Châu Âu lo bị Mỹ 'lãng quên' vì xung đột với Iran

một giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bắt tay nhau trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, D.C. hồi tháng 2/2025. Ảnh: Reuters.

Theo Politico, nỗi sợ lớn nhất của giới lãnh đạo châu Âu là Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ bỏ mặc Ukraine vì cuộc chiến với Iran.

Theo 4 nhà ngoại giao EU, các nước lo lắng Nhà Trắng có thể trả đũa đồng minh châu Âu vì đã từ chối lời kêu gọi hỗ trợ khai thông eo biển Hormuz, chủ yếu bằng cách cắt đứt phần viện trợ còn lại của Washington cho Kyiv. Trong nỗ lực tránh rạn nứt hơn nữa quan hệ xuyên Đại Tây Dương, họ hy vọng đề nghị trợ giúp hạn chế sẽ đủ sức thuyết phục ông Trump tiếp tục đồng hành với Ukraine.

Tại Hội nghị thượng đỉnh EU tuần trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói cuộc chiến ở Iran “không được làm chúng ta sao nhãng khỏi việc hỗ trợ Ukraine”.

“Phóng tên lửa như lá mít”

Không khó để hiểu tại sao châu Âu lại lo lắng đến vậy. Trong những ngày gần đây, ông Trump liên tục chỉ trích EU vì không giúp Mỹ khai thông eo biển Hormuz. Ông cũng công khai nói về mối liên kết giữa Mỹ và NATO trong xung đột ở Trung Đông.

“NATO chỉ là con hổ giấy. Họ than phiền về giá dầu cao, nhưng lại không muốn giúp mở cửa eo biển Hormuz. Quá hèn nhát. Chúng ta sẽ ghi nhớ chuyện này”, ông viết trên mạng xã hội Truth Social.

Đồng thời, theo một nguồn tin, Nga đã đề nghị trao đổi có đi có lại với Mỹ, theo đó Moscow sẽ ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Iran nếu Washington ngừng cung cấp cho Ukraine thông tin tình báo về Nga. Mặc dù Mỹ đã từ chối lời đề nghị, thông tin này cho thấy khả năng Mỹ đánh đổi vai trò ở Ukraine với ở Trung Đông.

“Quan hệ Mỹ và châu Âu đang xuất hiện vết nứt. Một lần nữa, với tư cách là người ủng hộ mạnh mẽ Mỹ và quan hệ xuyên Đại Tây Dương, tôi rất lấy làm tiếc. Nhưng đó là thực tế tôi phải chấp nhận, và cố gắng cứu vãn mọi thứ”, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nói.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bày tỏ ông có "linh cảm rất xấu" về tác động của cuộc chiến Trung Đông với Ukraine. Ảnh: LightRocket.

Theo 4 nhà ngoại giao EU, các nước cho rằng cuộc chiến ở Iran đang tiêu hao số tên lửa và đạn dược phòng không có thể chuyển cho Kyiv.

“Nhìn những gì ông Trump đã làm ở Greenland hay tự nhiên cắt đứt chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine, nguy cơ (Mỹ rút lại sự hỗ trợ cho Ukraine) luôn thường trực”, một người nói.

“Tình hình Trung Đông đang kéo sự chú ý ra khỏi Ukraine. UAE đang phóng tên lửa phòng không Patriot như lá mít, trong khi Ukraine lại rất cần số vũ khí này”, một người khác nói.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thẳng thắn bày tỏ ông có "linh cảm rất xấu" về tác động của cuộc chiến Trung Đông với Ukraine. Ông than thở trong khi xung đột Nga - Ukraine vẫn tiếp diễn, đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu giữa Ukraine và Nga đang "liên tục trì hoãn".

