất tạo ngọt 'kiêng đường' Erythritol còn làm giảm hoạt động oxit nitric (chất giãn mạch) và tăng endothelin-1 (chất co mạch), khiến mạch máu co thắt dai dẳng, gây thiếu oxy đến não.
Mặt khác, chất tạo ngọt này còn ức chế cơ chế chống tụ tạo cục máu đông của cơ thể, làm giảm sự giải phóng chất plasminogen có chức năng phá cục máu. Các phát hiện trong phòng thí nghiệm phù hợp với nhiều nghiên cứu quan sát trên người, cho thấy nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ tăng cao ở nhóm người sử dụng erythritol thường xuyên.
Ngoài ra, nghiên cứu từ Đại học Colorado Boulder (Mỹ) vừa được công bố trên Tạp chí Journal of Applied Physiology, đã chỉ ra những tác động tiêu cực đáng lo ngại của chất tạo ngọt này đối với não bộ.
"Nghiên cứu của chúng tôi bổ sung thêm vào các bằng chứng cho thấy các chất tạo ngọt không chứa chất dinh dưỡng, vốn thường được cho là an toàn, có thể mang lại những hậu quả tiêu cực cho sức khỏe"-Giáo sư Christopher DeSouza, tác giả cấp cao của nghiên cứu-cho biết.
Erythritol là một loại rượu đường thường được sản xuất bằng cách lên men ngô được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) chấp thuận vào năm 2001. Với đặc tính gần như không chứa calo, mang lại độ ngọt bằng khoảng 80% so với đường thông thường và ít ảnh hưởng đến lượng insulin, chất này rất được những người muốn giảm cân, kiểm soát đường huyết hoặc giảm lượng carbohydrate ưa chuộng.
Trước đây đã có nghiên cứu trên 4.000 người tại Mỹ và châu Âu cho kết quả, những người có nồng độ erythritol trong máu cao hơn có khả năng bị nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ cao hơn nhiều trong vòng 3 năm.
Giáo sư DeSouza và nghiên cứu sinh Auburn Berry đã tiến hành một thí nghiệm trên tế bào, và họ để các tế bào lót bên trong mạch máu não của người tiếp xúc với lượng erythritol tương đương với một ly đồ uống không đường thông thường trong vòng 3 giờ.
Kết quả cho thấy hàng loạt sự thay đổi bất lợi. Các tế bào sản xuất ít oxit nitric hơn (chất giúp mạch máu thư giãn và mở rộng), đồng thời tạo ra nhiều endothelin-1 hơn (chất làm co thắt mạch máu). Khi tiếp xúc với thrombin - một chất thúc đẩy quá trình đông máu, các tế bào này bị giảm khả năng sản xuất t-PA, một hợp chất tự nhiên giúp phân hủy cục máu đông. Ngoài ra, các tế bào được xử lý bằng erythritol cũng tạo ra mức độ cao hơn của các loại oxy phản ứng (ROS) hay còn gọi là "gốc tự do", vốn có thể gây tổn thương tế bào, đẩy nhanh quá trình lão hóa và kích hoạt tình trạng viêm.
Nghiên cứu sinh Berry giải thích về mối liên hệ với nguy cơ đột quỵ: "Nhìn chung, nếu các mạch máu của bạn bị co thắt nhiều hơn và khả năng phân hủy cục máu đông bị suy giảm, nguy cơ đột quỵ của bạn sẽ tăng lên. Nghiên cứu của chúng tôi không chỉ chứng minh điều đó, mà còn cho thấy cách erythritol có khả năng làm tăng nguy cơ đột quỵ".
Mặc dù các phát hiện này mới được thực hiện trong phòng thí nghiệm trên tế bào, không phải trên cơ thể người, và cần thêm nhiều nghiên cứu thực tế để xác nhận, song các nhà khoa học vẫn khuyến cáo người tiêu dùng nên chú ý hơn đến nhãn thành phần và cẩn trọng với "erythritol" hoặc "rượu đường".
Người tiêu dùng vì thế cần cân nhắc khi lựa chọn các sản phẩm thay thế đường, nhất là với mục đích kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết. Lợi ích từ giảm calo và ngăn đường huyết tăng đột ngột có thể phải đánh đổi bằng nguy cơ ảnh hưởng dài hạn đến sự bảo vệ của não và tim mạch.
G.B