Châu Á quyết liệt phòng, chống virus Nipah

2 giờ trướcBài gốc

Nipah - Sự nguy hiểm khi nhiễm bệnh và bệnh trở nặng

Tại nhiều khu vực trên thế giới, virus Nipah không phải là cái tên quen thuộc. Song trong giới y tế công cộng, Nipah là nguyên ngân gây ra mối lo ngại đáng kể. Được biết, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới đây đã xếp Nipah vào Top 10 bệnh truyền nhiễm đặc biệt nghiêm trọng do nguy cơ gây dịch của nó. Đây có thể nói là sự lặp lại đáng sợ, gợi nhớ đến khả năng lây lan của virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19.

Được nghiên cứu bởi chuyên gia và đăng tải trên trang tin The Conversation, các điểm tin cho biết, virus này thuộc chi Henipavirus, gần với virus Hendra. Cả hai đều xuất hiện vào thập niên cuối thế kỷ XX.

Virus Nipah có thể lây nhiễm sang người qua nhiều con đường. Phổ biến nhất, người bệnh có thể mắc virus Nipal nếu tiếp xúc trực tiếp với động vật bị nhiễm bệnh, đặc biệt là lợn và dơi ăn quả. Trong đó, dơi được coi là vật chủ tự nhiên. Virus cũng có thể lây truyền qua đường ăn hoặc uống các loại thức ăn, đồ uống bị nhiễm dịch của dơi mắc bệnh. Đáng chú ý, nhựa cây chà là tươi là một ví dụ điển hình cho hình thức lây nhiễm này.

Tuy vẫn có thể lây nhiễm từ người sang người, song WHO và các chuyên gia như Giáo sư Jemma Geoghegan của Đại học Otago (New Zealand) đã giải thích trong bài phỏng vấn với trang tin 1News rằng con đường này đòi hỏi tiếp xúc gần với dịch cơ thể từ người nhiễm bệnh, dù vậy cũng tương đối kém hiệu quả hơn so với các con đường lây nhiễm khác.

Các triệu chứng mắc Nipah có thể xuất hiện từ 4 ngày đến 3 tuần sau khi tiếp xúc và quá trình phát bệnh có thể tiến triển nhanh chóng đến mức báo động. Các triệu chứng ban đầu bao gồm sốt, đau đầu dữ dội và khó thở. Khi bệnh tiến triển xấu, bệnh nhân có thể bị co giật, mất ý thức và xuất hiện các triệu chứng thần kinh như thay đổi hành vi đột ngột, thậm chí là rối loạn tâm thần. Biến chứng nghiêm trọng nhất của bệnh là viêm não, nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ tử vong cao đáng kinh ngạc gây nên bởi virus Nipah. Ngay cả những bệnh nhân sống sót cũng chưa hẳn là đã thoát khỏi nguy hiểm. Các chuyên gia y tế cho biết đã có những trường hợp viêm não tái phát được ghi nhận sau nhiều năm kể từ lần mắc bệnh đầu tiên.

Hành động nhanh

Ngay sau khi dịch bùng phát ở Ấn Độ, nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm cả châu Á đã triển khai phản ứng quốc tế nhanh chóng và phối hợp chặt chẽ để phòng, chống dịch lây lan rộng. Tình hình buộc chính phủ các nước trong khu vực không chỉ tăng cường cảnh giác mà còn liên tục cập nhật khuyến cáo du lịch đối với người dân và du khách.

Thái Lan giám sát y tế đối với hành khách tại các sân bay. Ảnh: nhandan.vn

Cụ thể, Bộ Ngoại giao và Thương mại New Zealand đã ban hành hướng dẫn mới cho du khách khi đến Ấn Độ. Cùng với đó là khuyến nghị vệ sinh tay nghiêm ngặt, yêu cầu người dân tránh tiếp xúc với dơi và lợn bệnh, đồng thời tránh dùng nhựa cây chà là tươi. Lời khuyên của chính phủ New Zealand không chỉ nổi bật ở châu Á, mà còn được các cơ quan y tế của Đảo Guernsey và Vương quốc Anh nhắc lại. Trong đó yêu cầu rõ ràng rằng những người có biểu hiện bệnh sau khi đến các khu vực bị ảnh hưởng cần ngay lập tức tìm đến dịch vụ chăm sóc y tế và thông báo cho các đơn vị chăm sóc sức khỏe về lịch trình du lịch của họ.

