Trước diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng toàn cầu và tình trạng chênh lệch giá xăng dầu giữa Việt Nam với các nước láng giềng, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành tăng cường theo dõi thị trường, siết chặt kiểm soát tại các tuyến biên giới nhằm ngăn chặn buôn lậu và vận chuyển trái phép xăng dầu.
Theo Cục Hải quan, thời gian gần đây tình hình chính trị, an ninh quốc tế có nhiều biến động, đặc biệt là xung đột quân sự leo thang tại khu vực Trung Đông. Những diễn biến này đã tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu, ảnh hưởng đến nguồn cung, giá cả xăng dầu cũng như vấn đề an ninh năng lượng của nhiều quốc gia.
Trong bối cảnh đó, giá xăng dầu tại khu vực đang xuất hiện sự chênh lệch đáng kể. Theo mức giá niêm yết ngày 9/3/2026, giá xăng A95 tại Việt Nam khoảng 27.047 đồng/lít, thấp hơn đáng kể so với các nước láng giềng. Cụ thể, giá xăng cùng loại tại Campuchia khoảng 31.000 đồng/lít và tại Lào khoảng 39.000 đồng/lít.
Sự chênh lệch này khiến gần đây xuất hiện tình trạng người dân tại khu vực biên giới Lào và Campuchia sang Việt Nam mua xăng dầu. Điều này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Tăng cường chống buôn lậu xăng, dầu qua biên giới. Ảnh: Công an Nhân dân.
Trước thực tế đó, Cục Hải quan đã chỉ đạo Chi cục Điều tra chống buôn lậu và các chi cục hải quan khu vực tăng cường nắm bắt diễn biến thị trường, theo dõi cung cầu và biến động giá xăng dầu, đặc biệt là mức chênh lệch giá giữa Việt Nam với các quốc gia có chung đường biên giới. Trên cơ sở đó, các đơn vị chủ động dự báo tình hình, xây dựng phương án phòng ngừa nguy cơ buôn lậu và vận chuyển trái phép xăng dầu.
Song song với công tác theo dõi thị trường, lực lượng hải quan cũng được yêu cầu triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ như tuần tra, kiểm soát, điều tra cơ bản và xây dựng kế hoạch đấu tranh đối với các đường dây buôn lậu xăng dầu. Công tác kiểm soát được tập trung tại các tuyến có nguy cơ cao, đặc biệt là tuyến đường thủy nội địa, các cửa khẩu đường bộ giáp Lào và Campuchia, cũng như khu vực vùng biển.
Đáng chú ý, Cục Hải quan yêu cầu tăng cường kiểm tra có trọng tâm đối với các phương tiện xuất cảnh, bao gồm phương tiện vận tải đường bộ, đường thủy và đường biển. Các phương tiện có bồn, bể hoặc được gia cố thùng, hầm có khả năng chứa xăng dầu sẽ là đối tượng cần được kiểm soát chặt chẽ.
Đồng thời, cơ quan chức năng cũng cảnh báo về khả năng lợi dụng hoạt động cung ứng xăng dầu cho tàu biển hoặc hình thức tạm nhập – tái xuất để buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới.
Bên cạnh đó, các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu, kinh doanh xăng dầu nhập lậu, không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng sẽ bị phát hiện và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Các đơn vị trong toàn ngành được yêu cầu thực hiện nghiêm chế độ báo cáo nhanh đối với các vụ việc vi phạm liên quan đến xăng dầu, đồng thời kịp thời cập nhật các phương thức, thủ đoạn buôn lậu mới để cảnh báo và triển khai biện pháp phòng ngừa phù hợp.
Động thái tăng cường kiểm soát của lực lượng hải quan được đưa ra trong bối cảnh hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại đầu năm 2026 có dấu hiệu gia tăng tại một số khu vực biên giới. Theo ghi nhận, tại các địa bàn như Tây Ninh, Gia Lai, Nghệ An, tình trạng người dân các nước láng giềng sang Việt Nam mua xăng dầu đang diễn ra khá phổ biến do chênh lệch giá lớn. Vì vậy, việc siết chặt kiểm soát được xem là giải pháp cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ buôn lậu, bảo đảm ổn định thị trường xăng dầu trong nước.
Hoàng Duyên