Chế độ ăn cho người gan nhiễm mỡ

7 giờ trướcBài gốc

1. Gan nhiễm mỡ gia tăng và trẻ hóa: Cảnh báo từ lối sống hiện đại

TS.BS. Bùi Thị Thúy – Phụ trách khoa Khám và Tư vấn Dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia.

Gan nhiễm mỡ đang có xu hướng trẻ hóa và ngày càng gặp nhiều ở người trẻ, phổ biến ở độ tuổi 20-30, thậm chí trẻ hơn. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến lối sống chưa hợp lý, bao gồm chế độ ăn giàu năng lượng, tiêu thụ nhiều đồ ăn nhanh, đồ chế biến sẵn, đồ uống nhiều đường và ít hoạt động thể lực.

Ngoài ra, thói quen thức khuya, ngủ muộn cũng góp phần làm bệnh xuất hiện sớm hơn. Đây là bệnh lý nguy hiểm, có thể gây viêm gan, xơ gan nếu không có các biện pháp điều chỉnh kịp thời.

Gan nhiễm mỡ thường diễn biến âm thầm, nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng và chỉ được phát hiện khi siêu âm hoặc khám sức khỏe định kỳ.

Dựa vào nguyên nhân gây bệnh, gan nhiễm mỡ được chia thành hai nhóm chính và mỗi loại có cơ chế bệnh sinh và yếu tố nguy cơ khác nhau.

Hình ảnh gan nhiễm mỡ so với gan khỏe mạnh.

- Gan nhiễm mỡ do rượu(AFLD): Là tình trạng mỡ tích tụ trong tế bào gan do sử dụng rượu bia kéo dài hoặc với lượng lớn. Khi rượu được chuyển hóa tại gan, quá trình này làm tăng tổng hợp acid béo và giảm quá trình oxy hóa chất béo, dẫn đến tích lũy mỡ trong gan.

Bệnh thường gặp ở những người uống rượu bia thường xuyên trong thời gian dài. Trong những năm gần đây, tỷ lệ gan nhiễm mỡ do rượu có xu hướng gia tăng do mức tiêu thụ rượu bia trong cộng đồng ngày càng cao, đặc biệt ở nam giới và người trẻ.

- Gan nhiễm mỡ không do rượu(NAFLD): Là tình trạng mỡ tích tụ trong gan nhưng không liên quan đến việc uống rượu bia, mà chủ yếu liên quan đến rối loạn chuyển hóa và lối sống. Bệnh thường gặp ở những người thừa cân, béo phì, ít vận động, mắc đái tháo đường type 2 hoặc rối loạn mỡ máu. Hiện nay, bệnh có xu hướng gia tăng nhanh do thay đổi lối sống hiện đại, đặc biệt là chế độ ăn giàu chất béo, cùng với việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường. Bên cạnh đó, thói quen ít vận động, ngồi lâu và giảm hoạt động thể lực cũng góp phần làm tăng nguy cơ thừa cân và rối loạn chuyển hóa.

Hiện tại, vẫn chưa có phương pháp điều trị y khoa nào cho bệnh lý gan nhiễm mỡ. Điều này có nghĩa là tập trung thay đổi lối sống, bao gồm ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý và ngủ đủ giấc, là cách tốt nhất để ngăn ngừa tổn thương gan khởi phát khi bệnh ở giai đoạn đầu.

Hình ảnh gan nhiễm mỡ so với gan khỏe mạnh.

2. Một số lưu ý trong ăn uống và sinh hoạt

Trong ăn uống người bệnh gan nhiễm mỡ nên hạn chế lượng chất béo do cung cấp lượng calo cao và tăng nguy cơ thừa cân, béo phì; thay thế chất béo bão hòa, bao gồm cả saturated fats và trans fats, bằng chất béo không bão hòa, đặc biệt là omega-3, có thể đồng thời làm giảm nguy cơ bệnh lý tim mạch; tăng cường các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp (glycemic index - GI) như rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đậu đỗ và một số loại trái cây như lê, cam, táo, ổi, bưởi…; tránh các loại thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường đơn, đặc biệt là fructose. Fructose có trong nước ngọt có đường, đồ uống thể thao, trà có đường và các loại nước trái cây; tránh sử dụng rượu vì rượu có thể gây tổn thương thêm cho gan.

Thói quen thức khuya làm rối loạn nhịp sinh học, giảm chất lượng giấc ngủ, tăng nguy cơ các yếu tố viêm, từ đó gây ảnh hưởng tiêu cực tới tiến triển bệnh. Do đó, cần duy trì giấc ngủ đủ và đúng giờ là yếu tố quan trọng trong quản lý bệnh hiệu quả; duy trì giấc ngủ trung bình 7–8 giờ/ngày; tập thể dục đều đặn 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày/tuần; uống đủ nước mỗi ngày (1,5–2 lít), hạn chế nước ngọt có gas; theo dõi men gan và tiến triển của bệnh lý định kỳ, tuân thủ điều trị của bác sĩ.

3. Thực đơn tham khảo cho người gan nhiễm mỡ (1.600 kcal)

TS.BS. Bùi Thị Thúy

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/che-do-an-cho-nguoi-gan-nhiem-mo-169260410174827195.htm