Nhóm đàm phán Ukraine đã đến Mỹ vào cuối tuần qua để hội đàm với các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner. Ông Kushner ca ngợi cuộc gặp "mang tính xây dựng" trong một bài đăng trên X, nhưng không đưa ra bất kỳ thông tin nào về thời điểm tiếp tục đối thoại với Nga.

Hình thức quan trọng hơn nội dung

Giới lãnh đạo châu Âu - gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thư ký NATO Mark Rutte - đang thể hiện sự tán thành với mục tiêu khai thông eo biển Hormuz của tổng thống Mỹ.

Ông Rutte thẳng thắn ca ngợi nỗ lực của ông Trump. Cựu thủ tướng Hà Lan tuần trước gọi việc Mỹ và Israel phá hủy năng lực quân sự của Iran "rất quan trọng", liên quan tới "an ninh châu Âu". Trong khi đó, một số lãnh đạo EU như Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez chỉ trích cuộc chiến là "bất hợp pháp".

Ông Macron tỏ ra thận trọng hơn trước công chúng, nhưng lại rất tích cực hoạt động phía sau hậu trường. Trong hai cuộc điện đàm riêng với ông Trump, tổng thống Pháp đảm bảo Paris sẽ giúp giải tỏa eo biển khi điều kiện cho phép, theo lời chính ông Trump và một nguồn tin khác.

Ông Trump từng nói không cần Anh giúp đỡ để giành chiến thắng trong cuộc chiến với Iran. Ảnh: Reuters.

Sau đó, ông Macron cho biết Pháp đang theo đuổi mục tiêu khai thông eo biển Hormuz thông qua Liên Hợp Quốc. Nhà lãnh đạo Pháp cho biết Paris dự định “thăm dò ý kiến các đối tác chính” về việc đệ trình nghị quyết lên Hội đồng Bảo an nhằm đảm bảo tự do hàng hải tại tuyến đường thủy quan trọng này. Một nhà ngoại giao EU cho biết dù không thích Liên Hợp Quốc, ông Trump có thể nhìn thấy lợi ích khi ủng hộ nghị quyết của Liên Hợp Quốc.

Ông Starmer cũng nỗ lực hỗ trợ ông Trump ở Trung Đông. Sau khi có báo cáo Iran phóng tên lửa đạn đạo vào căn cứ Diego Garcia của Mỹ và Anh ở Ấn Độ Dương, ông Starmer bật đèn xanh cho Mỹ dùng căn cứ của Anh để tấn công các mục tiêu của Iran nhắm vào eo biển Hormuz. Trước đây, Anh chỉ cho phép dùng các căn cứ này để phòng thủ.

Thủ tướng Starmer cũng dẫn đầu một tuyên bố chung ký kết bởi Vương quốc Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan, Canada và Nhật Bản, trong đó bày tỏ "sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực phù hợp đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển". Khi được hỏi về mục đích của tuyên bố này, một nhà ngoại giao cho biết: "Chúng tôi cần cho ông Trump thấy chúng tôi đang tích cực tại Trung Đông. Điều đó có lợi cho chúng tôi, và cho cả Ukraine nữa".

Những cam kết như vậy hiện còn mơ hồ. Tổng thống Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đều khẳng định họ không có ý định tham gia vào cuộc chiến ở Iran. Nhưng đối với ông Trump, "hình thức bề ngoài rất quan trọng, đôi khi còn quan trọng hơn cả nội dung", người này nói.

Dội hỏa lực ban đêm, Israel phá hủy kho tên lửa Iran Tại khu vực miền Tây Iran, các đòn tấn công tập trung vào những cơ sở liên quan mà Israel gọi là “mạng lưới hỏa lực” của Iran, bao gồm các bệ phóng và kho lưu trữ tên lửa. Theo phía Israel, những mục tiêu này được đánh giá là “mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia”, do có khả năng phục vụ các cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ nước này.

Trí Ân

Nguồn Znews : https://znews.vn/chau-au-lo-bi-my-lang-quen-vi-xung-dot-voi-iran-post1638618.html