Ghi nhận ở các nước khác trong khu vực, đơn cử như tại Singapore, việc kiểm tra thân nhiệt đã được thiết lập cho các chuyến bay đến từ các khu vực bị ảnh hưởng. Bộ Nhân lực Singapore cũng đang tăng cường giám sát người lao động nhập cư mới từ Nam Á và phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu để nâng cao hành động cảnh giác, phòng, chống dịch bệnh lây lan.

Cùng với Việt Nam, Indonesia…, Pakistan cũng đã ra lệnh tăng cường kiểm tra đối với du khách nhập cảnh để phát hiện sớm dấu hiệu nhiễm virus Nipah.

Tại Indonesia, Văn phòng Kiểm dịch Y tế Indonesia tại Pangkalpinang đã phát cảnh báo rằng thời tiết khắc nghiệt ở một số quốc gia đang khiến động vật di cư đến các vùng có khí hậu ấm áp hơn. Điều này sẽ chứng kiến dơi và chim di cư từ các nước như Ấn Độ có thể mang theo mầm bệnh từ virus Nipah đến đất nước. Do đó đòi hỏi phải triển khai kiểm soát chặt chẽ để ngăn chặn nguy cơ bùng dịch.

Bên cạnh động thái sàng lọc thân nhiệt như các nước khác, chính phủ Trung Quốc cũng đã và đang tăng cường đào tạo cho nhân viên y tế, đồng thời nâng cao năng lực giám sát và xét nghiệm cho đội ngũ…

Ưu tiên hàng đầu

Theo nhận định của giới chuyên gia, kiểm tra thân nhiệt tại sân bay là một quy trình cơ bản, song nó mang phản ứng tích cực. Trong bối cảnh vẫn chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh, giáo dục vẫn là hình thức phòng ngừa hiệu quả và tiết kiệm nhất. Để ngăn chặn loại virus nguy hiểm này trở thành thảm họa y tế toàn cầu, việc phổ biến thông tin chính xác phải được ưu tiên hàng đầu.

Ngoài ra, bất chấp những số liệu thống kê đáng báo động, mọi người được kêu gọi nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Đơn cử, Giáo sư Allen Cheng, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Monash (Australia) nhận định: Mặc dù Nipah là một căn bệnh nghiêm trọng và đến nay chỉ đang triển khai nghiên cứu các phương pháp điều trị thử nghiệm, song rất khó để Nipah gây ra đại dịch quy mô lớn như COVID-19.

Những cảnh báo khoa học được WHO đưa ra đã nêu rõ, các nước không thể để lịch sử của COVID-19 lặp lại. Đáng mừng là nhiều quốc gia đã rút ra bài học từ đợt bùng dịch toàn cầu trước. Điều này được thể hiện rõ nhất trong từng động thái phòng dịch của các nước trên thế giới nói chung và châu Á nói riêng, như cả Trung Quốc và Thái Lan… vẫn chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp nhiễm Nipah nào, rủi ro của bệnh đối với hệ thống y tế cộng đồng vẫn ở mức thấp.

Thế giới đã phải chịu nỗi đau tột cùng do COVID-19 gây ra. Đó không chỉ là nỗi đau về thể chất mà còn cả về tinh thần, xã hội và tài chính. Bằng những hành động quyết đoán, đúng đắn và kịp thời nhất, chúng ta không thể để lịch sử đại dịch một lần nữa xảy ra.

Hoàng Khang (tổng hợp)

Nguồn Thừa Thiên Huế : https://huengaynay.vn/the-gioi/chau-a-quyet-liet-phong-chong-virus-nipah-162698.html