Châu Âu phân tranh tương lai chiến đấu cơ FCAS, Đức cân nhắc phương án F-35 từ Mỹ để thay thế

5 giờ trướcBài gốc

Tin từ Berlin làm dấy lên bàn luận rộng rãi ở châu Âu vào ngày 19/2/2026 khi nhiều nguồn tin chính thống cho biết Đức đang cân nhắc đặt mua thêm máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ năm F-35 Lightning II do tập đoàn Lockheed Martin (Mỹ) chế tạo.

Nếu được thông qua, quyết định này sẽ mở rộng đáng kể danh mục máy bay chiến đấu của Không quân Đức (Luftwaffe), tăng cường khả năng tác chiến đa nhiệm và tăng tính răn đe của liên minh NATO tại khu vực Bắc Âu.

Trong đơn đặt hàng ban đầu từ năm 2022, Đức ký hợp đồng mua 35 tiêm kích F-35A để thay thế máy bay Tornado cũ, vốn đảm nhiệm các vai trò bao gồm phóng vũ khí hạt nhân trong khuôn khổ chia sẻ hạt nhân của NATO. Đơn hàng này dự kiến bắt đầu nhận máy bay vào cuối năm 2026.

Các nguồn tin nói rằng Berlin đã tiến hành thảo luận nội bộ về khả năng mua hơn 35 máy bay F-35 nữa, đồng nghĩa với việc kéo tổng số dòng tiêm kích tàng hình này lên khoảng 70 chiếc hoặc hơn tùy thỏa thuận cuối cùng.

Tuy nhiên, chính phủ Đức và Bộ Quốc phòng đã phủ nhận có bất kỳ kế hoạch hoặc quyết định cụ thể nào, nhấn mạnh rằng chỉ có đơn hàng ban đầu là 35 chiếc là cam kết chính thức đến thời điểm hiện tại.

Bối cảnh cho việc bàn luận mua thêm F-35 xuất phát từ chương trình chiến đấu cơ thế hệ mới mang tên Future Combat Air System (FCAS) - một dự án trị giá khoảng 100 tỷ euro được hợp tác giữa Đức, Pháp và Tây Ban Nha từ năm 2017.

Chương trình này nhằm phát triển hệ thống chiến đấu trên không thế hệ tiếp theo, gồm máy bay tàng hình chính quy và các nền tảng không người lái liên quan, dự kiến thay thế máy bay hiện hành của các lực lượng không quân châu Âu vào khoảng năm 2040.

Tuy nhiên, nhiều rạn nứt nội tại đã khiến cho chương trình FCAS chậm tiến triển đáng kể.

Các bất đồng giữa tập đoàn Airbus (đại diện cho Đức và Tây Ban Nha) và Dassault Aviation (đại diện Pháp) về quyền điều hành dự án, yêu cầu quân sự khác nhau giữa Paris và Berlin, cũng như tranh cãi về vai trò các thành phần chiến đấu, khiến chương trình đối mặt nguy cơ đình trệ hoặc bị tái cấu trúc.

Trong khi Đức vẫn cần xác định rõ chiến lược lực lượng không quân dài hạn, F-35 được xem như một lựa chọn “đệm” nhằm đảm bảo năng lực tác chiến hiện đại, đặc biệt là trong vai trò tấn công chính xác, trinh sát đa nhiệm và hỗ trợ các hệ thống vũ khí mạng hóa trong NATO.

Với radar quét mảng pha quét điện tử, thân thiện với chiến tranh mạng và cấu trúc thông tin chiến trường tích hợp, F-35A đáp ứng cao yêu cầu chiến đấu đa miền địa hình.

Cấu hình điển hình của F-35A gồm thân máy bay dài khoảng 15,7 m, sải cánh 10,7 m, trần bay hơn 20 km, và động cơ phản lực cung cấp lực đẩy cho vận tốc tối đa gần 1,6 Mach.

Máy bay có thể mang nhiều loại vũ khí đa năng, bao gồm tên lửa không đối không, bom dẫn đường chính xác, và được thiết kế với hình dáng tàng hình giúp giảm tín hiệu radar của đối phương. Mỗi chiếc có giá bán hơn 80 triệu USD, chưa bao gồm chi phí huấn luyện, vận hành và phụ tùng.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, xây dựng lực lượng F-35 cũng có tầm quan trọng chiến lược trong bối cảnh NATO chịu sức ép an ninh ngày càng lớn từ phía phía đông châu Âu.

Tiêm kích tàng hình này là một phần trong mạng lưới răn đe hiện đại của liên minh, đặc biệt khi nhiều thành viên thúc đẩy tăng cường chi tiêu quốc phòng nhằm đối phó với những thách thức mới.

Tuy nhiên, các ý kiến trong nước Đức vẫn còn chia rẽ. Một số nghị sĩ và chuyên gia quân sự cho rằng đầu tư thêm vào F-35 đồng nghĩa với việc lệ thuộc sâu hơn vào công nghệ Mỹ và có thể làm mờ mục tiêu thúc đẩy công nghệ nội địa hoặc châu Âu.

Mặt khác, việc sở hữu thêm tiêm kích tàng hình được xem như đảm bảo khả năng tác chiến thực tế trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi có một hệ thống chiến đấu thế hệ mới thay thế.

Dù Đức hiện chính thức không có kế hoạch mua thêm F-35s ngoài hợp đồng đã ký, cuộc tranh luận về việc này phản ánh một lằn ranh chiến lược quan trọng trong định hình năng lực không quân châu Âu trong thập niên tới.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến mối quan hệ quốc phòng giữa Berlin và Paris, mà còn đến cấu trúc răn đe và hợp tác trong NATO trong bối cảnh an ninh khu vực có nhiều biến động.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/chau-au-phan-tranh-tuong-lai-chien-dau-co-fcas-duc-can-nhac-phuong-an-f-35-tu-my-de-thay-the-post638575.antd