Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt chủ trì phiên họp thứ 7 của Ban Chỉ đạo. (Ảnh: VGP)
Phiên họp được tổ chức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ; trực tuyến với 18 tỉnh, thành phố có các dự án đường sắt đi qua.
Dự phiên họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc; các bộ trưởng, lãnh đạo các bộ, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo; Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có các dự án đường sắt đi qua.
Các đại biểu tham dự phiên họp tại điểm cầu tỉnh Thanh Hóa.
Tại điểm cầu tỉnh Thanh Hóa, đồng chí Mai Xuân Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ngành, UBND xã, phường có liên quan dự phiên họp.
Các điểm cầu tham dự phiên họp trực tuyến. (Ảnh chụp màn hình)
Trước đó, tại phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo, lãnh đạo Chính phủ đã giao 22 nhiệm vụ cho các bộ, ngành, địa phương. Đến nay, các bộ, ngành, địa phương đã tập trung chỉ đạo, điều hành quyết liệt, hoàn thành 8 nhiệm vụ, còn 12 nhiệm vụ đang thực hiện trong hạn, 2 nhiệm vụ quá hạn do cần lấy ý kiến nhiều bộ, ngành liên quan và ý kiến của cấp có thẩm quyền để xử lý theo quy định.
Về hoàn thiện thể chế, chính sách, công tác xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật để triển khai đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đến nay đã cơ bản hoàn thành. Cụ thể, Quốc hội đã ban hành 3 luật, 2 nghị quyết; Chính phủ ban hành 6 nghị định, 3 nghị quyết; Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 1 đề án. Ngoài ra, Bộ Công Thương đang trình Thủ tướng Chính phủ 1 đề án; Bộ Tài chính đang trình Thủ tướng Chính phủ 1 đề án...
Đại diện các sở, ngành, địa phương tham dự phiên họp tại điểm cầu tỉnh Thanh Hóa.
Về đào tạo nhân lực, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045. Bộ Xây dựng đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án, đang xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 (ban hành trong tháng 3/2026). Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đã xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho công tác quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì 2 tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.
Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp đường sắt; hoàn thiện trình Chính phủ Nghị quyết triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam...
Đồng chí Mai Xuân Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh báo cáo tại phiên họp.
Tại phiên họp, đại biểu các bộ, ngành, địa phương có dự án đường sắt đi qua đã báo cáo tình hình triển khai các nhiệm vụ được Chính phủ giao.
Đối với tỉnh Thanh Hóa, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua 19 xã, phường với tổng diện tích đất bị ảnh hưởng phải thu hồi khoảng 572,99 ha. Hiện nay các địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo GPMB dự án; thành lập Hội đồng GPMB dự án và triển khai các khu tái định cư. Có 21 khu tái định cư trên địa bàn 10 xã đã hoàn thành việc lựa chọn nhà thầu thi công và đang triển khai thi công bảo đảm theo tiến độ cam kết; 8 khu tái định cư trên địa bàn 4 xã đã phê duyệt thiết kế xây dựng, triển khai sau thiết kế cơ sở; 10 khu tái định cư trên địa bàn 6 xã, phường đã phê duyệt dự án, đang triển khai lập thiết kế xây dựng, triển khai sau thiết kế cơ sở.
UBND tỉnh Thanh Hóa đề nghị Văn phòng Chính phủ xem xét, báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành Trung ương liên quan, đề nghị Bộ Xây dựng sớm tổ chức lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án; phối hợp, làm việc với địa phương để thống nhất phương án hướng tuyến và các công trình trên tuyến đoạn qua địa bàn tỉnh; sớm triển khai cắm cọc, bàn giao mốc GPMB, làm cơ sở xác định chính xác vị trí, quy mô các khu tái định cư và tổ chức thực hiện công tác GPMB đáp ứng tiến độ.
Tỉnh cũng đề nghị Bộ Xây dựng có văn bản khẳng định việc có thay đổi hay không ranh giới dự án đã bàn giao cho các địa phương để các địa phương làm cơ sở triển khai thực hiện công tác GPMB, di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 17/TB-VPCP ngày 9/1. Cùng với đó, sớm có văn bản chấp thuận kéo dài vốn năm 2025 của các địa phương chưa giải ngân hết sang năm 2026; giao bổ sung vốn năm 2026 để triển khai thực hiện.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính kết luận phiên họp. (Ảnh: VGP)
Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao sự nỗ lực làm việc xuyên lễ tết của các đơn vị để thúc đẩy dự án đường sắt trọng điểm Hà Nội - TP HCM đạt được những kết quả khả quan. Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu phải phát huy tinh thần tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược, chủ động để chuyển giao công nghệ, chuyển đổi vị thế từ làm thuê sang làm chủ, nắm giữ công nghệ quản lý và sản xuất trong ngành đường sắt.
Thủ tướng Chính phủ đề nghị các bộ, ngành tập trung vào chiến lược tái thiết hệ thống đường sắt và đường sắt đô thị Việt Nam với trọng tâm là việc thống nhất quy chuẩn kỹ thuật để đảm bảo tính liên thông trên toàn quốc.
Công trình có tầm nhìn dài hạn lên đến 100 năm để đáp ứng không gian phát triển mới của đất nước, do đó Thủ tướng cho rằng cần đa dạng hóa các nguồn lực tài chính, từ ngân sách nhà nước và trái phiếu đến mô hình TOD và vốn đầu tư tư nhân. Đồng thời, tối đa hóa nội địa hóa thông qua sự tham gia của các doanh nghiệp trong nước, đi đôi với việc kiểm soát chặt chẽ hiệu quả đầu tư và quy trình đấu thầu để đảm bảo tính minh bạch và tối ưu hóa vận hành.
Thủ tướng Chính phủ đặc biệt đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật trong đấu thầu và quản lý đầu tư nhằm triệt tiêu các hành vi tham nhũng, thông thầu hay lãng phí vốn ngân sách.
Nhấn mạnh phương châm “đã nói là làm, đã bàn là thông” nhằm xóa bỏ tư duy trì trệ, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành phải hoàn thiện thể chế và hồ sơ mời thầu tư vấn một cách chính xác, đúng hạn.
Việc lựa chọn công nghệ phải giữ vững bản lĩnh chính trị và lợi ích quốc gia, ưu tiên các giải pháp tối ưu, hiện đại nhưng phải phù hợp với điều kiện thực tế của đất nước...
Ngay sau khi phiên họp kết thúc, phát biểu chỉ đạo tại điểm cầu tỉnh Thanh Hóa, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Mai Xuân Liêm đề nghị lãnh đạo các sở, ngành, địa phương có dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua tiếp thu và triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia.
Khánh Phương