Kinh doanh có điều kiện là những lĩnh vực đòi hỏi các tổ chức, cá nhân phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an ninh, quốc phòng hoặc an sinh xã hội trước khi vận hành. Quyết định bãi bỏ bớt 56 ngành, nghề của Chính phủ mang lại hiệu ứng tích cực rõ rệt cho toàn bộ nền kinh tế, giải phóng tối đa các nguồn lực nội tại cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
Bước đột phá trong tư duy quản lý dịch chuyển sang hậu kiểm
Theo nội dung công bố tại Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP ban hành ngày 19/5/2026, danh mục ngành nghề đặc thù này quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 sẽ chính thức được điều chỉnh toàn diện từ ngày 01/7/2026. Đây được xem là một trong những nỗ lực cải cách hành chính quyết liệt và mạnh mẽ nhất của Chính phủ trong những năm gần đây nhằm dọn dẹp các rào cản vô lý, tạo không gian tự do tối đa cho người dân và doanh nghiệp làm giàu chính đáng.
Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP bãi bỏ hoàn toàn 184 thủ tục hành chính, bóc tách và loại bỏ tới 890 điều kiện kinh doanh bất hợp lý.
Đợt rà soát quy mô lớn này đã bãi bỏ hoàn toàn 184 thủ tục hành chính, bóc tách và loại bỏ tới 890 điều kiện kinh doanh bất hợp lý. Đồng thời, 134 thủ tục phức tạp được phân cấp về cho địa phương giải quyết nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ, gỡ bỏ cơ chế xin cho. Quy mô thủ tục hành chính ở cấp Trung ương nhờ chiến lược tinh gọn này đã được kéo giảm sâu sắc, chỉ còn giữ lại ở mức 27% so với trước đây.
Theo danh mục mới, các bộ ngành chỉ giữ lại những lĩnh vực thực sự cốt lõi, có sức ảnh hưởng trực tiếp đến quốc phòng an ninh, trật tự xã hội hoặc sức khỏe cộng đồng. Các ngành nghề được giữ lại bao gồm kinh doanh chứng khoán, bảo hiểm, vàng, xăng dầu, bất động sản, dịch vụ y tế, giáo dục và mạng xã hội. Tất cả những ngành nghề trùng lặp, điều kiện không rõ ràng hoặc có thể kiểm soát hiệu quả bằng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật đều bị đưa ra khỏi danh mục kiểm soát.
Chính phủ cũng đặt ra yêu cầu rất nghiêm ngặt đối với các Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang bộ trong việc nghiên cứu, ban hành các giải pháp quản lý thay thế. Trước ngày 01/7/2026, các cơ quan này phải hoàn tất việc xây dựng quy trình giám sát theo phương thức mới bằng quy trình rút gọn, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống pháp lý hay tình trạng buông lỏng quản lý sau bãi bỏ.
Cởi trói chi phí giúp thúc đẩy hoạt động kinh doanh có điều kiện
Sự thay đổi mang tính lịch sử này được dự báo sẽ tạo ra những tác động định lượng vô cùng mạnh mẽ đối với dòng chảy kinh tế Việt Nam. Ước tính từ các cơ quan chức năng cho thấy chính sách mới giúp giảm hơn 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp so với năm 2024. Việc gỡ bỏ hàng loạt "giấy phép con" giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp có thể nhanh chóng gia nhập thị trường, chớp lấy thời cơ vàng trong kinh doanh thay vì phải mất nhiều tháng trời chờ đợi phê duyệt trong mệt mỏi.
Bên cạnh đó, dòng vốn của các doanh nghiệp cũng được giải phóng triệt để và sử dụng hiệu quả hơn vào hoạt động sản xuất thực tế. Thay vì phải chôn chân dòng tiền vào các điều kiện ngặt nghèo mang tính hình thức trước đây như ký quỹ ngân hàng, chứng minh diện tích mặt bằng tối thiểu hay duy trì bộ máy nhân sự bắt buộc, doanh nghiệp giờ đây có thể dồn toàn lực đầu tư vào đổi mới công nghệ, nâng cấp nhà xưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh tổng thể để thích ứng tốt hơn với xu thế kinh doanh có điều kiện kiểu mới.
Quyền lợi của các cơ sở kinh doanh đang hoạt động ổn định cũng được ban soạn thảo bảo vệ tối đa thông qua các điều khoản quy định chuyển tiếp rõ ràng. Các tổ chức và cá nhân được tiếp tục sử dụng các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ hành nghề đã được cấp trước đó cho đến khi hết thời hạn ghi trên văn bản, hoàn toàn không gây ra bất kỳ sự xáo trộn hay khó khăn nào cho hoạt động thường nhật.
Chính sách mới này đánh dấu một bước chuyển dịch mang tính bước ngoặt trong triết lý quản lý nhà nước: chuyển mạnh mẽ từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Sân chơi kinh tế nhờ đó trở nên thông thoáng, bình đẳng, minh bạch và chuyên nghiệp hơn rất nhiều. Sự thông thoáng này kích thích mạnh mẽ tính cạnh tranh lành mạnh trên thị trường, thúc đẩy các doanh nghiệp không ngừng tự hoàn thiện nhằm mang lại những giá trị tối ưu nhất cho toàn xã hội.
Nam Phong